Οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κατέρρευσαν πριν καν ξεκινήσουν, καθώς ο κορυφαίος Ιρανός διπλωμάτης αποχώρησε από το Πακιστάν και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε την εντολή για το ταξίδι των απεσταλμένων του στο Ισλαμαμπάντ
Οι συνομιλίες ήταν προγραμματισμένες να συνεχίσουν τις απευθείας επαφές μεταξύ των ΗΠΑ, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, και του Ιράν, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ.
Οι Ιρανοί αξιωματούχοι εξέφρασαν έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις ΗΠΑ λόγω του ναυτικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών από αμερικανικές δυνάμεις, ως αντίδραση στον έλεγχο της Τεχεράνης στο Στενό του Ορμούζ.
Οι τελευταίες προσπάθειες για επίτευξη συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κατέρρευσαν πριν καν ξεκινήσουν το Σάββατο, καθώς ο κορυφαίος Ιρανός διπλωμάτης αποχώρησε από το Πακιστάν και λίγο αργότερα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στους απεσταλμένους του να μην ταξιδέψουν στο Ισλαμαμπάντ.
Οι συνομιλίες επρόκειτο να ακολουθήσουν τις ιστορικές απευθείας επαφές νωρίτερα αυτόν τον μήνα μεταξύ των ΗΠΑ, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, και του Ιράν, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι αμφισβήτησαν κατά πόσο μπορούν να εμπιστευτούν τις ΗΠΑ, μετά τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών από αμερικανικές δυνάμεις, ως απάντηση στον έλεγχο της Τεχεράνης στο Στενό του Ορμούζ.
Ανακοινώνοντας την απόφασή του, ο Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Αν θέλουν να μιλήσουν, το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να μας καλέσουν!!!». Υπενθυμίζεται ότι ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει την Παρασκευή ότι οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ θα ταξίδευαν στο Ισλαμαμπάντ.
«Χάνεται υπερβολικάς χρόνος στα ταξίδια, έχουμε πολλή δουλειά!» πρόσθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ, εξηγώντας την απόφασή του.
Την ίδια ώρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αποχώρησε το Σάββατο το βράδυ από το Πακιστάν και συνέχισε το ταξίδι του με επόμενη στάση το Ομάν.
«Μετέφερα τη θέση του Ιράν για ένα εφαρμόσιμο πλαίσιο που θα οδηγήσει στον οριστικό τερματισμό του πολέμου. Μένει να φανεί αν οι ΗΠΑ είναι πραγματικά σοβαρές ως προς τη διπλωματία», ανέφερε αργότερα ο Αμπάς Αραγτσί σε ανάρτησή του.
Την ίδια στιγμή, η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ δοκιμάστηκε εκ νέου το Σάββατο, με ανταλλαγή πυρών και τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να δίνει εντολή στον στρατό να «πλήξει δυναμικά στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο».
Διαβάστε όλες τις εξελίξεις για την Κρίση στη Μέση Ανατολή
«Οποιεσδήποτε συνομιλίες θα είναι έμμεσες»
Η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει ότι οποιεσδήποτε συνομιλίες θα είναι έμμεσες. Ο Αραγτσί συναντήθηκε με τον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, και τον πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ, παρουσιάζοντας τις «κόκκινες γραμμές» του Ιράν για τις διαπραγματεύσεις. Όπως δήλωσε, η χώρα του θα συνεχίσει να συμμετέχει στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν «μέχρι να υπάρξει αποτέλεσμα».
Η ανοιχτού τύπου εκεχειρία έχει περιορίσει τις περισσότερες συγκρούσεις, ωστόσο οι οικονομικές επιπτώσεις εντείνονται, καθώς διαταράσσονται οι παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου, λιπασμάτων και άλλων αγαθών λόγω του σχεδόν πλήρους αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ.
Παράλληλα, και οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν απειλές. Το ενιαίο στρατιωτικό επιτελείο του Ιράν προειδοποίησε ότι «αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν τις επιθετικές στρατιωτικές ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων ναυτικών αποκλεισμών, πειρατείας και παράνομων ενεργειών», θα βρεθούν αντιμέτωπες με μια «ισχυρή απάντηση».
Το Πακιστάν επιχειρεί να επαναφέρει ΗΠΑ και Ιράν στο τραπέζι των συνομιλιών, μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώσει αυτή την εβδομάδα επ’ αόριστον παράταση της εκεχειρίας, ικανοποιώντας σχετικό αίτημα του Ισλαμαμπάντ για ενίσχυση της διπλωματικής προσπάθειας.
Ακόμη και πριν από τις εξελίξεις του Σαββάτου, το ιρανικό ΥΠΕΞ είχε ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε επικοινωνία θα είναι έμμεση, με Πακιστανούς αξιωματούχους να μεταφέρουν τα μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών. Η Τεχεράνη υπενθύμισε ότι οι έμμεσες επαφές με τις ΗΠΑ πέρυσι και στις αρχές του έτους για το πυρηνικό της πρόγραμμα, το βασικό σημείο τριβής, κατέληξαν σε επιθέσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ, εντείνοντας τη δυσπιστία της.
Ο πρώτος γύρος συνομιλιών στο Πακιστάν διήρκεσε περισσότερες από 20 ώρες, αποτελώντας τις υψηλότερου επιπέδου απευθείας επαφές μεταξύ των δύο πλευρών από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Μεταξύ των βασικών αγκαθιών στις διαπραγματεύσεις παραμένουν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, η αντιπαράθεση στο Στενό του Ορμούζ, καθώς και οι ανησυχίες για το πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τη στήριξή της σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή.
Συνεχίζεται η αντιπαράθεση για το Ορμούζ
Η τιμή του πετρελαίου Brent, διεθνές σημείο αναφοράς, παραμένει σχεδόν 50% υψηλότερη σε σχέση με την έναρξη του πολέμου, λόγω του ελέγχου που ασκεί το Ιράν στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο, από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου σε καιρό ειρήνης.
Το Ιράν επιτέθηκε αυτή την εβδομάδα σε τρία πλοία, ενώ οι ΗΠΑ συνεχίζουν τον ναυτικό αποκλεισμό σε ιρανικά λιμάνια. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει εντολή στον στρατό να «πυροβολεί και να εξουδετερώνει» μικρά σκάφη που ενδέχεται να τοποθετούν νάρκες.
Ο υπουργός Άμυνας της Γερμανίας, Μπόρις Πιστόριους, δήλωσε το Σάββατο ότι η χώρα του αποστέλλει ναρκαλιευτικά πλοία στη Μεσόγειο, προκειμένου να συμβάλει στην απομάκρυνση ιρανικών ναρκών από το Στενό του Ορμούζ, μόλις τερματιστούν οι εχθροπραξίες.
Την ίδια ημέρα, το Ιράν επανεκκίνησε εμπορικές πτήσεις από το διεθνές αεροδρόμιο της Τεχεράνης για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, πριν από δύο μήνες, μετά από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση. Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, πτήσεις προγραμματίστηκαν προς Κωνσταντινούπολη, Μουσκάτ και Μεδίνα.
Βαρύς απολογισμός παρά τις εκεχειρίες
Από την έναρξη του πολέμου, οι αρχές αναφέρουν τουλάχιστον 3.375 νεκρούς στο Ιράν και 2.496 στον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ ξέσπασαν μόλις δύο ημέρες μετά την έναρξη της σύρραξης με την Τεχεράνη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι Ισραήλ και Λίβανος συμφώνησαν στην παράταση της εκεχειρίας με τη Χεζμπολάχ για τρεις εβδομάδες. Ωστόσο, η οργάνωση δεν συμμετέχει στις διπλωματικές προσπάθειες που συντονίζει η Ουάσιγκτον.
Παρά τη συμφωνία, το Ισραήλ πραγματοποίησε πλήγματα στο νότιο Λίβανο το Σάββατο, σκοτώνοντας τουλάχιστον έξι άτομα που, όπως υποστήριξε, ήταν μέλη της Χεζμπολάχ, ενώ εκτοξεύθηκαν ρουκέτες και drones από τον Λίβανο προς το Ισραήλ.
Συνολικά, 23 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Ισραήλ και περισσότεροι από δώδεκα σε χώρες του Κόλπου. Παράλληλα, έχουν σκοτωθεί 15 Ισραηλινοί στρατιώτες στον Λίβανο, 13 Αμερικανοί στρατιωτικοί στην περιοχή και έξι μέλη της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ στο νότιο Λίβανο
