Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Η Ουάσιγκτον παραπέμπει Αθήνα και Άγκυρα σε διμερή διάλογο, αποφεύγοντας ρητή τοποθέτηση για τη νομιμότητα του μνημονίου. Reuters, Anadolu και το λιβυκό LANA καταγράφουν την ανατροπή στη στάση της ανατολικής Λιβύης και τις περιφερειακές προεκτάσεις.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης – tilegrafimanews.gr
Νέα διπλωματική αντιπαράθεση προκαλεί η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με τις ΗΠΑ να προκρίνουν τις διαπραγματεύσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση να επαναλαμβάνει ότι η συμφωνία παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Η απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2026 ανατρέπει την προηγούμενη αντίθεση του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης στη συμφωνία του 2019. Για την Αθήνα, η εξέλιξη δημιουργεί πρόσθετη διπλωματική πίεση, χωρίς να μεταβάλλει τη θέση της για την ακυρότητα του μνημονίου.
Η αμερικανική απάντηση και όσα αποφεύγει
Σε απάντηση προς την «Καθημερινή», εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε τους εταίρους της Ανατολικής Μεσογείου να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές τους με καλόπιστες διαπραγματεύσεις.
Η αμερικανική πλευρά συνέδεσε τη διευθέτηση των εκκρεμοτήτων με τη δημιουργία προϋποθέσεων για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες. Παράλληλα, επικαλέστηκε τη συμμετοχή Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, ενθαρρύνοντας τη διμερή συζήτηση των διαφωνιών τους.
Στη συγκεκριμένη απάντηση δεν περιλαμβάνεται ρητή κρίση για τη νομιμότητα του μνημονίου, ούτε καταδίκη της λιβυκής κύρωσης. Η παράλειψη έχει πολιτική σημασία για την Αθήνα, καθώς η Ουάσιγκτον επιλέγει τη γενική προτροπή για διάλογο αντί μιας σαφούς δημόσιας τοποθέτησης επί του επίμαχου κειμένου.
Αυτό δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αμερικανική αναγνώριση της συμφωνίας. Καταγράφει, ωστόσο, διαφορετική διπλωματική έμφαση από εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Reuters: Ανατροπή συσχετισμών στη Λιβύη
Το Reuters παρουσιάζει την κύρωση ως σημαντική μεταβολή στις σχέσεις Άγκυρας και ανατολικής Λιβύης.
Το πρακτορείο υπενθυμίζει ότι η συμφωνία υπογράφηκε το 2019 από την τότε διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης, ενώ η ανατολική πλευρά, που συνδέεται με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, αρνούνταν επί χρόνια να την εγκρίνει.
Στο ίδιο ρεπορτάζ καταγράφεται η σταδιακή προσέγγιση των τελευταίων ετών, με επισκέψεις Τούρκων αξιωματούχων στη Βεγγάζη και επιχειρηματική δραστηριότητα. Αναλυτές που μίλησαν στο πρακτορείο συνδέουν την κοινοβουλευτική μεταστροφή με τη διεύρυνση αυτής της σχέσης.
Το Reuters επισημαίνει επίσης ότι η αντιπαράθεση αφορά θαλάσσιες διεκδικήσεις και δικαιώματα ενεργειακών ερευνών. Υπενθυμίζει την αντίθεση Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου, καθώς και τη συμφωνία οριοθέτησης Αθήνας–Καΐρου του 2020, την οποία απορρίπτει η Άγκυρα.
Anadolu: Έμφαση στην ομοφωνία και στην προσέγγιση
Το τουρκικό κρατικό πρακτορείο Anadolu δίνει έμφαση στην ομόφωνη έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή.
Σύμφωνα με την ανταπόκρισή του, οι βουλευτές ακύρωσαν παράλληλα τις αποφάσεις του 2020 που απέρριπταν την κύρωση συμφωνιών με την Τουρκία και ζητούσαν διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα.
Η παρουσίαση αναδεικνύει το διπλό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας: την αποδοχή του θαλάσσιου μνημονίου και την επίσημη ανατροπή της προηγούμενης πολιτικής αποστασιοποίησης.
Σε ξεχωριστή μετάδοση, το Anadolu καταγράφει την ικανοποίηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την απόφαση. Η τουρκική πλευρά αντιμετωπίζει την εξέλιξη ως ενίσχυση της συνεργασίας με τη Λιβύη και των θέσεών της στη Μεσόγειο.
LANA: Τι ανακοίνωσε η λιβυκή πλευρά
Το λιβυκό πρακτορείο LANA μεταφέρει την ανακοίνωση του εκπροσώπου της Βουλής, Αμπντουλάχ Μπλιχέγκ, για την ομόφωνη ψηφοφορία.
Περιγράφει το αντικείμενο του μνημονίου ως καθορισμό ορίων υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, βάσει γεωγραφικών συντεταγμένων και τεχνικών παραρτημάτων.
Η μετάδοση επιβεβαιώνει ότι η ψηφοφορία συνιστά θεσμική μεταστροφή του κοινοβουλίου. Η εσωτερική έγκριση, πάντως, δεν αίρει τις αντιρρήσεις τρίτων χωρών ούτε επιλύει τις συγκρουόμενες θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η ΕΕ επιμένει: Δεν παράγει συνέπειες για τρίτα κράτη
Στη δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου εξ ονόματος της ΕΕ, στις 21 Οκτωβρίου, επαναλαμβάνεται ότι το μνημόνιο δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και προσβάλλει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Η ευρωπαϊκή θέση είναι ότι δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών και διατήρησης σταθερού περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το επόμενο διπλωματικό στοίχημα της Αθήνας
Από τις μεταδόσεις προκύπτουν τρεις διαφορετικές προτεραιότητες: η Ουάσιγκτον προβάλλει τον διάλογο, η ΕΕ τη νομική της αντίθεση και η Άγκυρα την πολιτική σημασία της λιβυκής μεταστροφής.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι η διατήρηση της διεθνούς στήριξης και η αποτροπή πρακτικών ενεργειών που θα επιχειρούσαν να εφαρμόσουν τις επίμαχες προβλέψεις.
Η κύρωση προσθέτει πολιτικό βάρος στη συμφωνία για τους υποστηρικτές της. Δεν κλείνει, όμως, τη διαφορά ούτε υποκαθιστά την επίλυση των ζητημάτων οριοθέτησης σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
