Το κοινοβούλιο της Νορβηγίας ξεκίνησε σήμερα ακροαματικές διαδικασίες για τις σχέσεις ανάμεσα στον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν και Νορβηγούς διπλωμάτες και πολιτικούς σε ένα σκάνδαλο, το οποίο κλόνισε τη νορβηγική ελίτ.
Τον Ιανουάριο το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έδωσε στη δημοσιότητα εκατομμύρια έγγραφα που συνδέονται με τον Αμερικανό χρηματιστή ο οποίος πέθανε μέσα στη φυλακή από τα οποία προέκυψαν οι σχέσεις του με πολιτικούς, μέλη βασιλικών οικογενειών και βαθύπλουτους ανά τον κόσμο.
Η Νορβηγία, πατρίδα των βραβείων Νόμπελ και χώρα που βρίσκεται συχνά στον πυρήνα της διεθνούς διπλωματίας, έχει πληγεί σημαντικά από το σκάνδαλο το οποίο έχει προκαλέσει κοινοβουλευτικές και αστυνομικές έρευνες.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να εξηγήσει τι κάνει για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στο διπλωματικό σώμα, δήλωσε ο Γιόνας Άντερσεν Σαγέντ, ο προεδρεύων των ακροαματικών διαδικασιών της Επιτροπής Ελέγχου και Συνταγματικών Υποθέσεων του κοινοβουλίου.
«Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που έχουν επιδείξει κακή κρίση», δήλωσε ο ίδιος στο Reuters αναφερόμενος σε εκείνους που είχαν φιλικές σχέσεις με τον Έπσταϊν.
Η Επιτροπή έχει καλέσει 11 νυν και πρώην υπουργούς Εξωτερικών και Ανάπτυξης, ανάμεσά τους και τον πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε, ο οποίος ήταν υπουργός Εξωτερικών από το 2005 ως το 2012.
Ο Στέρε έχει δηλώσει ότι δεν είχε καμία σχέση με τον Έπσταϊν.
Ο Μπέργκε Μπρέντε, ένας πρώην υπουργός Εξωτερικών ο οποίος πρόκειται επίσης να καταθέσει, παραιτήθηκε από τη θέση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ έπειτα από αποκαλύψεις για τις φιλικές του σχέσεις με τον Έπσταϊν.
Ο Μπρέντε έχει δηλώσει ότι δεν γνώριζε το παρελθόν και τις εγκληματικές δραστηριότητες του Έπσταϊν πριν από την πρώτη τους συνάντηση το 2018 και ότι έχει μετανιώσει που δεν είχε κάνει μεγαλύτερη έρευνα για το ποιόν του.
Ο Έρικ Σόλχαϊμ, ένας πρώην υπουργός Ανάπτυξης ο οποίος πρόκειται να καταθέσει σήμερα, έχει χαρακτηρίσει την έρευνα του κοινοβουλίου μια υπερβολική αντίδραση που θα περιορίσει τη λειτουργία της διπλωματικής υπηρεσίας καθώς οι διπλωμάτες θα επιλέξουν μια αυτοσυγκράτηση άνευ λόγου, πλήττοντας έτσι το εθνικό συμφέρον.
Εκτεταμένο σκάνδαλο
Αν και δεν καλούνται να καταθέσουν ενώπιον του κοινοβουλίου, αρκετές άλλες εξέχουσες προσωπικότητες της Νορβηγίας που συνδέονταν με τον Έπσταϊν -μεταξύ των οποίων ο πρώην πρωθυπουργός Θόρμπιορν Γιάγκλαντ, ο πρώην υπουργός Τέριε Ρεντ-Λάρσεν και η πρώην διπλωμάτης Μόνα Γιουλ- ερευνώνται από την αστυνομία για κατηγορίες διαφθοράς.
Και οι τρεις έχουν αρνηθεί οποιαδήποτε ποινικά κολάσιμη πράξη.
Ο Ρεντ-Λάρσεν ζήτησε συγγνώμη για τη στενή του σχέση με τον Έπσταϊν -η οποία περιλάμβανε και ένα προσωπικό δάνειο από τον χρηματιστή- και το 2020 παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου στο Διεθνές Ινστιτούτο Ειρήνης, ένα think tank με έδρα τη Νέα Υόρκη.
Επιπλέον, η βασίλισσα Μέτε-Μάριτ, η σύζυγος του βασιλιά Χάακον, ζήτησε συγγνώμη για τη φιλία της με τον Έπσταϊν, ωστόσο ούτε εκείνη περιλαμβάνεται στη διαδικασία ακρόασης.
Παράλληλα, το κοινοβούλιο όρισε μια εξωτερική επιτροπή αποτελούμενη από ακαδημαϊκούς και νομικούς εμπειρογνώμονες, με σκοπό τη διερεύνηση «ζητημάτων και θεμάτων που ήρθαν στο φως» μέσω των σχετικών αρχείων, και με στόχο τη «βελτίωση της ακεραιότητας και της διαφάνειας των νορβηγικών αρχών».
Η εν λόγω επιτροπή έρευνας -μια σπάνια πρωτοβουλία που καλύπτει διάστημα άνω των 30 ετών της νορβηγικής διπλωματικής ιστορίας- αναμένεται να παρουσιάσει τα συμπεράσματά της στις αρχές του 2028. Πρόκειται μόλις για την ένατη φορά που το κοινοβούλιο ορίζει μια τέτοια επιτροπή τα τελευταία 140 χρόνια
