Συναγερμός έχει σημάνει στις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών μετά τη σύλληψη του πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών BND, Άουγκουστ Χάνινγκ, καθώς εξετάζεται εάν το τεράστιο υλικό που φέρεται να διοχετεύτηκε σε εκείνον περιείχε απόρρητες πληροφορίες που είχαν μοιραστεί με τη Γερμανία η Βρετανία και οι ΗΠΑ.
Σύμφωνα με βρετανικά δημοσιεύματα, οι υπηρεσίες πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου επανεξετάζουν τις πληροφορίες που είχαν διαβιβαστεί στη γερμανική BND, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχουν εκτεθεί ευαίσθητες πληροφορίες, αλλά και η ταυτότητα ανθρώπινων πηγών και πρακτόρων. Η ανησυχία αφορά επομένως όχι μόνο το περιεχόμενο των εγγράφων αλλά και το κατά πόσο μπορεί να έχουν αποκαλυφθεί δίκτυα συλλογής πληροφοριών.
Η υπόθεση αφορά τον 80χρονο Χάνινγκ, ο οποίος διηύθυνε τη γερμανική BND από το 1998 έως το 2005 και θεωρούνταν για χρόνια μία από τις πλέον έμπειρες προσωπικότητες του γερμανικού μηχανισμού ασφαλείας.
Οι γερμανικές εισαγγελικές αρχές τον συνέλαβαν την Τρίτη μαζί με τον πρώην επιτελάρχη του, που αναφέρεται ως Μάνφρεντ Ντ. Ο τελευταίος είχε παραμείνει στην BND και εργάστηκε ως επικεφαλής γραφείου για αρκετούς διαδόχους του Χάνινγκ μέχρι τον Μάρτιο του 2026, γεγονός που του έδινε πρόσβαση σε ιδιαίτερα ευαίσθητες πληροφορίες.
Τα 2.000 έγγραφα που προκαλούν ανησυχία
Σύμφωνα με την ομοσπονδιακή εισαγγελία της Γερμανίας, ο Μάνφρεντ Ντ. φέρεται να παρέδιδε στον πρώην προϊστάμενό του από το 2010 και για κάποια χρόνια συνολικά περίπου 2.000 έγγραφα, πολλά από τα οποία περιείχαν διαβαθμισμένες πληροφορίες που προορίζονταν αποκλειστικά για εσωτερική χρήση της BND.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν ενημερώσεις υψηλού επιπέδου που προορίζονταν για την ηγεσία της γερμανικής υπηρεσίας και την καγκελαρία. Οι γερμανικές έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι το υλικό αφορούσε, μεταξύ άλλων, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τον ρωσικό στρατό.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο για τους συμμάχους της Γερμανίας είναι ότι μέρος των πληροφοριών φέρεται να είχε προέλθει από ξένες υπηρεσίες πληροφοριών που συνεργάζονταν με την BND. Αυτό σημαίνει ότι το υλικό δεν αφορούσε κατ’ ανάγκη μόνο γερμανικά μυστικά.
Ακριβώς αυτή η παράμετρος έχει προκαλέσει ανησυχία στο Λονδίνο και στην Ουάσιγκτον. Το βρετανικό ρεπορτάζ αναφέρει ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν εάν μέσα στα έγγραφα που απέκτησε ο Χάνινγκ υπήρχαν πληροφορίες από τη βρετανική και την αμερικανική πλευρά.
Ο φόβος δεν αφορά μόνο τα έγγραφα – αλλά και τους ανθρώπους
Η πιο σοβαρή διάσταση για τη βρετανική πλευρά είναι η πιθανότητα να έχουν εκτεθεί ανθρώπινες πηγές, δηλαδή πρόσωπα που συνεργάζονται μυστικά με τις υπηρεσίες πληροφοριών.
Οι υπηρεσίες ασφαλείας χρησιμοποιούν εκτεταμένα συστήματα διαβάθμισης και «διαμερισματοποίησης» των πληροφοριών, ώστε ακόμη και ένας αξιωματούχος με υψηλή πρόσβαση να μην μπορεί να γνωρίζει ολόκληρο ένα δίκτυο. Ωστόσο, ο Μάνφρεντ Ντ. είχε υπηρετήσει επί σειρά ετών σε ανώτατο επίπεδο της BND και, σύμφωνα με το βρετανικό ρεπορτάζ, είχε σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της ροής πληροφοριών προς την ηγεσία της υπηρεσίας.
Για αυτό το λόγο, το ενδεχόμενο να υπήρχαν στα αρχεία πληροφορίες για πηγές ή επιχειρήσεις των βρετανικών υπηρεσιών θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητο.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής δημόσια επιβεβαίωση ότι βρετανικός πράκτορας έχει αποκαλυφθεί ή ότι συγκεκριμένο βρετανικό μυστικό έχει καταλήξει σε εχθρική υπηρεσία. Το Λονδίνο επιχειρεί να διαπιστώσει τι ακριβώς υπήρχε στο υλικό και ποιος είχε πρόσβαση σε αυτό.
Η BND δεν έχει αποκαλύψει για ποιον δούλευε ο Χάνινγκ
Οι γερμανικές αρχές δεν έχουν ανακοινώσει για ποια ξένη υπηρεσία φέρεται να προορίζονταν οι πληροφορίες.
Οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι σε μία περίπτωση ο Χάνινγκ χρησιμοποίησε διαβαθμισμένες πληροφορίες που του είχε παραδώσει ο Μάνφρεντ Ντ. για να συντάξει ανάλυση για αξιωματούχο ξένης υπηρεσίας πληροφοριών. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη εάν η συγκεκριμένη ανάλυση έφτασε στον παραλήπτη της.
Παράλληλα, σύμφωνα με γερμανικές δημοσιογραφικές έρευνες, ο Χάνινγκ φέρεται να είχε επαφές με πράκτορα ξένης υπηρεσίας στον οποίο διαβίβαζε πολιτικές πληροφορίες, ορισμένες από τις οποίες βασίζονταν σε υλικό που είχε λάβει από τον Μάνφρεντ Ντ.
Το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel έχει αναφέρει ότι η ξένη υπηρεσία ενδέχεται να ήταν του Αζερμπαϊτζάν. Η πληροφορία αυτή, ωστόσο, δεν έχει επισήμως επιβεβαιωθεί από τις γερμανικές αρχές.
Αντίθετα, πηγές που επικαλείται το AFP αναφέρουν ότι η υπόθεση δεν φαίνεται να αφορά τη Ρωσία, παρότι μέρος του υλικού αφορούσε τον ρωσικό στρατό.
Ένα σκάνδαλο που δοκιμάζει την εμπιστοσύνη των συμμάχων
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος για τη Βρετανία επειδή η BND αποτελεί έναν από τους βασικούς ευρωπαϊκούς εταίρους των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Το ζήτημα δεν είναι επομένως μόνο εάν ο Χάνινγκ διέρρευσε γερμανικά μυστικά. Είναι εάν, μέσω της πρόσβασής του στη BND, απέκτησε πληροφορίες που είχαν δοθεί στη Γερμανία από τους συμμάχους της και στη συνέχεια τις χρησιμοποίησε ή τις διοχέτευσε εκτός του προβλεπόμενου πλαισίου.
Οι τελευταίες αναφορές των Financial Times επισημαίνουν ακριβώς αυτόν τον κίνδυνο, καθώς η υπόθεση μπορεί να πλήξει την εμπιστοσύνη στις σχέσεις ανταλλαγής πληροφοριών της Γερμανίας με υπηρεσίες όπως η CIA και η MI6.
Η βρετανική εφημερίδα The Times σημειώνει επίσης ότι ο Χάνινγκ βρισκόταν στην κορυφή της BND την περίοδο 1998-2005, όταν η υπηρεσία είχε ήδη στενές σχέσεις συνεργασίας με ξένους εταίρους.
Πώς αποκαλύφθηκε η υπόθεση
Η έρευνα δεν ξεκίνησε από μια κλασική επιχείρηση αντικατασκοπείας, αλλά προέκυψε μέσα από διαφορετική υπόθεση.
Οι γερμανικές αρχές ερευνούσαν την υπόθεση της επιχειρηματία Κριστίνα Μπλοκ, η οποία κατηγορείται ότι έδωσε εντολή για την αρπαγή των δύο παιδιών της από τη Δανία. Στο πλαίσιο εκείνης της έρευνας πραγματοποιήθηκε έρευνα σε χώρο που συνδεόταν με τον Χάνινγκ τον Σεπτέμβριο του 2025 και εντοπίστηκαν στοιχεία που οδήγησαν στις σημερινές έρευνες για τη διαρροή απόρρητων πληροφοριών.
Οι γερμανικές αρχές προχώρησαν πλέον σε έρευνες σε ακίνητα και χώρους που συνδέονται με τους δύο υπόπτους σε διάφορες περιοχές της χώρας, ενώ η BND έχει ξεκινήσει εσωτερικό έλεγχο.
Η σύλληψη του Χάνινγκ θεωρείται εξαιρετικά σοβαρή για τη γερμανική υπηρεσία. Ο ίδιος υπήρξε επικεφαλής της BND για σχεδόν επτά χρόνια και στη συνέχεια κατείχε υψηλόβαθμη θέση στο γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών
