Τραμπ: Η Μέση Ανατολή εισέρχεται ξανά σε εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, μετά τις νέες απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά της Τεχεράνης, τις σκληρές απαντήσεις του Ιράν και τα νέα περιστατικά με drones κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς το ενδεχόμενο μιας νέας γενικευμένης στρατιωτικής ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς τόσο στις αγορές όσο και στη γεωπολιτική ισορροπία της περιοχής.
Μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε νέο τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη, δηλώνοντας πως «ο χρόνος για το Ιράν μετρά αντίστροφα» και προειδοποιώντας ότι «δεν θα απομείνει τίποτα» αν δεν υπάρξει άμεση συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η νέα αυτή τοποθέτηση έρχεται σε συνέχεια των επαφών του με το Ισραήλ και τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ κινούνται πλέον σε κοινή στρατηγική γραμμή απέναντι στο Ιράν.
Χάρτης με AI και στρατιωτικά μηνύματα
Την ένταση πυροδότησε ακόμη περισσότερο μία νέα ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου, στην οποία παρουσιάστηκε χάρτης της Μέσης Ανατολής με αμερικανικές σημαίες και κατευθυνόμενα βέλη προς το Ιράν, σε μια εικόνα που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη και ερμηνεύθηκε ως σαφές μήνυμα στρατιωτικής πίεσης.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι ΗΠΑ επιμένουν πλέον:
• σε αυστηρούς περιορισμούς του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος,
• στη λειτουργία μόνο μίας πυρηνικής εγκατάστασης,
• αλλά και στη μεταφορά αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν.
Οι διαπραγματεύσεις που είχαν ξεκινήσει μέσω διαμεσολάβησης του Πακιστάν παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες, ενώ η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι δεν προσφέρει ουσιαστικές εγγυήσεις αποκλιμάκωσης.
Σκληρή απάντηση της Τεχεράνης
Η ιρανική απάντηση υπήρξε άμεση και ιδιαίτερα επιθετική.
Ο εκπρόσωπος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων Αμπουλφάζλ Σεκαρτσί προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση κατά του Ιράν θα προκαλέσει «πρωτοφανείς επιχειρήσεις» εναντίον αμερικανικών στόχων και συμφερόντων στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, ο αντιπρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Χαμιντρεζά Χατζί-Μπαμπαΐ ξεκαθάρισε ότι εάν πληγούν ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, η Τεχεράνη θα απαντήσει με πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.
Η ρητορική αυτή προκαλεί ήδη διεθνή συναγερμό, καθώς ενδεχόμενη επίθεση σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Κόλπου θα μπορούσε να προκαλέσει εκτόξευση των τιμών ενέργειας και σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Άνοδος στο πετρέλαιο και φόβοι στις αγορές
Οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν αμέσως στο νέο κύμα έντασης.
Το Brent ξεπέρασε τα 110 δολάρια ανά βαρέλι, καθώς επενδυτές και αναλυτές φοβούνται ότι μία ευρύτερη σύγκρουση θα μπορούσε να διαταράξει τη ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Αναλυτές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας εκτιμούν ότι ακόμη και περιορισμένες επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή ενεργειακή αναταραχή διεθνώς.
Παράλληλα, οι ασιατικές αγορές εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχες, καθώς πολλές οικονομίες της περιοχής εξαρτώνται άμεσα από τις ενεργειακές ροές της Μέσης Ανατολής.
Συναγερμός στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Την ίδια ώρα, νέα ανησυχία προκαλεί περιστατικό με drone κοντά στον πυρηνικό σταθμό Μπαράκα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σύμφωνα με τις αρχές, ξέσπασε πυρκαγιά έπειτα από πτώση μη επανδρωμένου αεροσκάφους κοντά στις εγκαταστάσεις, ενώ καταρρίφθηκαν επιπλέον drones που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της χώρας.
Αν και δεν σημειώθηκε διαρροή ραδιενέργειας, το περιστατικό χαρακτηρίστηκε «ιδιαίτερα σοβαρό» από τις αρχές ασφαλείας.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας εξέφρασε βαθιά ανησυχία για την κλιμάκωση και κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν κινήσεις που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Νέα επεισόδια στον Λίβανο
Παράλληλα, η ένταση επεκτείνεται και στο μέτωπο του Λιβάνου.
Νέοι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στο νότιο και ανατολικό τμήμα της χώρας προκάλεσαν τον θάνατο επτά ανθρώπων, ανάμεσά τους και δύο παιδιά.
Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, η Χεζμπολάχ εκτόξευσε περίπου 200 βλήματα κατά στρατιωτικών στόχων το τελευταίο Σαββατοκύριακο.
Μεταξύ των νεκρών φέρεται να βρίσκεται και υψηλόβαθμο στέλεχος του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ μαζί με τη 17χρονη κόρη του.
Η κατάσταση στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ για παράταση της εκεχειρίας.
Διπλωματικός πυρετός και παγκόσμια ανησυχία
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, διπλωματικές επαφές συνεχίζονται παρασκηνιακά.
Ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν επισκέφθηκε την Τεχεράνη στο πλαίσιο διαμεσολαβητικών προσπαθειών, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούν σε άμεση αποκλιμάκωση.
Ωστόσο, η ατμόσφαιρα παραμένει βαριά και οι διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται ίσως στο πιο επικίνδυνο σημείο των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους του ΟΗΕ, η πιθανότητα ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί, ειδικά αν συνεχιστούν οι επιθέσεις σε ενεργειακές και πυρηνικές υποδομές.
Η επόμενη περίοδος θεωρείται απολύτως κρίσιμη για τη σταθερότητα της περιοχής, την παγκόσμια οικονομία αλλά και τις ισορροπίες ασφαλείας σε Ευρώπη, Ασία και Μέση Ανατολή.
