Δύο εκλογικές αναμετρήσεις, σε δύο διαφορετικές ηπείρους, μέσα σε διάστημα λίγων ημερών, ενδέχεται να επηρεάσουν καθοριστικά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία. Οι Ισραηλινοί ψηφίζουν για νέα Βουλή και, μία εβδομάδα αργότερα, οι Αμερικανοί καλούνται να αναδείξουν το νέο Κογκρέσο, σε μια συγκυρία κατά την οποία ο πόλεμος με το Ιράν βρίσκεται στο επίκεντρο
Όπως επισημαίνει το BBC, οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις δεν είναι απλώς χρονικά κοντινές, αλλά συνδέονται άμεσα. Η έκβασή τους μπορεί να επηρεάσει τη στρατηγική των ΗΠΑ και του Ισραήλ απέναντι στην Τεχεράνη, τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και τις ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία.
Το Ιράν στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει αξιοποιήσει την προεκλογική περίοδο για να επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο νέας επίθεσης κατά του Ιράν, προβάλλοντας την ανάγκη ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος. Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, έχει εκφράσει τη στήριξή του στην επανεκλογή του Ισραηλινού πρωθυπουργού, δηλώνοντας ότι οι δύο ηγέτες πρέπει να «ολοκληρώσουν σύντομα τη δουλειά» στο Ιράν.
Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, έχουν διατυπωθεί και εκτιμήσεις ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να συγκρατήσει τον Νετανιάχου από μια νέα επίθεση πριν από τις εκλογές, υπό τον φόβο μιας νέας αύξησης των τιμών της ενέργειας που θα επιβάρυνε τη θέση των Ρεπουμπλικανών.
Στο Ισραήλ, η συζήτηση για το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων συνδέεται και με το πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου. Σύμφωνα με σενάρια που αναφέρονται στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, ο πρωθυπουργός θα μπορούσε να επιδιώξει μια νέα επίθεση μετά τις εκλογές, ακόμη και ως επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης, προβάλλοντας την ανάγκη σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας.
Ο αντίπαλός του, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού Γκάντι Αϊζενκότ, έχει ήδη αποκλείσει τη συμμετοχή του σε μια τέτοια κυβέρνηση. Παρότι θεωρεί και ο ίδιος το Ιράν υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ και υποστηρίζει τη στρατιωτική δράση κατά του καθεστώτος, έχει προειδοποιήσει κατά της κλιμάκωσης του πολέμου για πολιτικούς λόγους.
Το στοίχημα του Τραμπ και η οικονομία
Η έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ θα μπορούσε να επηρεάσει και τις επόμενες κινήσεις του Τραμπ. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι μετά την κάλπη ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να επιδιώξει μια νέα στρατιωτική πίεση στο Ιράν, ελπίζοντας ότι θα καταφέρει να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος. Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι μια τέτοια προσδοκία είναι αβάσιμη, καθώς παρόμοιες στρατηγικές έχουν επανειλημμένα αποτύχει.
Το οικονομικό κόστος του πολέμου αποτελεί ήδη σημαντικό ζήτημα για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Η άνοδος των τιμών και η διατάραξη της ροής ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν επιβαρύνει το κόστος ζωής, το οποίο κυριαρχεί στην προεκλογική συζήτηση. Στο Ισραήλ, αντίστοιχα, οι πολίτες αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος διαβίωσης και χαμηλούς μισθούς, ενώ οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά.
Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να περιορίσει τις οικονομικές πιέσεις, μεταξύ άλλων μέσω της χαλάρωσης κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο να μειωθούν οι τιμές των καυσίμων. Ωστόσο, η στρατηγική του προκαλεί αντιδράσεις ακόμη και στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ο γερουσιαστής Τομ Τίλις υποστήριξε ότι, εάν ο πρόεδρος θέλει πραγματικά να μειώσει τις τιμές της ενέργειας, θα πρέπει να επιλύσει το πρόβλημα με το Ιράν και όχι να ευνοεί τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ρήγμα στην αμερικανική στήριξη προς το Ισραήλ
Ο πόλεμος στο Ιράν, σε συνδυασμό με τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, έχει εντείνει τις διαφωνίες στο εσωτερικό των ΗΠΑ για τη στήριξη προς το Ισραήλ.
Μέρος των Δημοκρατικών ζητά περιορισμό της στρατιωτικής βοήθειας. Ο Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ, υποψήφιος των Δημοκρατικών για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, έχει θέσει στο επίκεντρο της εκστρατείας του την περικοπή της αμερικανικής βοήθειας προς το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν πρέπει να παρασύρεται σε πολέμους που δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντά της.
Παράλληλα, ο υποψήφιος των Δημοκρατικών για το Κογκρέσο στη Νέα Υόρκη Μπραντ Λάντερ ταξίδεψε στη Δυτική Όχθη λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία, συμμετέχοντας στη συγκομιδή ελιών μαζί με Παλαιστινίους. Η κίνηση αυτή αποτυπώνει τη μεταβολή που συντελείται σε τμήματα του αμερικανικού πολιτικού συστήματος, όπου η παραδοσιακή διακομματική στήριξη προς το Ισραήλ δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στο Κογκρέσο, θα μπορούσαν να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στις στρατιωτικές δαπάνες και στην αμερικανική βοήθεια προς το Ισραήλ. Ωστόσο, ο Τραμπ θα εξακολουθήσει να διαθέτει σημαντικές εκτελεστικές εξουσίες, καθώς και τη δυνατότητα άσκησης βέτο.
Οι απειλές της Τεχεράνης και η επόμενη ημέρα
Η Τεχεράνη παρακολουθεί στενά τις αμερικανικές δημοσκοπήσεις, καθώς η έκβαση των εκλογών μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενες νέες επιθέσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίποινα εναντίον αεροδρομίων, αγωγών, ενεργειακών εγκαταστάσεων, μονάδων αφαλάτωσης, υποθαλάσσιων καλωδίων, αμερικανικών βάσεων και πολεμικών πλοίων.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχει προειδοποιήσει ότι μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα έθετε σε κίνδυνο τις ζωές αμάχων, την ευημερία των χωρών της περιοχής και την παγκόσμια οικονομία.
Την ίδια ώρα, ο Νετανιάχου έχει προειδοποιήσει ότι το Ισραήλ ίσως χρειαστεί στο μέλλον να πορευτεί χωρίς την αμερικανική «ομπρέλα» ασφαλείας. Εάν χάσει την εξουσία, θα χρειαστεί να οικοδομηθεί νέα σχέση με τον Τραμπ, ενώ μια αλλαγή συσχετισμών στο Κογκρέσο θα μπορούσε να μεταβάλει περαιτέρω το πλαίσιο της αμερικανικής στήριξης
