Την επόμενη εβδομάδα, και συγκεκριμένα την Τρίτη ή την Τετάρτη, θα αναρτηθεί προς δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για το χωροταξικό των ΑΠΕ, όπως δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μιλώντας χθες στο 2ο Οικονομικό Συνέδριο της «Ημερησίας»
Η σχετική διαδικασία, όπως ανέφερε, θα ακολουθήσει τη δημόσια ανακοίνωση του ειδικού χωροταξικού για τον τουρισμό, η οποία θα γίνει τη Δευτέρα από κοινού με την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη.
Χωροταξικός σχεδιασμός για τουρισμό και ΑΠΕ
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι οι πρωτοβουλίες αυτές είναι απαραίτητες, ώστε η χώρα να οργανώσει επιτέλους τον χώρο της με σαφείς κανόνες. Όπως σημείωσε, εδώ και δέκα χρόνια δεν υπάρχει ειδικό χωροταξικό για τον τουρισμό, ενώ πλέον πρέπει να αποτυπωθεί με συγκεκριμένο τρόπο το μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης που επιδιώκεται για το τουριστικό προϊόν. Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε ζητήματα όπως ποιες περιοχές θεωρούνται κορεσμένες, πώς θα προστατευθούν και ποιες περιοχές θα πρέπει να ενισχυθούν.
Αντίστοιχα, για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ανέφερε ότι η χώρα χρειάζεται ένα συνεκτικό πλαίσιο, ώστε να γνωρίζουν τόσο οι πολίτες όσο και οι επενδυτές προς ποιες περιοχές και με ποια κριτήρια στρέφεται η πολιτική της Πολιτείας. Ο υπουργός σημείωσε ότι οι ΑΠΕ έτρεξαν τα προηγούμενα χρόνια με πολύ γρήγορους ρυθμούς, ωστόσο πλέον είναι αναγκαίο η ανάπτυξή τους να γίνει με πιο οργανωμένο τρόπο, με διαφάνεια, δημόσια κριτική και σαφή συλλογιστική. Υπενθύμισε, παράλληλα, την υψηλή θέση της Ελλάδας σε παραγωγή από ήλιο και άνεμο, τονίζοντας ότι πρέπει να απαντηθεί εάν η περαιτέρω ανάπτυξη θα γίνει παντού ή σε συγκεκριμένες περιοχές.
Δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος εφοδιασμού
Αναφερόμενος στην κρίση στη Μέση Ανατολή και στις ανησυχίες για τα Στενά του Ορμούζ, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι η ένταση και η έκταση της κρίσης παραμένουν το μεγάλο ζητούμενο, καθώς οι εξελίξεις αλλάζουν συνεχώς. Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται μπροστά σε άμεσο κίνδυνο ως προς τον ενεργειακό εφοδιασμό και τις ελλείψεις.
Όπως εξήγησε, η ύπαρξη των ελληνικών διυλιστηρίων και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας λειτουργούν ως αναχώματα για τη χώρα. Ωστόσο, τόνισε ότι αυτό δεν σημαίνει εφησυχασμό, καθώς μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στον πληθωρισμό, στην ευρωπαϊκή και στην παγκόσμια οικονομία, επηρεάζοντας αναπόφευκτα και την ελληνική οικονομία, η οποία είναι πλήρως διασυνδεδεμένη με το διεθνές περιβάλλον.
Η Ανατολική Μεσόγειος και η ανάγκη διαφοροποίησης
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέδειξε την ενεργειακή σημασία της Ανατολικής Μεσογείου, σημειώνοντας ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη διαφοροποίησης πηγών, οδών και περιοχών προμήθειας ενέργειας. Όπως ανέφερε, η πολιτική της κυβέρνησης για επιτάχυνση των υδρογονανθράκων, παρά τους αρχικούς προβληματισμούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβεβαιώνεται από τις εξελίξεις, καθώς το φυσικό αέριο παραμένει κρίσιμο καύσιμο μετάβασης.
Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι είναι προτιμότερο για την Ευρώπη να στηρίζεται σε κράτη-μέλη, όπως η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, παρά σε χώρες που μπορούν να δημιουργήσουν γεωπολιτική αστάθεια. Συνέδεσε δε την ανάγκη διαφοροποίησης με την ευρωπαϊκή απόφαση για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, επισημαίνοντας ότι ο κάθετος διάδρομος και οι ενεργειακές υποδομές μετατρέπουν τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας σε γεωπολιτική δύναμη.
Κάθετος Διάδρομος και νέες διασυνδέσεις
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι η βασική ρυθμιστική ασάφεια που λειτουργούσε ως εμπόδιο για τον κάθετο διάδρομο έχει ξεπεραστεί, με ενεργό ρόλο της Ελλάδας, του διαχειριστή και της ρυθμιστικής αρχής. Όπως εξήγησε, η χώρα λειτούργησε ως γέφυρα ανάμεσα στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αξιοποιώντας την εμπειρία της τόσο στα γειτονικά ρυθμιστικά πλαίσια όσο και στον τρόπο λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών.
Σημείωσε ακόμη ότι πλέον δημιουργείται μεγαλύτερη ασφάλεια για τις εταιρείες, καθώς προβλέπεται δυνατότητα για μηνιαία, τριμηνιαία και, από τον Οκτώβριο, ετήσια συμβόλαια, με συγκεκριμένη χωρητικότητα. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην εφαρμογή της απαγόρευσης εισόδου ρωσικού φυσικού αερίου, επισημαίνοντας ότι, όταν αέριο εισέρχεται από συγκεκριμένα σημεία, θα θεωρείται καταρχήν ρωσικής προέλευσης, εκτός εάν αποδειχθεί το αντίθετο.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στις επαφές με Σερβία, Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία, με στόχο τη δημιουργία ενός πυκνού δικτύου διασυνδέσεων φυσικού αερίου μεταξύ Θεσσαλονίκης, Σκοπίων, Βελιγραδίου, Σόφιας και Ελλάδας. Όπως σημείωσε, ένα τέτοιο πλέγμα θα ενισχύσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα και ασφάλεια της περιοχής, ενώ οι συνεργασίες αυτές έχουν και σαφές γεωπολιτικό αποτύπωμα.
Τιμές ενέργειας και στήριξη της βιομηχανίας
Αναφερόμενος στις τιμές, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι η κυβέρνηση διαθέτει δημοσιονομικό χώρο για να παρέμβει, εφόσον αυτό απαιτηθεί για την προστασία της κοινωνικής συνοχής. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι μία από τις πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πρωτογενές πλεόνασμα, γεγονός που της δίνει δυνατότητα στήριξης, σε αντίθεση με χώρες που θα έπρεπε πρώτα να αναζητήσουν πρόσθετα φορολογικά έσοδα. Παράλληλα, στάθηκε στη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας, στην αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και στη θετική εικόνα των ελληνικών ομολόγων.
Για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στα νοικοκυριά, επικαλέστηκε στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία η τιμή στην Ελλάδα είναι 18% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Διευκρίνισε, πάντως, ότι αυτό δεν σημαίνει πως η κατάσταση είναι ικανοποιητική για τα νοικοκυριά, αλλά αποτελεί ένα σημαντικό σημείο σύγκρισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σε ό,τι αφορά την ενεργοβόρο βιομηχανία, ανέφερε ότι την επόμενη εβδομάδα προωθείται η υλοποίηση των μέτρων για τη μείωση των ΥΚΩ. Σημείωσε ότι η Ευρώπη και η Ελλάδα έχουν πλέον συνειδητοποιήσει το λάθος της παραμέλησης της βιομηχανίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τονίζοντας ότι η ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί βασική προτεραιότητα, πάντα εντός των διαθέσιμων δημοσιονομικών πλαισίων και των ευρωπαϊκών κανόνων.
Υδρογονάνθρακες, Block 2 και Κρήτη
Για το Block 2 στο βορειοδυτικό Ιόνιο, ο κ. Παπασταύρου εκτίμησε ότι η διεθνής αβεβαιότητα μπορεί να επιταχύνει και όχι να καθυστερήσει το χρονοδιάγραμμα, καθώς οι εταιρείες αναζητούν νέες περιοχές και νέα κοιτάσματα. Όπως ανέφερε, η πρώτη ερευνητική γεώτρηση μετά από περίπου 50 χρόνια είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά γεώτρηση σε μεγάλο βάθος και μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την αξιολόγηση κοιτασμάτων σε ευρύτερες περιοχές, όπως κάτω από την Πελοπόννησο και την Κρήτη.
Επισήμανε ότι η κοινοπραξία έχει κάνει αναφορά σε πιθανές ποσότητες της τάξης των 270 δισ. κυβικών μέτρων και σε πιθανά δημόσια έσοδα 10 δισ. ευρώ, εφόσον τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα. Όπως είπε, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανοίξει νέο κεφάλαιο πλούτου και γεωπολιτικής ισχύος για τη χώρα. Για τις περιοχές νότια της Κρήτης, ανέφερε ότι οι σεισμικές έρευνες αναμένονται πριν από το τέλος του 2026.
ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ και ενεργειακές υποδομές
Κλείνοντας, ο υπουργός αναφέρθηκε στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου σε ΔΕΗ και ΑΔΜΗΕ. Για τον ΑΔΜΗΕ σημείωσε ότι αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του ενεργειακού συστήματος και υπογράμμισε την κυβερνητική επιλογή να διατηρηθεί ο δημόσιος έλεγχος των υποδομών. Αναφέρθηκε, επίσης, στην ολοκλήρωση της διασύνδεσης με την Κρήτη και στον διαγωνισμό για τα Δωδεκάνησα.
Για τη ΔΕΗ, ανέφερε ότι διαμορφώνεται ένας ισχυρός ενεργειακός παίκτης στην Ανατολική Ευρώπη, ο οποίος αξιοποιεί την τεχνογνωσία που έχει αποκτήσει στην Ελλάδα για να αναπτυχθεί και σε γειτονικές αγορές. Όπως σημείωσε, η ανάγκη για περισσότερη ενέργεια, λόγω και των νέων απαιτήσεων που δημιουργούν η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές τεχνολογίες, καθιστά κρίσιμη την ενίσχυση των δικτύων και των υποδομών. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η Ελλάδα εξελίσσεται σε πρωταγωνιστή της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη
