Τουρκία: Η σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης και κορυφαίου αντιπάλου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Εκρέμ Ιμάμογλου, εξελίσσεται πλέον σε μείζον πολιτικό ζήτημα για την Τουρκία και τη Δύση.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Νέο ένταλμα εκδόθηκε χθες εις βάρος του για «πολιτική κατασκοπεία», μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο Anadolu, ενώ το Reuters και το Associated Press μεταδίδουν ότι πρόκειται για τη σοβαρότερη φάση της καταστολής της τουρκικής αντιπολίτευσης μετά τις εκλογές του 2023.
Ο Ιμάμογλου, μέλος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και βασικός αντίπαλος του Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές, βρίσκεται στη φυλακή από τον Μάρτιο, κατηγορούμενος για διαφθορά. Τον Ιούλιο είχε ήδη παραπεμφθεί για προσβολή και απειλή κατά του γενικού εισαγγελέα Κωνσταντινούπολης, ενώ τώρα η τουρκική Δικαιοσύνη τον κατηγορεί ότι «παρείχε πολιτικές πληροφορίες σε ξένες δυνάμεις».
Η έφοδος στο κανάλι Tele1 και οι συλλήψεις δημοσιογράφων
Το νέο ένταλμα εκδόθηκε τα ξημερώματα της Δευτέρας από το Ποινικό Δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης, το οποίο διέταξε παράλληλα τη σύλληψη του αρχισυντάκτη του τηλεοπτικού σταθμού Tele1, Μερντάν Γιαναρντάγκ, και ενός ακόμη στενού συνεργάτη του Ιμάμογλου.
Η τουρκική αστυνομία πραγματοποίησε έφοδο στις εγκαταστάσεις του καναλιού το βράδυ της Παρασκευής, κατασχέτοντας ηλεκτρονικούς υπολογιστές και έγγραφα. Το κανάλι, γνωστό για τη σκληρή του στάση απέναντι στο καθεστώς, είχε φιλοξενήσει ρεπορτάζ που κατήγγειλαν «παράνομη παρακολούθηση στελεχών του CHP».
Δικηγόροι του δημάρχου κάνουν λόγο για κατασκευασμένη υπόθεση, σημειώνοντας ότι «οι κατηγορίες περί κατασκοπείας είναι πολιτικά υποκινούμενες». Ο ίδιος ο Ιμάμογλου, με μήνυμα μέσα από τις φυλακές, ανέφερε:
«Τέτοια συκοφαντία, τέτοιο ψέμα και συνωμοσία δεν θα περνούσε ούτε από το μυαλό του διαβόλου. Ζούμε μια εποχή πολιτικού παραλογισμού».
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, η Τουρκία κατατάσσεται πλέον ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη καταστολή της ελευθερίας του Τύπου στην Ευρώπη.
Η αντίδραση της αντιπολίτευσης και τα μηνύματα Ερντογάν
Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα χαρακτήρισε την υπόθεση «νέο πραξικόπημα κατά της Δημοκρατίας». Ο προσωρινός ηγέτης του CHP δήλωσε ότι η κυβέρνηση «χρησιμοποιεί τη Δικαιοσύνη ως πολιτικό όπλο».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχείρησε να διατηρήσει χαμηλούς τόνους, υποστηρίζοντας ότι «η Δικαιοσύνη ενεργεί ανεξάρτητα». Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές στην Άγκυρα εκτιμούν ότι η υπόθεση Ιμάμογλου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο εξουδετέρωσης της αντιπολίτευσης ενόψει των επόμενων δημοτικών εκλογών του 2026.
Το Reuters μετέδωσε ότι «ο Ερντογάν φοβάται τη δημοτικότητα του Ιμάμογλου, ο οποίος έχει τη στήριξη τόσο των κοσμικών όσο και των μετριοπαθών ισλαμιστών». Παρόμοια ανάλυση παρουσίασε και το BBC, κάνοντας λόγο για «αυξανόμενο αυταρχισμό και ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής».
Διεθνείς αντιδράσεις και ανησυχία από Ε.Ε.
Το νέο ένταλμα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στις Βρυξέλλες και στην Ουάσιγκτον. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισε ότι «η συνεχιζόμενη κράτηση του Ιμάμογλου θέτει υπό αμφισβήτηση την προσήλωση της Τουρκίας στο κράτος δικαίου και στα ανθρώπινα δικαιώματα».
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέφρασε «βαθιά ανησυχία», ενώ το Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) υπογράμμισε πως η υπόθεση «αποτελεί σημείο καμπής στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση».
Πηγές του ΟΗΕ ανέφεραν ότι η Ομάδα Εργασίας για Αυθαίρετες Κρατήσεις εξετάζει εάν θα ανοίξει φάκελο για την υπόθεση Ιμάμογλου. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το Συμβούλιο της Ευρώπης, που είχε ήδη προειδοποιήσει την Άγκυρα για παρόμοιες πρακτικές στις περιπτώσεις του φιλοκουρδικού ηγέτη Σελαχαττίν Ντεμιρτάς και του επιχειρηματία Οσμάν Καβαλά.
Τι μεταδίδουν τα Διεθνή Πρακτορεία
Τα διεθνή μέσα μεταδίδουν με έκδηλη ανησυχία τις εξελίξεις:
• Το Reuters σημειώνει ότι «ο Ιμάμογλου αποτελεί την πιο επικίνδυνη πολιτική απειλή για τον Ερντογάν μετά από δύο δεκαετίες εξουσίας».
• Το Associated Press κάνει λόγο για «σχέδιο φίμωσης της αντιπολίτευσης μέσω δικαστικών διώξεων».
• Το Bloomberg αναλύει ότι «η σύγκρουση Άγκυρας–Δύσης αναζωπυρώνεται, καθώς η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τη Δικαιοσύνη για πολιτικούς σκοπούς».
• Το Al Jazeera μεταδίδει ότι «το καθεστώς Ερντογάν επιχειρεί να απομονώσει κάθε πρόσωπο με διεθνές κύρος που μπορεί να ανατρέψει την πολιτική ισορροπία».
Επόμενες κινήσεις και σενάρια
Πηγές της αντιπολίτευσης αναφέρουν ότι ο Ιμάμογλου προτίθεται να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καταγγέλλοντας «πολιτική δίωξη χωρίς αποδείξεις». Η υπόθεση, σύμφωνα με αναλυτές, θα αποτελέσει τεστ για τις σχέσεις Ε.Ε.–Τουρκίας, ειδικά αν συνεχιστεί το πάγωμα των ευρωπαϊκών κονδυλίων για τη Δικαιοσύνη και την Ελευθερία του Τύπου.
Η Τουρκία βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς κριτικής. Η φυλάκιση ενός εκλεγμένου δημάρχου, με κατηγορίες για κατασκοπεία, και οι επιθέσεις στα μέσα ενημέρωσης δείχνουν ότι η δημοκρατία στην Τουρκία παραμένει εύθραυστη.
Και ενώ η Άγκυρα επιμένει ότι «η υπόθεση είναι εσωτερική», η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά — γιατί η ελευθερία του λόγου και η δικαιοσύνη δεν μπορεί να φυλακίζονται πίσω από τα κάγκελα της πολιτικής εξουσίας.
