Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, Ελλάδα και Γερμανία επιχειρούν να επανακαθορίσουν το πλαίσιο των σχέσεών τους, περνώντας –όπως επισήμως ανακοινώθηκε– από το επίπεδο της «εταιρικής συνεργασίας» σε εκείνο της στρατηγικής σύμπλευσης
Το στίγμα έδωσε σήμερα Δευτέρα (4/5) ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, ο οποίος κατά τις δηλώσεις του στο ΥΠΕΞ χαρακτήρισε την Ελλάδα «άγκυρα στην Ευρώπη», σημειώνοντας ότι «ήταν καιρός» η διμερής σχέση να αποκτήσει στρατηγικό χαρακτήρα. Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, σε ένα περιβάλλον όπου η αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου δοκιμάζεται.
Κοινός παρονομαστής των δηλώσεων αποτέλεσε η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, με αιχμή το Στενό του Ορμούζ. Οι δύο πλευρές απέρριψαν κάθε ενδεχόμενο ναυτικού αποκλεισμού, υπογραμμίζοντας ότι η διασφάλιση των θαλάσσιων οδών συνδέεται άμεσα με τη διεθνή σταθερότητα και την παγκόσμια οικονομία.
Παράλληλα, η γερμανική πλευρά εξέφρασε σαφή στήριξη προς την Αθήνα ενόψει της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, δίνοντας έμφαση στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων – έναν τομέα αυξανόμενης σημασίας για τη συνοχή της ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά στο ΝΑΤΟ, ο κ. Βάντεφουλ εμφανίστηκε καθησυχαστικός μετά την απόφαση των ΗΠΑ για αναδιάταξη δυνάμεων στη Γερμανία, τονίζοντας ότι δεν τίθεται ζήτημα αποδυνάμωσης της Συμμαχίας και ότι η σημασία της παραμένει αδιαμφισβήτητη.
Οι 4 πυλώνες της στρατηγικής συνεργασίας
Η νέα εταιρική σχέση δομείται γύρω από 4 βασικούς άξονες:
Advertisment
Scroll to continue
1. Εξωτερική πολιτική, ασφάλεια και Ευρώπη
Στόχος είναι ο στενότερος συντονισμός σε γεωπολιτικά ζητήματα, η διαχείριση μεταναστευτικών ροών και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνοχής.
2. Άμυνα και υβριδικές απειλές
Ενίσχυση της συνεργασίας σε αμυντικές δυνατότητες, διαχείριση κρίσεων, πολιτική προστασία και επιβολή του νόμου, με έμφαση και στις νέες μορφές απειλών.
3. Οικονομία, επενδύσεις και ψηφιακός μετασχηματισμός
Εμβάθυνση του εμπορίου και των επενδύσεων, ανάπτυξη υποδομών και αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για μια πιο ανθεκτική οικονομία.
4. Παιδεία, πολιτισμός και κοινωνία
Ενίσχυση συνεργασίας στην επιστήμη, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, με ιδιαίτερη έμφαση στη διασύνδεση των κοινωνιών και τη νέα γενιά.
Τα υπουργεία Εξωτερικών των δύο χωρών αναλαμβάνουν την ευθύνη παρακολούθησης και υλοποίησης της συμφωνίας, μέσω τακτικών διαβουλεύσεων και συντονισμού με τα συναρμόδια υπουργεία.
«Στρατηγική», αλλά με χαμηλούς τόνους
Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις, διπλωματικές πηγές και αξιωματούχοι με γνώση των συνομιλιών σκιαγραφούν μια πιο σύνθετη εικόνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο υπουργών χαρακτηρίστηκε «παραγωγική», χωρίς ωστόσο να υπάρξει καμία απολύτως αναφορά σε ζητήματα που θεωρούνται ευαίσθητα για τις ελληνογερμανικές ισορροπίες, όπως η Τουρκία ή η συμμετοχή της Άγκυρας σε ευρωπαϊκό αμυντικά προγράμματα.
Την ίδια ώρα, η ελληνική πλευρά φαίνεται να επανέφερε το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, διατηρώντας ανοικτό έναν φάκελο ιστορικής και πολιτικής σημασίας, ο οποίος παραμένει σταθερά στην ατζέντα της Αθήνας.
Όπως επισημαίνουν διπλωματικοί αξιωματούχοι, ο όρος «στρατηγική συνεργασία» δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά με όρους σκληρής ισχύος. Αντιθέτως, η νέα φάση των ελληνογερμανικών σχέσεων φαίνεται να εστιάζει κυρίως σε τομείς πιο ακαδημαϊκής φύσεως.
Σε κάθε περίπτωση, Ελλάδα και η Γερμανία επιχειρούν να οικοδομήσουν μια νέα, πολυεπίπεδη σχέση που υπερβαίνει τα παραδοσιακά διπλωματικά σχήματα.
Η «στρατηγική συνεργασία» δεν είναι μόνο πολιτική διακήρυξη – είναι ένα πλαίσιο που, αν υλοποιηθεί, μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τον ρόλο των δύο χωρών στη νέα ευρωπαϊκή και διεθνή πραγματικότητα
