Επιστολή προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με αφορμή την επίσκεψή του στην Αθήνα και τη συμμετοχή του στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ και Ελλάδας, απέστειλε το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (AHI), ζητώντας από την Ουάσιγκτον σαφή τοποθέτηση απέναντι στις τουρκικές ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο
Την επιστολή υπογράφει ο πρόεδρος του AHI, Νικ Λαρυγκάκης, ο οποίος υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να επαναβεβαιώσει τη στήριξή της στην Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
«Πιστός, αξιόπιστος και σταθερός σύμμαχος» η Ελλάδα
Ο πρόεδρος του AHI χαιρετίζει την απόφαση του Μάρκο Ρούμπιο να ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον Στρατηγικό Διάλογο, επισημαίνοντας ότι από την έναρξή του, το 2018, ο θεσμός έχει εξελιχθεί σε βασικό πλαίσιο συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, του εμπορίου και της περιφερειακής ασφάλειας.
Το Ινστιτούτο χαρακτηρίζει την Ελλάδα «πιστό, αξιόπιστο και σταθερό σύμμαχο» των Ηνωμένων Πολιτειών, τονίζοντας ότι όχι μόνο υπερκαλύπτει τις δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ σε επίπεδο αμυντικών δαπανών, αλλά εκπληρώνει με συνέπεια και τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ.
Ο ρόλος της Σούδας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Σούδα, η οποία, σύμφωνα με το AHI, έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο κόμβο για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία και τις επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Το Ινστιτούτο σημειώνει ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, μεταγωγικά και μέσα ειδικών επιχειρήσεων έχουν χρησιμοποιήσει επανειλημμένα τις εγκαταστάσεις της Σούδας.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην απόφαση της Ελλάδας να ενισχύσει την προστασία της βάσης με τη μεταφορά συστοιχίας Patriot στην Κρήτη, με το AHI να υποστηρίζει ότι η Αθήνα αναλαμβάνει συγκεκριμένο κόστος και κινδύνους στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας της με την Ουάσιγκτον.
Η Ελλάδα ως πύλη για το αμερικανικό LNG
Στον ενεργειακό τομέα, η επιστολή αναδεικνύει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, μέσω των υποδομών στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, αλλά και μέσω του Κάθετου Διαδρόμου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία.
Κατά το AHI, αυτή η εξέλιξη εξυπηρετεί και στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς συμβάλλει στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία και ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.
Το Ινστιτούτο αναφέρεται επίσης στο σχήμα 3+1 μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ, καθώς και στη δημιουργία του U.S. Eastern Mediterranean Energy Center, ζητώντας από την αμερικανική κυβέρνηση να εξασφαλίσει ότι ο νέος θεσμός θα διαθέτει τους απαιτούμενους πόρους και την αναγκαία πολιτική υποστήριξη.
Αναφορά στην Τουρκία και στον Great Sea Interconnector
Εκτενές τμήμα της επιστολής αφορά την Τουρκία και τον ρόλο της στις ενεργειακές και γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το AHI επικαλείται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Great Sea Interconnector, το ευρωπαϊκό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, το οποίο έχει λάβει σημαντική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Στην επιστολή αναφέρεται ότι η Άγκυρα υποστηρίζει πως απαιτείται η συγκατάθεσή της για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Γίνεται ακόμη ειδική αναφορά σε περιστατικό ανοικτά της Κάσου, αλλά και στις τουρκικές απαιτήσεις για προηγούμενη ενημέρωση σχετικά με νέες έρευνες στην περιοχή.
Ο Νικ Λαρυγκάκης συνδέει αυτές τις κινήσεις με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και με τη διαχρονική τουρκική απειλή του casus belli κατά της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι, σύμφωνα με το AHI, οι ενέργειες αυτές αντιβαίνουν τόσο στο διεθνές δίκαιο όσο και στα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.
CAATSA και F-35
Το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο εκφράζει ακόμη ανησυχία για την τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα στο Αιγαίο και καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να διατηρήσει σε ισχύ τις κυρώσεις CAATSA που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S-400.
Παράλληλα, παίρνει σαφή θέση στο ζήτημα των F-35, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν θα πρέπει να επανενταχθεί στο πρόγραμμα ούτε να αποκτήσει προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα όσο, όπως αναφέρει, συνεχίζει να απειλεί σύμμαχο του ΝΑΤΟ και να αμφισβητεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Κλείνοντας την επιστολή του, ο Νικ Λαρυγκάκης καλεί τον Μάρκο Ρούμπιο να αξιοποιήσει την επίσκεψή του στην Αθήνα προκειμένου να επαναβεβαιώσει με σαφήνεια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στην προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο
