Το CNN έφερε στη δημοσιότητα ένα προσχέδιο συμφωνίας 14 σημείων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, το οποίο περιγράφει το πλαίσιο για την αποκλιμάκωση της έντασης και την έναρξη νέας φάσης συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών
Ως προς το Ορμούζ , παρότι το κείμενο αναφέρει ότι η διέλευση των πλοίων μεταξύ του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν θα επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών, δεν θίγει ποτέ απευθείας το μελλοντικό καθεστώς αυτού του στρατηγικού σημείου ελέγχου (chekpoint) για τη διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ καθορίζει τους όρους της εκεχειρίας μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων πλευρών, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, κάποια οικονομική ανακούφιση για το Ιράν και την εκ νέου δέσμευση από την πλευρά της Τεχεράνης ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικό όπλο, σύμφωνα με αντίγραφο του κειμένου που εξασφάλισε αποκλειστικά το CNN.
Το μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επίσημα, αλλά το CNN εξασφάλισε αντίγραφό του από Αμερικανό αξιωματούχο. Ένας διπλωμάτης που το είδε στη Σύνοδο Κορυφής της G7 στη Γαλλία αυτή την εβδομάδα επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως έκαναν και δύο άλλες διπλωματικές πηγές που είχαν γνώση των διαπραγματεύσεων.
Με βάση τη συμφωνία, οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν στο Ιράν να πουλήσει το πετρέλαιο και τα πετροχημικά προϊόντα του, ενώ η Τεχεράνη ενδέχεται να μπορέσει να αξιοποιήσει ένα αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις που σχετίζονται με το πυρηνικό της πρόγραμμα, σε διαπραγματεύσεις που θα πραγματοποιηθούν σε δεύτερο χρόνο.
Το έγγραφο δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες σχετικά με το τι θα απογίνει το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν.
Ο αξιωματούχος δήλωσε στο αμερικανικό δίκτυο ότι το κείμενο αντανακλά τη συμφωνία που υπογράφηκε ηλεκτρονικά την Κυριακή (14/6) από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ. Ωστόσο, δεδομένης της μυστικότητας που τηρούν τόσο οι ΗΠΑ όσο και οι Ιρανοί όσον αφορά το κείμενο, παραμένει ασαφές εάν το προσχέδιο που κοινοποιήθηκε στο CNN θα περιέχει και την ακριβή διατύπωση του τελικού εγγράφου που πρόκειται να υπογραφεί αυτοπροσώπως την Παρασκευή στην Ελβετία. Επίσης, οι τεχνικές λεπτομέρειες βρίσκονται στο στάδιο της οριστικοποίησης, οπότε η διατύπωση ενδέχεται να αλλάξει.
Μιλώντας στο CNN, αξιωματούχοι των ΗΠΑ υποβάθμισαν τη σημασία του ίδιου του υπομνήματος, χαρακτηρίζοντάς το ως «πολιτικό έγγραφο» που δεν αντικατοπτρίζει κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ, ειδικά όσον αφορά το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο όταν του παρουσιάστηκε το σχέδιο που εξασφάλισε το CNN. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim χαρακτήρισε τις εκδοχές του σχεδίου που διέρρευσαν ως ανακριβείς.
Το μνημόνιο συνεργασίας αναμένεται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή, οπότε και θα ξεκινήσει μια περίοδος 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων μιας συμφωνίας.
Αναλυτικά το πλήρες κείμενο των 14 σημείων
1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν, με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, την άμεση και μόνιμη παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από εδώ και στο εξής δεν θα προβούν σε καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και των υπόλοιπων άρθρων.
2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να απέχουν από την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς.
3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών το πολύ, η οποία μπορεί να παραταθεί κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, και θα αποκαταστήσουν την κυκλοφορία εντός 30 ημερών το πολύ· η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με αυτή που ίσχυε προπολεμικά από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, επίσης, να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κυκλοφορία εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα φτάσει σε προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, από κοινού με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο θα έχει συμφωνηθεί από τα δύο μέρη, για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, εξασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής του εν λόγω σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να άρουν, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, κάθε είδους κυρώσεις που επιβάλλονται επί του παρόντος στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), καθώς και όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, τόσο των πρωτογενών όσο και των δευτερογενών.
8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνηθέντων ζητημάτων που σχετίζονται με τον πυρηνικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα κριθούν σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: το Ιράν θα διατηρήσει το status quo όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι, αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και έως την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις συναφείς υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορικών και παρόμοιων υπηρεσιών.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων προς την κατεύθυνση μιας τελικής συμφωνίας, τα δεσμευμένα ή υπό περιορισμούς κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή προς τελικούς δικαιούχους καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις βάσει των ανωτέρω.
12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής της Τελικής Συμφωνίας και της μελλοντικής τήρησης των δεσμεύσεων που αυτή προβλέπει.
13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και κατόπιν λήψης διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη της εφαρμογής των άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, καθώς και τη συνεχή εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία που θα αφορά αποκλειστικά τα υπόλοιπα άρθρα.
14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ
