Η κλιμάκωση των ιρανικών επιθέσεων κατά πλοίων στο Στενό του Ορμούζ εντείνει την πίεση στην Ουάσιγκτον, η οποία μέχρι στιγμής αποφεύγει μια νέα στρατιωτική απάντηση, επιλέγοντας αντ’ αυτού να ενισχύσει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.
Η στρατηγική αυτή, ωστόσο, προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία σε αραβικές χώρες του Κόλπου, οι οποίες φοβούνται ότι η αμερικανική αυτοσυγκράτηση ενδέχεται να ενθαρρύνει το Ιράν να συνεχίσει ή ακόμη και να εντείνει τις επιθέσεις του στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Το Ιράν εκτόξευσε την Τρίτη δύο βαλλιστικούς πυραύλους προς το Στενό του Ορμούζ, ενεργοποιώντας την αεράμυνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ, οι πύραυλοι είχαν ως στόχο να πλήξουν τη θαλάσσια κυκλοφορία, αλλά τελικά κατέπεσαν στη θάλασσα.
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, επίθεση που αποδίδεται στο Ιράν έπληξε το μηχανοστάσιο πλοίου μεταφοράς χύδην φορτίου στο Στενό, ανατολικά του Ομάν, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ο αρχιμηχανικός, σύμφωνα με εταιρείες ναυτιλιακής ασφάλειας.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναφέρουν ότι επτά πλοία τους έχουν δεχθεί ιρανικές επιθέσεις μέσα στον Αύγουστο. Ο τρέχων μήνας αντιστοιχεί ήδη στο 20% του συνόλου των επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας από την έναρξη του πολέμου, ο οποίος πλησιάζει πλέον τη συμπλήρωση έξι μηνών.
Η Ουάσιγκτον αποφεύγει νέα στρατιωτική κλιμάκωση
Παρά τη συνεχιζόμενη ένταση, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, η οποία είναι αρμόδια για τις αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, δεν έχει ανακοινώσει πλήγματα αντιποίνων εναντίον στόχων στο Ιράν από τα τέλη Ιουλίου.
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν, ωστόσο, να εφαρμόζουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, εμποδίζοντας πλοία να τα προσεγγίσουν. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν χρησιμοποιήσει ακόμη και πυραύλους Hellfire για να αναχαιτίσουν σκάφη που επιχειρούσαν να παραβιάσουν τον αποκλεισμό.
Η στάση αυτή αντανακλά την τρέχουσα στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), ο οποίος έχει περιορίσει τη στρατιωτική δράση, δίνοντας πλέον μεγαλύτερο βάρος στην ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς την Τεχεράνη.
Νωρίτερα το καλοκαίρι, η εικόνα ήταν διαφορετική. Οι ΗΠΑ απαντούσαν επανειλημμένως με ισχυρά πλήγματα στις ιρανικές επιθέσεις σε πλοία, με την Τεχεράνη να ανταποδίδει εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου. Μέχρι και εχθές, η αεράμυνα των ΗΑΕ δεν είχε ενεργοποιηθεί από τα μέσα Ιουλίου.
Οι διαδοχικές συγκρούσεις είχαν αναγκάσει τόσο τις ΗΠΑ όσο και τους περιφερειακούς συμμάχους τους να καταναλώσουν σημαντικό μέρος των μειούμενων αποθεμάτων τους σε αναχαιτιστικά συστήματα, ενώ παράλληλα είχαν αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο για κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο.
Η αλλαγή τακτικής του Λευκού Οίκου ανέκοψε μια περίοδο έντονης στρατιωτικής κλιμάκωσης. Δεν έχει καταφέρει, ωστόσο, να οδηγήσει το Ιράν σε υποχώρηση, ενισχύοντας τους φόβους ότι οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ ενδέχεται να παραταθούν στο πλαίσιο μιας μακρόχρονης αντιπαράθεσης.
Ανησυχούν οι Άραβες σύμμαχοι των ΗΠΑ
Αξιωματούχοι του Κόλπου περιγράφουν τους Άραβες συμμάχους της Ουάσιγκτον ως εγκλωβισμένους ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αν και δεν επιθυμούν επιστροφή σε μια σύγκρουση μεγαλύτερης έντασης, εκτιμούν ότι η απουσία αμερικανικής στρατιωτικής αντίδρασης ενδέχεται να ενθαρρύνει την Τεχεράνη να κλιμακώσει περαιτέρω τις επιθέσεις της.
Παράλληλα, κράτη της περιοχής θεωρούν πιθανό ότι το Ιράν θα απαντήσει τελικά στρατιωτικά στην αυξανόμενη οικονομική πίεση, οδηγώντας εκ νέου τη σύγκρουση σε κλιμάκωση.
Ο Τραμπ δημοσίευσε την Τρίτη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χάρτη της θαλάσσιας οδού με τον τίτλο «Νέα αμερικανική επικράτεια», λίγες ημέρες αφότου είχε απειλήσει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διεκδικήσουν το Στενό του Ορμούζ.
«Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ», έγραψε σε άλλη ανάρτησή του, προσθέτοντας ότι «το Στενό του Ορμούζ είναι ανοικτό και λειτουργεί».
Τον περασμένο μήνα, οι ΗΠΑ ενίσχυσαν σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία τους στη Μέση Ανατολή, παρέχοντας στον Τραμπ περισσότερες επιλογές για ενδεχόμενη επέκταση των επιχειρήσεων. Ο ίδιος είχε μάλιστα προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα βομβαρδίζουν μία γέφυρα ή έναν σταθμό ηλεκτροπαραγωγής κάθε φορά που το Ιράν θα πλήττει πλοίο στο Στενό.
Τελικά, ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να μην απαντήσει στρατιωτικά, προκρίνοντας την οικονομική πίεση.
Έμφαση στον οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν
Κορυφαίοι συνεργάτες του Τραμπ υποστηρίζουν το τελευταίο διάστημα ότι η αποκοπή του Ιράν από το παγκόσμιο εμπόριο θα μπορούσε να αποδειχθεί αποτελεσματικότερη από τις στρατιωτικές ή διπλωματικές προσπάθειες, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν έχουν οδηγήσει την Τεχεράνη στην αποδοχή των αμερικανικών όρων.
Η Ουάσιγκτον ποντάρει στον συνδυασμό αυστηρών κυρώσεων και ναυτικού αποκλεισμού, προσδοκώντας ότι η περαιτέρω επιδείνωση της ιρανικής οικονομίας θα αναγκάσει την Τεχεράνη να προχωρήσει σε παραχωρήσεις.
Ο Μάικ Γουόλτς, πρεσβευτής των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, είχε δηλώσει στις αρχές του μήνα στο Fox News ότι η Τεχεράνη φοβάται περισσότερο τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παρά τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ.
Από την επαναφορά του αποκλεισμού τον Ιούλιο, ο αμερικανικός στρατός έχει εκτρέψει από την πορεία τους 64 εμπορικά πλοία, έχει ακινητοποιήσει τρία και έχει πραγματοποιήσει νηοψία σε άλλα δύο.
Παράλληλα, οι ιρανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο μελών πληρωμάτων και έχουν αποθαρρύνει πολλές διελεύσεις. Ωστόσο, αρκετά από τα πλήγματα δεν έχουν προκαλέσει ζημιές τέτοιας έκτασης ώστε να πυροδοτήσουν άμεση στρατιωτική απάντηση από τις ΗΠΑ.
Ο αμερικανικός στρατός υποστηρίζει ότι εξακολουθεί να συνδράμει πλοία κατά τη διέλευσή τους από το Στενό, περιορίζοντας με αυτόν τον τρόπο τις επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Το Ιράν επιμένει στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δεν δείχνει διάθεση υποχώρησης και επιμένει ότι θα ελέγχει την κίνηση των πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Η τελευταία νυχτερινή επίθεση ήταν η 14η εναντίον πλοίου μέσα στον Αύγουστο στην ευρύτερη περιοχή του Στενού του Ορμούζ ή του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου, σύμφωνα με την εταιρεία αξιολόγησης ναυτιλιακού κινδύνου Marisks.
Ο αριθμός των επιθέσεων που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής τον Αύγουστο πλησιάζει ήδη το σύνολο του Ιουλίου.
Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την τελευταία επίθεση. Το περιστατικό, ωστόσο, αναδεικνύει τους αυξανόμενους κινδύνους για τα πλοία που κινούνται στα χωρικά ύδατα του Ομάν ή κοντά σε αυτά, σε διαύλους που οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι έχουν καθαρίσει από νάρκες.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει την αντίδραση της Τεχεράνης, η οποία επιδιώκει τα πλοία να χρησιμοποιούν τη βόρεια διαδρομή, κοντά στις ιρανικές ακτές, την οποία διαχειρίζεται η ίδια.
«Η απειλή δεν περιορίζεται πλέον σε επιφανειακές ζημιές ή σε ενέργειες εκφοβισμού, αλλά ενέχει άμεσο και σημαντικό κίνδυνο για τους ναυτικούς», δήλωσε ο Δημήτρης Μανιάτης, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Marisks.
Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler, κατά τη διάρκεια του πολέμου έχουν καταγραφεί 70 επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ και το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, με απολογισμό 24 νεκρούς και 45 τραυματίες.
Περιορισμένες οι διελεύσεις από το Ορμούζ
Τα πλοία εξακολουθούν να διασχίζουν το Στενό του Ορμούζ, αλλά σε αισθητά μικρότερους αριθμούς σε σχέση με τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, οπότε για ένα διάστημα βρισκόταν σε ισχύ κατάπαυση του πυρός.
Τη Δευτέρα καταγράφηκαν 10 διελεύσεις, έναντι μέσου όρου 15 ημερησίως μέχρι στιγμής μέσα στον Αύγουστο, σύμφωνα με την Kpler.
Τα περισσότερα πλοία χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή και πλέουν με απενεργοποιημένους τους αναμεταδότες τους ή επιλέγουν τη βόρεια διαδρομή που ελέγχει το Ιράν. Από τις 255 διελεύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί αυτόν τον μήνα, μόλις δύο χρησιμοποίησαν φανερά τη διαδρομή κατά μήκος των ακτών του Ομάν που υποστηρίζουν οι ΗΠΑ.
Στο στόχαστρο και η πετρελαϊκή στρατηγική των ΗΑΕ
Οι τελευταίες επιθέσεις απειλούν παράλληλα μια πρακτική που χρησιμοποιούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προκειμένου να στηρίξουν τις εξαγωγές και την παραγωγή αργού πετρελαίου.
Από τον Απρίλιο, παραγωγοί με επικεφαλής την κρατική Abu Dhabi National Oil Co. ναυλώνουν πλοία για τις λεγόμενες διαδρομές «shuttle». Τα πλοία μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα από το εσωτερικό του Περσικού Κόλπου και τα μεταφορτώνουν σε άλλα σκάφη που περιμένουν ακριβώς έξω από αυτόν, ώστε στη συνέχεια να μεταφερθούν στις διεθνείς αγορές.
Η ADNOC έχει ναυλώσει 25 πλοία από τη νοτιοκορεατική Sinokor. Από αυτά, τα 15 πραγματοποιούν διαδρομές μεταφόρτωσης, ενώ τα υπόλοιπα παραδίδουν τα φορτία απευθείας στους τελικούς πελάτες, σύμφωνα με την Τζουν Γκο, ανώτερη αναλύτρια της αγοράς πετρελαίου στη Sparta Commodities.
Οι διαδρομές αυτές έχουν βοηθήσει τα ΗΑΕ να διατηρήσουν την παραγωγή τους σε υψηλά επίπεδα, την ώρα που γειτονικές χώρες αντιμετωπίζουν σημαντικές διακοπές παραγωγής.
Τον Ιούλιο, τα ΗΑΕ παρήγαγαν 3,9 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, έναντι 3,6 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως πριν από τον πόλεμο.
Την ίδια περίοδο, το Ιράκ, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία παρήγαγαν τουλάχιστον 20% λιγότερο σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Οι επιθέσεις εναντίον πλοίων της ADNOC άρχισαν στα μέσα Ιουλίου, όταν το Ιράν έπληξε δύο δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου που ανήκαν ή είχαν ναυλωθεί από την ADNOC Logistics and Services. Ένας ναυτικός έχασε τη ζωή του και αρκετοί ακόμη τραυματίστηκαν, ενώ και τα δύο πλοία είχαν πραγματοποιήσει επανειλημμένα διαδρομές μεταφόρτωσης προτού δεχθούν επίθεση.
Οι επιθέσεις συνεχίστηκαν και τον Αύγουστο. Μόνο κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα επλήγησαν ακόμη τέσσερα πλοία που ανήκαν ή συνδέονταν με την ADNOC, σύμφωνα με ανακοινώσεις της εταιρείας, ενώ την περασμένη εβδομάδα στο στόχαστρο βρέθηκαν ακόμη τρία.
Πηγή: skai.gr
