Η Ουκρανία περνά στο επόμενο στάδιο του πολέμου με τη Ρωσία, αξιοποιώντας όλο και περισσότερο ρομποτικά συστήματα στο πεδίο της μάχης, μειώνοντας την ανάγκη για ανθρώπινη παρουσία, συνεπώς και απώλειες, στην πρώτη γραμμή των μετώπων.
Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε πως ο ουκρανικός στρατός κατέλαβε ρωσική θέση χρησιμοποιώντας αποκλειστικά επίγεια ρομποτικά συστήματα και drones, με δύο Ρώσους στρατιώτες να παραδίδονται.
Ο χειριστής των τεχνολογικών μέσων ήταν χιλιόμετρα μακριά από την πρώτη γραμμή. «Καταλάβαμε τη θέση χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός», ανέφερε στο CNN ο Μικολά Ζινκέβιτς, διοικητής της ουκρανικής μονάδας που διεξήγαγε την αποστολή.
Ο Ζινκέβιτς, ο οποίος υπηρετεί στη μονάδα «NC13» της 3ης Ανεξάρτητης Ταξιαρχίας Εφόδου της Ουκρανίας, χειρίζεται επίγεια ρομποτικά συστήματα κρούσης και, όπως ανέφερε, η επιχείρηση που έγινε το καλοκαίρι ήταν ιστορική. Για πρώτη φορά, θέση του εχθρού καταλήφθηκε από ρομπότ και drones και συνελήφθησαν στρατιώτες χωρίς να παρέμβει το πεζικό.
Από τότε άνοιξε ο δρόμος ώστε να γίνονται αντίστοιχες αποστολές σχεδόν καθημερινά, με τους Ουκρανούς να υπερηφανεύονται για την τεχνολογία τους.
Οι ουρανοί πάνω από τις πρώτες γραμμές στην Ουκρανία έχουν γεμίσει με drones εδώ και χρόνια και απειλούν τις ζωές των στρατιωτών. Για να βρουν λύση στο πρόβλημα αυτό, οι Ουκρανοί άρχισαν να πειραματίζονται με χερσαία drones, τηλεκατευθυνόμενα οχήματα που κινούνται με τροχούς και ρομποτικά συστήματα εδάφους.
Αρχικά, χρησιμοποιούνταν για την απομάκρυνση τραυματιών και τον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων, αλλά στη συνέχεια τα ρομπότ διεξήγαγαν όλο και περισσότερες πολεμικές αποστολές.
Τα χερσαία drones είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστούν και να αναχαιτιστούν σε σύγκριση με τα μεγάλα στρατιωτικά οχήματα, ενώ λειτουργούν υπό όλες τις καιρικές συνθήκες και μεταφέρουν πολύ μεγαλύτερα φορτία.
Είναι επίσης πιο ανθεκτικά και η μπαταρία τους έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Στα τέλη του περασμένου έτους, ο ουκρανικός στρατός ανέφερε ότι ένα μόνο χερσαίο ρομπότ, εξοπλισμένο με πολυβόλο, κατάφερε να ανακόψει τη ρωσική προέλαση για 45 ημέρες. Το μόνο που χρειάστηκε ήταν συντήρηση και επαναφόρτιση της μπαταρίας ανά δύο ημέρες.
«Πρέπει να αντιληφθούμε πως δεν θα έχουμε ποτέ περισσότερο προσωπικό και δεν θα έχουμε ποτέ αριθμητικό πλεονέκτημα έναντι του εχθρού», τόνισε ο Ζινκέβιτς, υπογραμμίζοντας πως οι Ρώσοι υπερτερούν αριθμητικά. «Επομένως, πρέπει να αποκτήσουμε πλεονέκτημα μέσω της τεχνολογίας», πρόσθεσε.
Κατά τον ίδιο, ο στόχος είναι φέτος να αντικατασταθεί το 1/3 του πεζικού με drones και ρομπότ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε την Τρίτη ότι τα drones και τα ρομπότ είχαν πραγματοποιήσει περισσότερες από 22.000 αποστολές μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες.
Ο Ρόμπερτ Τόλαστ, εμπειρογνώμονας σε θέματα χερσαίων επιχειρήσεων στο Royal United Services Institute, ένα βρετανικό κέντρο μελετών για την άμυνα και την ασφάλεια, δήλωσε ότι οι νέες εξελίξεις στην Ουκρανία «θα πυροδοτήσουν μια έντονη συζήτηση σχετικά με το αν αυτά τα ρομπότ είναι το μέλλον του πολέμου ή όχι».
Ο ειδικός ανέφερε ότι είναι πιθανό τα χερσαία drones να δυσκολευτούν να διατηρήσουν το έδαφος, παρομοιάζοντάς τα με τη χρήση αρμάτων μάχης χωρίς την υποστήριξη πεζικού. Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, «σήμερα σώζουν συχνά τη ζωή στρατιωτών, απομακρύνουν τραυματίες, εκτελούν επικίνδυνες αποστολές ανεφοδιασμού, αποναρκοθέτησης, ενώ μπαίνουν και στη μάχη».
Υπεροχή των drones
Τα περισσότερα από 4 χρόνια πολέμου ανάγκασαν την Ουκρανία να αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη των drones και των ρομποτικών συστημάτων στο πεδίο της μάχης.
Και αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον διορισμό του Μιχαήλ Φεντόροφ στη θέση του υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας, τον Ιανουάριο.
Ο Φεντόροφ ήταν υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού, ο οποίος επέβλεψε το επιτυχημένο πρόγραμμα drones της Ουκρανίας. Αφού ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο της Άμυνας, παρουσίασε το «πολεμικό σχέδιο», ένα πλαίσιο για το πώς η Ουκρανία σκοπεύει «να αναγκάσει τη Ρωσία να συνάψει ειρήνη».
Η στρατηγική εστιάζει σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, με εκατοντάδες εταιρείες να συμμετέχουν σε δεκάδες κυβερνητικές πρωτοβουλίες ανάπτυξης και παραγωγής drones.
Ο Φεντόροφ δήλωσε την Κυριακή ότι επιθυμεί τα επίγεια ρομποτικά συστήματα να αναλάβουν το σύνολο της εφοδιαστικής υποστήριξης στην πρώτη γραμμή.
Το πολεμικό του σχέδιο εστιάζει τόσο στην άμυνα όσο και στην επίθεση. Στόχος είναι η χρήση δεδομένων και τεχνολογίας για τον εντοπισμό κάθε εναέριας απειλής σε πραγματικό χρόνο, η αναχαίτιση τουλάχιστον του 95% των πυραύλων και των drones, καθώς και η δημιουργία μιας «ζώνης εξόντωσης» βάθους 15 έως 20 χιλιομέτρων κατά μήκος της πρώτης γραμμής, όπου drones και ρομπότ λειτουργούν αδιάκοπα.
Οι τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν δώσει στην Ουκρανία ένα σαφές πλεονέκτημα όσον αφορά τα drones στο πεδίο της μάχης, σύμφωνα με αναλυτές.
Το Institute for the Study of War, με έδρα τις ΗΠΑ, εκτίμησε ότι η ουκρανική υπεροχή στα drones «πιθανώς συμβάλλει στην καθυστέρηση της ρωσικής προέλασης και στις πρόσφατες αντεπιθέσεις της Ουκρανίας».
«Αν και καμία από τις δύο πλευρές δεν κατάφερε να αποκτήσει πλήρες πλεονέκτημα, η εκστρατεία επιθέσεων με πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς της Ουκρανίας επέτρεψε στο Κίεβο να ανακτήσει το πλεονέκτημα», αναφέρουν αναλυτές, προσθέτοντας ότι «η πρόκληση για την Ουκρανία τώρα είναι να παραμείνει ένα βήμα μπροστά την ώρα που η Ρωσία απαντά».
Ανταλλαγή τεχνογνωσίας έναντι πυραύλων
Αν και το πλεονέκτημα που προσφέρουν τα drones στο πεδίο της μάχης μπορεί να μην είναι καθοριστικό για την έκβαση του πολέμου, το σαφές προβάδισμα του Κιέβου προσελκύει το ενδιαφέρον και εκτός Ευρώπης.
Στη Μέση Ανατολή, όπου πολλές χώρες έχουν επενδύσει τεράστια ποσά για την αναβάθμιση της άμυνάς τους, λόγω του πολέμου στο Ιράν αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν πυραύλους αξίας 4 εκατομμυρίων δολαρίων για να καταρρίψουν ένα drone που κοστίζει 50.000 δολάρια.
Οι περιορισμένοι πόροι της Ουκρανίας την έχουν αναγκάσει να αναπτύξει φθηνότερους και πολύ πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την καταπολέμηση των drones και οι σύμμαχοι που ήταν διστακτικοί, πλέον δείχνουν μεγαλύτερη προσοχή στις τακτικές του Κιέβου.
Ο Ζελένσκι ταξίδεψε στη Μέση Ανατολή, επισκεπτόμενος τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πριν μεταβεί στην Τουρκία και τη Συρία, προσφέροντας την εμπειρογνωμοσύνη της Ουκρανίας ως αντάλλαγμα για στρατιωτική υποστήριξη.
Το Κίεβο έχει πολλά να προσφέρει στις χώρες του Κόλπου, οι οποίες, με τη σειρά τους, διαθέτουν πόρους που η Ουκρανία χρειάζεται απεγνωσμένα, όπως πυραύλους για την αεροπορική άμυνα. Ο Ουκρανός ηγέτης έχει επίσης υπογράψει σειρά νέων συμφωνιών με πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Επόμενο βήμα η τεχνητή νοημοσύνη
Το επόμενο μεγάλο βήμα όμως για την Ουκρανία και για κάθε στρατό στον κόσμο, είναι η τεχνητή νοημοσύνη.
Η Ουκρανία σημειώνει σημαντική πρόοδο στην ανάπτυξη και την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης για μη επανδρωμένα συστήματα, χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από το πεδίο της μάχης.
Ωστόσο, πολλοί παραμένουν επιφυλακτικοί όσον αφορά τη χρήση του AI στα χερσαία drones. Ο Ζινκέβιτς δήλωσε πως, παρ’ ότι βλέπει δυνατότητες στην αυτοματοποίηση ορισμένων διαδικασιών, «η τελική απόφαση πρέπει πάντα να λαμβάνεται από άνθρωπο».
«Θα εμπιστευόσασταν τα όπλα στην τεχνητή νοημοσύνη; Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι θα είναι σε θέση να διακρίνει τον φίλο από τον εχθρό; Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι δεν θα υπάρξει δυσλειτουργία ή ότι κάτι δεν θα πάει στραβά;», διερωτήθηκε.
Ωστόσο, ως πρώην πεζοναύτης και διοικητής ομάδων εφόδου, που τώρα είναι υπεύθυνος για τα ρομπότ, ο Ζινκέβιτς δήλωσε ότι δεν παύει να εκπλήσσεται από την εξέλιξη της τεχνολογίας τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
«Αν άκουγα τον εαυτό μου να μιλάει έτσι το 2022 θα έλεγα ότι κάποιος τρελός μιλούσε… ότι όλα αυτά είναι επιστημονική φαντασία», είπε.
Ο ίδιος σήμερα δηλώνει απόλυτα αφοσιωμένος στο έργο του. «Η ανθρώπινη ζωή είναι ανεκτίμητη. Τα ρομπότ δεν αιμορραγούν. Με βάση αυτό, πιστεύω πως τα ρομποτικά συστήματα εδάφους πρέπει να αναπτυχθούν πολύ πιο γρήγορα, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και να εφαρμοστούν παγκόσμια στο πεδίο της μάχης», κατέληξε
