Τη διαβεβαίωση ότι η κυβέρνηση διαθέτει τα δημοσιονομικά εργαλεία για να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις όσο διαρκεί η ενεργειακή αναταραχή που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή έδωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ), με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρη Τσιόδρα και θέμα «Ενεργειακές προκλήσεις για την Ελλάδα και την ΕΕ: Οι δρόμοι για επαρκή και πιο φθηνή ενέργεια»
Κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον ευρωβουλευτή της ΝΔ Δημήτρη Τσιόδρα, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον κορυφαία εθνική προτεραιότητα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής αγορά ενέργειας επηρεάζεται από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και την αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο παρατεταμένης κρίσης και διατήρησης των πιέσεων στις διεθνείς τιμές ενέργειας, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους. Όπως ανέφερε, η υψηλή συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ελληνικό ενεργειακό μείγμα λειτουργεί ως «ασπίδα», απορροφώντας μέρος των διεθνών ανατιμήσεων και εμποδίζοντας την πλήρη μετακύλισή τους στους καταναλωτές.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η χώρα διαθέτει πλέον δημοσιονομική σταθερότητα και επαρκή περιθώρια παρέμβασης. «Η κυβέρνηση έχει αποδείξει από το 2019 ότι όταν χρειάζεται στέκεται δίπλα στην κοινωνία με στοχευμένα μέτρα και όχι με οριζόντιες παρεμβάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η έξοδος της χώρας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας και η διατήρηση ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων επιτρέπουν την παροχή στήριξης όπου αυτή απαιτείται.
Το μήνυμα του υπουργού ήταν σαφές: όσο η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει τις αγορές ενέργειας και όσο παραμένει η αβεβαιότητα για τη ναυσιπλοΐα και τη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων μέσω των Στενών του Ορμούζ, η κυβέρνηση θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα παρεμβαίνει όπου κρίνεται αναγκαίο για την προστασία των πολιτών και της οικονομίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι αναφορές του υπουργού στις έρευνες υδρογονανθράκων. Ο κ. Παπασταύρου υποστήριξε ότι η πιθανή επιτυχία των πρώτων ερευνητικών γεωτρήσεων θα μπορούσε να αποτελέσει καταλύτη για την ελληνική οικονομία, καθώς θα αναβαθμίσει συνολικά την αξία του ελληνικού υπεδάφους και θα ενισχύσει τη διεθνή εμπιστοσύνη στις προοπτικές της χώρας ως μελλοντικού παραγωγού φυσικού αερίου.
Όπως σημείωσε, μια θετική ανακάλυψη δεν θα έχει σημασία μόνο για το συγκεκριμένο κοίτασμα, αλλά θα λειτουργήσει ως πιστοποίηση του συνολικού δυναμικού της Ελλάδας. «Η επιτυχία σε ένα οικόπεδο αναβαθμίζει αυτομάτως την αξία ολόκληρου του θαλάσσιου χώρου», ανέφερε, εκτιμώντας ότι η χώρα θα μπορούσε μέσα στα επόμενα χρόνια να εξελιχθεί σε παραγωγό φυσικού αερίου, ενισχύοντας την ενεργειακή της αυτονομία.
Σε ό,τι αφορά τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος των διεθνών ενεργειακών ομίλων προς το Ιόνιο, ο υπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν μεταβάλλεται ο εθνικός σχεδιασμός. Εξήγησε ότι οι εταιρείες διαχειρίζονται τα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια και επιλέγουν να κατευθύνουν πόρους εκεί όπου εκτιμούν ότι υπάρχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Ωστόσο, τόνισε ότι οι σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης συνεχίζονται κανονικά και ότι η μεταφορά βάρους στο Ιόνιο δεν σημαίνει εγκατάλειψη των υπόλοιπων περιοχών.
«Προχωράμε στις σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης. Το γεγονός ότι η ExxonMobil κατευθύνεται σε γεώτρηση στο Ιόνιο δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπει τις άλλες περιοχές», ήταν το μήνυμα του υπουργού.
Ο ίδιος συνέδεσε τις έρευνες με τον ευρύτερο στόχο της ενεργειακής ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι η παραγωγή φυσικού αερίου μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με την πράσινη μετάβαση και όχι ανταγωνιστικά προς αυτήν. Σύμφωνα με τον υπουργό, η αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών, δημιουργεί ένα πιο ανθεκτικό ενεργειακό μείγμα που μειώνει την εξάρτηση από εισαγωγές και εξωτερικές κρίσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Παπασταύρου υπερασπίστηκε τη θέση της κυβέρνησης υπέρ μιας «ρεαλιστικής πράσινης μετάβασης», υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει τους περιβαλλοντικούς της στόχους χωρίς όμως να επιβαρύνει υπέρμετρα επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Ειδική αναφορά έκανε στην ανάγκη αναθεώρησης του χρονοδιαγράμματος ορισμένων ευρωπαϊκών πολιτικών, όπως το ETS 2, ώστε να αποφευχθούν νέες αυξήσεις στο κόστος θέρμανσης και μετακίνησης των πολιτών.
Αναφερόμενος τέλος στον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο» φυσικού αερίου, ο υπουργός τον χαρακτήρισε έργο με ευρύτερη γεωστρατηγική σημασία για την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να μετατρέψει τη χώρα σε βασική ενεργειακή πύλη της περιοχής και να ενισχύσει τη διασύνδεση αγορών άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα καλείται να αξιοποιήσει ταυτόχρονα όλα τα διαθέσιμα ενεργειακά της πλεονεκτήματα – από τις ανανεώσιμες πηγές και τις διασυνδέσεις έως τους υδρογονάνθρακες – με στόχο μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, χαμηλότερο κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις και ισχυρότερη γεωπολιτική θέση στην ευρύτερη περιοχή.
Δ. Τσιόδρας: Χωρίς ισχυρά δίκτυα και ενιαία αγορά η Ευρώπη θα μείνει πίσω στον παγκόσμιο ανταγωνισμό
Από την πλευρά του, ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Δημήτρης Τσιόδρας εστίασε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στον τομέα της ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ εξακολουθεί να λειτουργεί ουσιαστικά ως ένα σύνολο επιμέρους αγορών και όχι ως μια πραγματικά ενιαία ενεργειακή αγορά. Όπως ανέφερε, η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ανέδειξαν την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα, διασυνδέσεις και νέες υποδομές, προκειμένου να ενισχυθεί η ενεργειακή επάρκεια και να περιοριστούν οι μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών.
Ο κ. Τσιόδρας υποστήριξε ότι η Ευρώπη οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στους στόχους της πράσινης μετάβασης, ωστόσο οι πολιτικές που εφαρμόζονται πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αντοχές της οικονομίας και της κοινωνίας. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στην ανάγκη επανεξέτασης ορισμένων πτυχών του συστήματος εμπορίας ρύπων και ειδικότερα του ETS 2, ώστε η μετάβαση σε ένα πιο «πράσινο» ενεργειακό μοντέλο να μην οδηγήσει σε δυσανάλογες επιβαρύνσεις για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και βιομηχανία.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε πλεονεκτική θέση, καθώς αναδεικνύεται σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης μέσω των υποδομών φυσικού αερίου, των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου και των έργων που συνδέουν την ευρωπαϊκή αγορά με την Ανατολική Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Όπως σημείωσε, η ενίσχυση των διασυνδέσεων αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η Ευρώπη να αποκτήσει μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία, χαμηλότερο κόστος ενέργειας και αυξημένη ανταγωνιστικότητα έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Γ. Μπρατάκος: Ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος και ασφάλεια προϋποθέσεις για την ανάπτυξη
Στην εναρκτήρια ομιλία της ημερίδας, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, ανέδειξε τη σημασία της ενέργειας ως παράγοντα ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας, κοινωνικής ευημερίας και στρατηγικής αυτονομίας για την Ευρώπη. Όπως τόνισε, δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή οικονομία χωρίς ενεργειακή ασφάλεια και ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος, επισημαίνοντας ότι πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επιβαρύνονται με υψηλότερες τιμές ενέργειας σε σχέση με ανταγωνιστές τους στις ΗΠΑ και την Ασία.
Ο κ. Μπρατάκος σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια στην ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, στις διασυνδέσεις και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενισχύοντας παράλληλα τον γεωπολιτικό της ρόλο ως ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Υπογράμμισε ακόμη ότι οι αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της οικονομίας και των νέων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, καθιστούν αναγκαία τη χάραξη πολιτικών που θα διασφαλίζουν επάρκεια και ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η πράσινη μετάβαση δεν θα κριθεί μόνο από τη μείωση των εκπομπών, αλλά και από την ικανότητα της Ευρώπης να διατηρήσει ισχυρή βιομηχανική βάση και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε, απαιτούνται επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και νέες ενεργειακές υποδομές, καθώς και στενή συνεργασία μεταξύ πολιτείας, επιχειρηματικής κοινότητας και ευρωπαϊκών θεσμών.
