Η αεροπορική τεχνολογία φαίνεται να περνά πλέον από την εποχή των κλασικών drones σε μια νέα γενιά συστημάτων: τα μη επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία λειτουργούν σε συνεργατικά σμήνη υπό τον έλεγχο ενός επανδρωμένου «ηγέτη».
Όπως αναφέρει στον ΣΚΑΪ ο Γιάννης Παλιούρας, τα επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη αντιμετωπίζουν σήμερα 3 βασικές προκλήσεις. Πρώτον, μεταφέρουν ανθρώπινο πλήρωμα, γεγονός που καθιστά την απώλεια ενός πιλότου ιδιαίτερα σοβαρή τόσο επιχειρησιακά όσο και πολιτικά. Δεύτερον, το κόστος τους έχει εκτοξευθεί, με ένα μαχητικό πέμπτης γενιάς να κοστίζει όσο ολόκληρες πτέρυγες παλαιότερης τεχνολογίας πρώτης γενιάς. Τρίτον, υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί ως προς το τι μπορεί να ενσωματωθεί σε ένα μόνο αεροσκάφος, καθώς ο συνδυασμός όπλων, ηλεκτρονικών συστημάτων και εξοπλισμού οδηγεί σε υπερβολικό βάρος και ακόμη μεγαλύτερη αύξηση κόστους.
Σε αυτό το πλαίσιο, διαμορφώνεται ένα νέο επιχειρησιακό δόγμα: κάθε επανδρωμένο μαχητικό λειτουργεί ως «βοσκός», έχοντας γύρω του ένα «κοπάδι» από μη επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη. Κάθε ένα από αυτά αναλαμβάνει εξειδικευμένο ρόλο – άλλα μεταφέρουν οπλισμό, άλλα εκτελούν αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου, ενώ άλλα επιχειρούν μπροστά από τον σχηματισμό παρέχοντας έγκαιρη προειδοποίηση.
Τα συστήματα αυτά ελέγχονται μέσω τεχνητής νοημοσύνης από τον πιλότο του επανδρωμένου αεροσκάφους, ο οποίος δίνει γενικές εντολές και η AI αναλαμβάνει να τις εκτελέσει με τον βέλτιστο τρόπο. Παράλληλα, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεργάζονται μεταξύ τους αυτόνομα. Για παράδειγμα, αν κάποιο αναγνωρίσει ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα κατά τη διάρκεια αποστολής προσβολής στόχου, μπορεί να καλέσει ή να προωθήσει ένα όχημα ηλεκτρονικού πολέμου για υποστήριξη.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ήδη πολλές εταιρείες διεθνώς αναπτύσσουν τέτοιου τύπου συστήματα, με ορισμένα προγράμματα να βρίσκονται ήδη σε φάση πτητικών δοκιμών, χωρίς όμως να έχουν φτάσει ακόμη σε επιχειρησιακή χρήση.
Πρόταση από αμερικανική εταιρεία σε Ελλάδα και Πολωνία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και πρόταση αμερικανικής εταιρείας προς την Ελλάδα, αλλά και προς την Πολωνία, για συμμετοχή στην ανάπτυξη ενός νέου μη επανδρωμένου μαχητικού με την ονομασία X-BAT. Το συγκεκριμένο αεροσκάφος περιγράφεται ως ιδιαίτερα ευέλικτη πλατφόρμα επιχειρήσεων, καθώς δεν απαιτεί αεροδρόμιο για τη λειτουργία του.
Το X-BAT μπορεί να μεταφέρεται πτυσσόμενο με φορτηγό και να αναπτύσσεται σε οποιοδήποτε σημείο, προσφέροντας μεγάλη επιχειρησιακή ευελιξία. Αν και δεν μπορεί ακόμη να αντικαταστήσει πλήρως τις δυνατότητες ενός συμβατικού μαχητικού, μπορεί να εκτελέσει σημαντικό μέρος των αποστολών, με το κόστος του να εκτιμάται περίπου στο ένα τρίτο ενός παραδοσιακού αεροσκάφους.
Το πιο κρίσιμο χαρακτηριστικό του, ωστόσο, είναι ότι δεν διαθέτει πιλότο. Αυτό σημαίνει πως δεν υφίσταται το πολιτικό και κοινωνικό κόστος απωλειών χειριστών σε περίπτωση κατάρριψης ή σύλληψης σε εχθρικό έδαφος – ένα ζήτημα που έχει απασχολήσει έντονα, ιδιαίτερα σε προηγούμενες συγκρούσεις.
Η τάση αυτή δείχνει ότι η επόμενη φάση της αεροπορικής ισχύος δεν θα βασίζεται αποκλειστικά σε μεμονωμένα πανάκριβα αεροσκάφη, αλλά σε δικτυοκεντρικά συστήματα συνεργαζόμενων μη επανδρωμένων πλατφορμών, με τον άνθρωπο σε ρόλο επιβλέποντα και στρατηγικού καθοδηγητή.
Πηγή: skai.gr
