Μια φράση του Παύλου Μαρινάκη ήταν αρκετή για να μετατρέψει ένα ζήτημα που μέχρι τώρα συζητούνταν κυρίως σε επίπεδο εργασιακής πολιτικής σε ένα νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης
Η τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι, κατά την προσωπική του άποψη, το επίδομα ανεργίας δεν θα έπρεπε να καταβάλλεται για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση και έφερε το υπουργείο Εργασίας στο επίκεντρο της συζήτησης.
Ο ίδιος ο Μαρινάκης έσπευσε χθες να διευκρινίσει ότι πρόκειται για προσωπική του θέση και όχι για κυβερνητική απόφαση. Η συζήτηση, ωστόσο, είχε ήδη ανοίξει. Και αυτή τη φορά δεν αφορούσε απλώς το ύψος ενός επιδόματος, αλλά το ίδιο το μοντέλο με το οποίο η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται την κοινωνική προστασία σε μια αγορά εργασίας όπου η ανεργία έχει πλέον υποχωρήσει σημαντικά.
Η αντιπολίτευση το ανέβασε ψηλά
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αξιοποίησαν αμέσως τη δήλωση, επιχειρώντας να την παρουσιάσουν ως προαναγγελία περικοπών σε μια από τις βασικές παροχές προς τους ανέργους.
Το ΠΑΣΟΚ μίλησε για «ακραία αντικοινωνική θέση», ενώ από την αντιπολίτευση συνολικά επιχειρήθηκε να δοθεί στη συζήτηση η διάσταση μιας πιθανής κυβερνητικής επιλογής για περιορισμό της στήριξης των ανέργων.
Από το περιβάλλον του κυβερνητικού εκπροσώπου επιμένουν ότι έχει δικαίωμα να καταθέτει στο δημόσιο διάλογο και τις προσωπικές του απόψεις και προφανώς αυτό είναι αναφαίρετο δικαίωμα του.
Παρόλα αυτά η αντιπολίτευση σήκωσε ακόμα περισσότερο το θέμα μετά την παρέμβαση της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως η οποία επιχείρησε να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.
Η υπουργός Εργασίας επιχείρησε να βάλει τη συζήτηση σε διαφορετική βάση, υπογραμμίζοντας ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου αποτελεί αυστηρά προσωπική του θέση και ότι δεν αποτελεί θέση ούτε του αρμόδιου υπουργείου, ούτε της κυβέρνησης.
Με άλλα λόγια, το υπουργείο Εργασίας δεν έχει μπροστά του ένα σχέδιο που λέει «δύο μήνες και τέλος».
Η δήλωση της κυρίας Κεραμέως φούντωσε ακόμα περισσότερο τα σενάρια περί κυβερνητικού ρήγματος κάτι που αξιοποίησε πολιτικά η αντιπολίτευση που μιλάει πλέον για «άδειασμα» του κυβερνητικού εκπροσώπου και για ενδοκυβερνητική κόντρα.
Η Κεραμέως και το «επίδομα εργασίας»
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η θέση της Νίκης Κεραμέως για το θέμα δεν είναι καινούργια. Εδώ και καιρό η υπουργός έχει περιγράψει την ανάγκη μιας διαφορετικής φιλοσοφίας για το επίδομα ανεργίας.
Η υπουργός Εργασίας είχε υποστηρίξει προ καιρού ότι το επίδομα πρέπει να γίνει περισσότερο ανταποδοτικό και συνδεδεμένο με την εργασιακή διαδρομή του δικαιούχου, ώστε να επιβραβεύεται περισσότερο εκείνος που έχει καταβάλει περισσότερες εισφορές και έχει μεγαλύτερη ασφαλιστική διαδρομή.
Πρακτικά όπως είχε εξηγήσει η κυρία Κεραμέως η φιλοσοφία αυτή προβλέπει υψηλότερη στήριξη κατά τους πρώτους μήνες της ανεργίας και στη συνέχεια σταδιακή αποκλιμάκωση. Πρόκειται δηλαδή για ένα μοντέλο που επιχειρεί να συνδυάσει την κοινωνική προστασία με ένα ισχυρότερο κίνητρο επιστροφής στην αγορά εργασίας
Η ίδια η υπουργός μάλιστα έχει χρησιμοποιήσει τον όρο «επίδομα εργασίας», θέλοντας να σηματοδοτήσει ακριβώς αυτή τη μετατόπιση: από μια παθητική επιδότηση της ανεργίας σε μια πολιτική που θα λειτουργεί ως γέφυρα προς την απασχόληση.
Δεν αλλάζει σήμερα το επίδομα
Το γεγονός ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έθεσε δημοσίως το ζήτημα δεν σημαίνει ότι υπάρχει κυβερνητική απόφαση για περιορισμό του επιδόματος στους δύο μήνες.
Η κυβέρνηση έχει ήδη επιλέξει να προχωρήσει σε αλλαγές στο σύστημα, όμως οι αλλαγές αυτές δεν ταυτίζονται με μια οριζόντια περικοπή της διάρκειας για όλους.
Το σκεπτικό είναι διαφορετικό: περισσότερη ανταποδοτικότητα, ισχυρότερη σύνδεση με τα ένσημα και την προηγούμενη εργασία και σταδιακή μείωση της παροχής όσο παρατείνεται η ανεργία.
Η λογική αυτή συμβαδίζει όπως λένε και από το Μέγαρο Μαξίμου και με τη σημερινή εικόνα της αγοράς εργασίας. Η κυβέρνηση επικαλείται τη μεγάλη υποχώρηση της ανεργίας και την αυξημένη ζήτηση για εργατικό δυναμικό.
Στόχος της κυβέρνησης είναι οι άνεργοι να συνδέονται αποτελεσματικότερα με τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας.
Το πραγματικό πολιτικό ζήτημα: Όχι στην επιδοματική εξάρτηση
Πίσω από την αντιπαράθεση και από τη μίνι κυβερνητική κρίση για τους δύο μήνες υπάρχει ένα οτσιαστικό ερώτημα: Πόσο καιρό πρέπει να στηρίζει το κράτος έναν άνεργο και με ποιον τρόπο;
Η μία προσέγγιση δίνει έμφαση στη διάρκεια της προστασίας. Η άλλη στην ανταποδοτικότητα και στην ταχύτερη επιστροφή στην εργασία.
Η κυβέρνηση έχει επιλέξει μέχρι σήμερα τη δεύτερη κατεύθυνση. Δεν υποστηρίζει ότι ο άνεργος πρέπει να μείνει χωρίς στήριξη. Υποστηρίζει ότι η στήριξη πρέπει να είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να μην παγιδεύει τον δικαιούχο στην επιδοματική εξάρτηση και ταυτόχρονα να ανταποκρίνεται στις εισφορές και στην εργασιακή του ιστορία.
Αυτό είναι το μοντέλο του «επιδόματος εργασίας» και αυτό ήθελε να επισημάνει ο Παύλος Μαρινάκης με την προσωπική του τοποθέτηση
