Ένα από τα πιο ανεξήγητα θαλάσσια μυστήρια του 20ού αιώνα εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις, θεωρίες και έντονο ενδιαφέρον σχεδόν ενενήντα χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση στα παγωμένα νερά του Ειρηνικού Ωκεανού.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- tilegrafimanews.gr
Το παράξενο πλάσμα που έγινε γνωστό ως «Cadborosaurus» θεωρείται μέχρι σήμερα από πολλούς ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα της θαλάσσιας κρυπτοζωολογίας, ενώ άλλοι πιστεύουν πως πρόκειται απλώς για μια λανθασμένη επιστημονική ερμηνεία ενός αποσυντεθειμένου καρχαρία.
Η ιστορία ξεκινά το 1937, όταν εργάτες σε φαλαινοθηρικό σταθμό στο αρχιπέλαγος Χάιντα Γκουάι, στα δυτικά παράλια του Καναδά, εντόπισαν μέσα στο στομάχι ενός φυσητήρα τα απομεινάρια ενός άγνωστου πλάσματος μήκους περίπου τριών μέτρων.
Οι μαρτυρίες της εποχής περιγράφουν ένα σώμα που έμοιαζε με τεράστιο θαλάσσιο ερπετό: μακρύ λαιμό, μικρό κεφάλι με χαρακτηριστικά σκύλου, ουρά που θύμιζε άλογο και περίεργη λευκή μεμβράνη πάνω στο δέρμα.
Η φωτογραφία που τραβήχτηκε εκείνη την ημέρα και δημοσιεύτηκε στον τοπικό Τύπο προκάλεσε τεράστια αίσθηση στον Καναδά και σύντομα γεννήθηκε ο θρύλος του «Cadborosaurus», ονόματος που προήλθε από τον κόλπο Cadboro Bay της Βρετανικής Κολομβίας, όπου είχαν αναφερθεί παρόμοιες εμφανίσεις θαλάσσιων τεράτων.
Ο θρύλος του θαλάσσιου τέρατος
Για δεκαετίες, ψαράδες, ναυτικοί και κάτοικοι των παράκτιων περιοχών της δυτικής ακτής του Καναδά υποστήριζαν ότι είχαν δει ένα μακρύ θαλάσσιο πλάσμα να κινείται στα νερά του Ειρηνικού.
Πολλοί μιλούσαν για ένα άγνωστο είδος που ίσως επιβίωσε από προϊστορικές εποχές, ενώ άλλοι συνέκριναν το πλάσμα με τους θρυλικούς πλεισιόσαυρους.
Το ενδιαφέρον μεγάλωσε ακόμη περισσότερο όταν η υπόθεση άρχισε να ερευνάται από ομάδες κρυπτοζωολογίας και ερευνητές που ασχολούνται με ανεξήγητα ζωικά είδη.
Ο Τζον Κερκ, πρόεδρος του Scientific Cryptozoology Club της Βρετανικής Κολομβίας, επέμενε για χρόνια ότι το εύρημα του 1937 δεν ταυτοποιήθηκε ποτέ σωστά και ότι η επιστημονική κοινότητα απέρριψε υπερβολικά γρήγορα την πιθανότητα ενός άγνωστου θαλάσσιου οργανισμού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τμήματα του πλάσματος είχαν σταλεί σε μουσείο για εξέταση, όμως καταστράφηκαν όταν θεωρήθηκε πως επρόκειτο για έμβρυο φάλαινας.
Η επιστημονική εξήγηση
Παρά τις θεωρίες περί «θαλάσσιου τέρατος», οι περισσότεροι θαλάσσιοι βιολόγοι δίνουν μια διαφορετική εξήγηση.
Όπως αναφέρει η National Oceanic and Atmospheric Administration, πολλά υποτιθέμενα «τέρατα των θαλασσών» αποδείχθηκαν τελικά αποσυντεθειμένα σώματα μεγάλων καρχαριών ή φαλαινών.
Η πιο αποδεκτή θεωρία για το Cadborosaurus είναι ότι επρόκειτο για καρχαρία προσκυνητή (basking shark), ένα γιγάντιο αλλά ακίνδυνο είδος που ζούσε παλαιότερα σε μεγάλους πληθυσμούς στον βόρειο Ειρηνικό.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι όταν αποσυντίθεται το σώμα ενός τέτοιου καρχαρία, το κεφάλι και τα βράγχια καταρρέουν πρώτα, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ενός μακριού λαιμού και μικρού κεφαλιού.
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό διεθνώς ως «pseudo-plesiosaur carcass», δηλαδή «πτώμα που μοιάζει με πλεισιόσαυρο».
Ο θαλάσσιος βιολόγος Μπεν Σπίαρς-Ρος έχει αναφέρει ότι δεκάδες παρόμοιες περιπτώσεις καταγράφηκαν τον 20ό αιώνα και σχεδόν όλες αποδείχθηκαν καρχαρίες προσκυνητές.
Παρόμοιο περιστατικό είχε καταγραφεί το 1977, όταν ιαπωνικό αλιευτικό ανέσυρε στα ανοικτά της Νέας Ζηλανδίας ένα τεράστιο αποσυντεθειμένο πλάσμα που αρχικά θεωρήθηκε «ζωντανός δεινόσαυρος».
Οι αναλύσεις που ακολούθησαν απέδειξαν ότι επρόκειτο επίσης για καρχαρία προσκυνητή.
Η σκοτεινή ιστορία της εξόντωσης των γιγάντων
Πίσω όμως από τον μύθο του Cadborosaurus κρύβεται και μια λιγότερο γνωστή αλλά σοκαριστική ιστορία.
Τη δεκαετία του 1950, οι αρχές του Καναδά ξεκίνησαν μαζική επιχείρηση εξόντωσης των καρχαριών προσκυνητών, επειδή θεωρούνταν απειλή για την αλιεία σολομού.
Σύμφωνα με στοιχεία του Government of Canada, ειδικά περιπολικά πλοία εξοπλίστηκαν με τεράστιες λεπίδες που έκοβαν κυριολεκτικά τους καρχαρίες στα δύο όταν εμφανίζονταν στην επιφάνεια.
Οι λεπίδες αυτές έγιναν γνωστές ως «razor-billed shark slashers».
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περισσότερο από το 90% του τοπικού πληθυσμού εξοντώθηκε μέσα σε λίγες δεκαετίες.
Σήμερα ο καρχαρίας προσκυνητής προστατεύεται αυστηρά από τη νομοθεσία και θεωρείται απειλούμενο είδος.
Η International Union for Conservation of Nature προειδοποιεί ότι η πλήρης αποκατάσταση του πληθυσμού μπορεί να χρειαστεί έως και δύο αιώνες.
Τα μυστήρια των ωκεανών παραμένουν
Παρά τις επιστημονικές εξηγήσεις, το Cadborosaurus συνεχίζει να συναρπάζει χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Οι βαθιές θάλασσες εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα πιο ανεξερεύνητα σημεία του πλανήτη, με τους ειδικούς να παραδέχονται ότι μεγάλο μέρος της θαλάσσιας ζωής παραμένει άγνωστο.
Η UNESCO Ocean Decade έχει επισημάνει ότι η ανθρωπότητα γνωρίζει καλύτερα την επιφάνεια της Σελήνης παρά τα βάθη των ωκεανών της Γης.
Ίσως γι’ αυτό ιστορίες όπως εκείνη του Cadborosaurus εξακολουθούν να προκαλούν δέος, φόβο αλλά και αστείρευτη περιέργεια.
Είτε επρόκειτο για έναν αποσυντεθειμένο καρχαρία είτε για ένα άγνωστο πλάσμα των ωκεανών, η φωτογραφία του 1937 παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο αινιγματικά θαλάσσια ντοκουμέντα στην ιστορία του Καναδά.
