Σαφές μήνυμα προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την Τουρκία, τα F-35 και την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας στέλνει το American Hellenic Institute (AHI), ενόψει της επίσκεψής του στην Αθήνα και του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ–Ελλάδας
Σε επιστολή του προς τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, ο πρόεδρος του AHI Νικ Λαρυγγάκης καλεί την Ουάσιγκτον να επαναβεβαιώσει τη στήριξή της στην Αθήνα και τη Λευκωσία απέναντι σε ενέργειες που, σύμφωνα με το Ινστιτούτο, αμφισβητούν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα.
Παράλληλα, το AHI ζητά να παραμείνουν σε ισχύ οι κυρώσεις CAATSA κατά της Τουρκίας για τους ρωσικούς S-400, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν θα πρέπει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 ούτε να αποκτήσει προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα όσο, κατά την εκτίμησή του, συνεχίζει ενέργειες που στρέφονται εναντίον συμμάχων του ΝΑΤΟ.
«Σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος η Ελλάδα»
Το AHI καλωσορίζει την πρώτη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα με την ιδιότητα του υπουργού Εξωτερικών και εξαίρει τη σημασία του Στρατηγικού Διαλόγου, ο οποίος ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2018.
Όπως επισημαίνει, ο μηχανισμός αυτός έχει εξελιχθεί σε βασικό πλαίσιο συντονισμού Αθήνας και Ουάσιγκτον σε άμυνα, ενέργεια, εμπόριο και περιφερειακή ασφάλεια.
Το Ινστιτούτο χαρακτηρίζει την Ελλάδα «πιστό, αξιόπιστο και σταθερό σύμμαχο» των ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) και υπερκαλύπτει τις δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ για τις αμυντικές δαπάνες.
Η σημασία της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συνεργασίας και ειδικά της Σούδας έχει επισημανθεί διαχρονικά και από το State Department, το οποίο έχει χαρακτηρίσει την Ελλάδα σημαντικό στρατηγικό σύμμαχο και τη βάση της Σούδας κρίσιμη για την αμερικανική παρουσία στην περιοχή.
Στο επίκεντρο η Σούδα και οι επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Ναυτική Βάση της Σούδας, την οποία το AHI χαρακτηρίζει κομβικής σημασίας για τις αμερικανικές δυνάμεις και τις επιχειρήσεις τους στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην επιστολή, μετά την έναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν τον Φεβρουάριο, σημαντικός αριθμός αμερικανικών μαχητικών, αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, μεταγωγικών και αεροσκαφών ειδικών επιχειρήσεων πέρασε από τη Σούδα.
Το AHI αναφέρεται επίσης στην απόφαση της Ελλάδας να μεταφέρει συστοιχία Patriot στην Κρήτη, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας της βάσης.
Κατά το Ινστιτούτο, η κίνηση αυτή καταδεικνύει το επίπεδο της στρατηγικής συνεργασίας Αθήνας–Ουάσιγκτον, αλλά και τους κινδύνους που αναλαμβάνει η Ελλάδα παρέχοντας αυτή την υποστήριξη.
Η Ελλάδα ως ενεργειακή πύλη για την Ευρώπη
Μεγάλο μέρος της επιστολής αφιερώνεται και στον ενεργειακό ρόλο της χώρας.
Το AHI υποστηρίζει ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε κρίσιμη ενεργειακή πύλη της Ευρώπης, με την εισαγωγή αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης και τη μεταφορά του προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Κατά την επιστολή, η συγκεκριμένη στρατηγική εξυπηρετεί και τα αμερικανικά συμφέροντα, καθώς περιορίζει την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία.
Η ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό πεδίο του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ–Ελλάδας, με την Ουάσιγκτον να έχει αναγνωρίσει επισήμως τη σημασία της Αλεξανδρούπολης και των περιφερειακών διασυνδέσεων.
Το μήνυμα για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ
Το AHI στρέφει στη συνέχεια τα πυρά του προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει εμπόδια σε ενεργειακά έργα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τον Great Sea Interconnector (GSI), το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ.
Πρόκειται, όπως σημειώνει, για ευρωπαϊκό Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος, το οποίο έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Σύμφωνα με το AHI, η Τουρκία υποστηρίζει ότι απαιτείται η συγκατάθεσή της για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.
Το Ινστιτούτο επικαλείται ακόμη τα γεγονότα του 2024 ανοικτά της Κάσου, υποστηρίζοντας ότι τουρκικά πολεμικά πλοία παρενέβησαν στις έρευνες για το έργο, καθώς και τις μεταγενέστερες απαιτήσεις της Άγκυρας για προηγούμενη ενημέρωση σχετικά με νέες έρευνες.
