Εκτός ελέγχου φαίνεται πως είναι πλέον η κατάσταση στη γείτονα με τον τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν να προχωρά στη μία προκλητική δήλωση μετά την άλλη και τους έλληνες διπλωμάτες να εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι με την επιλογή της Άγκυρας να σηκώσει τους τόνους με την Ελλάδα την τελευταία περίοδο.
Είναι χαρακτηριστικό πως μέσα σε διάστημα μικρότερο του ενός μήνα, η τουρκική ηγεσία, σε μια άνευ προηγουμένου έκρηξη εθνικιστικού λαϊκισμού, έχει θέσει εμμέσως θέμα αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάνης, ενώ πριν από λίγες ημέρες δέσμευσε με NOTAM μεγάλες περιοχές του Αιγαίου, σε μια απόπειρα να δημιουργήσει γκρίζες ζώνες. Την ίδια στιγμή, οι παραβιάσεις του ελληνικού FIR συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό.
Στα παραπάνω ήρθαν να προστεθούν και οι δηλώσεις που έκανε τη Δευτέρα ο Ερντογάν και με τις οποίες υποστήριξε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι «η Τουρκία δεν είναι μόνο η Τουρκία».
Ειδικότερα, ο τούρκος πρόεδρος έκανε, πρώτον, έναν διαχωρισμό ανάμεσα στα επίσημα σύνορα της χώρας του με «τα σύνορα της καρδιάς μας», όπως είπε χαρακτηριστικά. «Η Τουρκία δεν είναι μόνο η Τουρκία. Άλλα είναι τα φυσικά σύνορα και άλλα της καρδιάς μας. Αυτά πρέπει να τα ξεχωρίσουμε. Σεβόμαστε τα φυσικά σύνορα, αλλά κανείς δεν μπορεί να βάλει όρια στην καρδιά μας, και δεν επιτρέψουμε», σημείωσε. Δεύτερον, επεσήμανε πως η Τουρκία έχει υποχρέωση και καθήκον να ενδιαφέρεται για τους πληθυσμούς με τους οποίους την συνδέουν ιστορικοί και γεωγραφικοί δεσμοί. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο και για «Δυτική Θράκη», όπως είπε. Τρίτον, τόνισε ότι η στιγμή που η Τουρκία θα παραιτηθεί από αυτό το ενδιαφέρον θα είναι η στιγμή που θα χάσει την ανεξαρτησία της και το μέλλον της.
Όπως καθίσταται σαφές, η Άγκυρα δείχνει να εγκαταλείπει και μάλιστα γρήγορα την τακτική της χαμηλής έντασης που είχε διατηρήσει μέχρι πρότινος στις σχέσεις της με την Ελλάδα και εμφανίζεται σαφώς επιθετικότερη.
[irp posts=”74841″ name=”Δε σταματά να προκαλεί ο Ερντογάν – Εβαλε στο μάτι τη Θεσσαλονίκη”]
Αναλυτές και άνθρωποι με γνώση του τρόπου με τον οποίο κινείται η Τουρκία δεν αποκλείουν νέα κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ σημειώνουν πως η όξυνση της έντασης οφείλεται τόσο στις εσωτερικές στοχεύσεις του Ερντογάν όσο και στις διεθνείς εξελίξεις.
Γιατί η Άγκυρα κλιμακώνει την ένταση
Σύμφωνα με τις περισσότερες εκτιμήσεις, η κλιμάκωση της έντασης προς την Ελλάδα έχει κατ’αρχάς να κάνει με την εσωτερική πολιτική της γείτονος, την κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά το πραξικόπημα και τη συνταγματική αναθεώρηση που προωθεί ο τούρκος πρόεδρος.
Τους μήνες που ακολούθησαν το αποτυχημένο πραξικόπημα, ο Ερντογάν έθεσε σε εφαρμογή μια στρατηγική με την οποία επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο «αντι-Κεμάλ». Έτσι, παίρνει συστηματικά αποστάσεις τόσο από το κεμαλικό κατεστημένο, όσο και από βασικές αποφάσεις που έλαβε η κυβέρνηση του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας στο παρελθόν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάνης που έκανε στα τέλη του Σεπτεμβρίου. Σημειώνεται ότι τη Συνθήκη υπέγραψε τότε από τη μεριά της Τουρκίας ο Ισμέτ Ινονού, συνεργάτης και βοηθός του Κεμάλ, βασικός εμπνευστής τότε της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας αλλά και ιδρυτής του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που βρίσκεται σήμερα στην αντιπολίτευση.
Η χρονική συγκυρία, όπως πάντα, έχει επίσης σημασία. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του πρακτορείου Reuters που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης εξετάζει το ενδεχόμενο να διενεργηθεί δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση προς το προεδρικότερον που επιθυμεί ο Ερντογάν. Και μάλιστα, αυτό μπορεί ενδεχομένως να πραγματοποιηθεί πριν την άνοιξη του 2017. Σε αυτό το πλαίσιο, οι συνεχείς αναφορές στα λάθη του Κεμάλ έχουν ως στόχο την ισχυροποίηση του Ερντογάν στο εσωτερικό και τη συσπείρωση των οπαδών του, προκειμένου η κυριαρχία του να εκφραστεί και στην κάλπη, όταν αυτό απαιτηθεί.
Το μέτωπο προς την Μέση Ανατολή
Ο δεύτερος και ενδεχομένως ακόμη πιο σημαντικός λόγος αφορά το μέτωπο που έχει ανοιχτό η Άγκυρα προς την Μέση Ανατολή. Οι δηλώσεις Ερντογάν ότι η χώρα του δεν πρέπει να παραιτηθεί από το ενδιαφέρον για περιοχές με τις οποίες υπάρχουν δεσμοί αφορά και τη Συρία και το Ιράκ.
Σημειώνεται μάλιστα ότι την Δευτέρα, οι δυνάμεις του ιρακινού στρατού άρχισαν τη μάχη για την ανακατάληψη της Μοσούλης. Στην μάχη για την ανακατάληψη της πόλης από τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους συμμετέχουν εκτός από τις ιρακινές ένοπλες δυνάμεις και οι κούρδοι Πεσμεργκά αλλά και οι δυνάμεις της συμμαχίας υπό τις ΗΠΑ.
Είναι σαφές πως η συμμετοχή των Κούρδων δεν έγινε δεκτή με τα καλύτερα συναισθήματα από την Άγκυρα, η οποία εδώ και μερικές εβδομάδες επιχειρεί στα σύνορα με τη Συρία και κατά των Κούρδων στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδα του Ευφράτη».
Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, ωστόσο, το μέτωπο Ερντογάν προς την Μέση Ανατολή δεν είναι ασύνδετο με εκείνο προς τη Δύση. Σύμφωνα με αρκετές εκτιμήσεις, στην περίπτωση που επιχειρηθεί η δημιουργία κουρδικού κράτους στη Συρία ή αυξηθεί η επιρροή του κουρδικού πληθυσμού, η Άγκυρα δεν αποκλείεται να απαντήσει με μια πρόκληση προς την άλλη πλευρά.
