Την ενίσχυση της έρευνας αιχμής στην Ελλάδα και τη μεγαλύτερη συμμετοχή της χώρας στα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά προγράμματα συζήτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), καθηγήτρια Maria Leptin
Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν η στήριξη των επιστημόνων, η βελτίωση των συνθηκών για την προσέλκυση ερευνητικού δυναμικού και οι παρεμβάσεις που σχεδιάζονται ώστε περισσότερες ελληνικές προτάσεις να διεκδικούν επιτυχώς ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Αύξηση 55% στις δαπάνες έρευνας από το 2019
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία του ERC ως διεθνούς προτύπου ανεξάρτητης επιστημονικής αξιολόγησης, με αποκλειστικό κριτήριο την αριστεία, και παρουσίασε στοιχεία για την πορεία της έρευνας στην Ελλάδα από το 2019.
Οι συνολικές δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης αυξήθηκαν κατά 55%, φθάνοντας τα 3,62 δισ. ευρώ το 2024, ενώ ο αριθμός των ερευνητών ενισχύθηκε κατά 30%, φτάνοντας τους 50.900 σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης.
Παράλληλα, οι επιχειρηματικές δαπάνες για έρευνα αυξήθηκαν κατά 84%, εξέλιξη που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αποτυπώνει την ενισχυμένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην παραγωγή νέας γνώσης.
«Δαίδαλος», Pharos και επιστροφή επιστημόνων
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην επιστροφή επιστημονικού δυναμικού, στην ανάπτυξη του οικοσυστήματος καινοτομίας και στις νέες ερευνητικές υποδομές που δημιουργούνται στη χώρα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και το εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης «Pharos», τα οποία εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση της υπολογιστικής και ερευνητικής δυνατότητας της Ελλάδας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε πάντως ότι, παρά τις ισχυρές ελληνικές επιδόσεις στο Horizon Europe, η συμμετοχή της χώρας στις χρηματοδοτήσεις του ERC εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από τις πραγματικές της δυνατότητες.
Στήριξη υποψηφίων και νέων ερευνητών
Κατά τη συνάντηση παρουσιάστηκαν παρεμβάσεις που σχεδιάζονται για την καλύτερη προετοιμασία υποψηφίων, την καθοδήγηση νέων ερευνητών και τη χρηματοδότηση προτάσεων που λαμβάνουν υψηλή αξιολόγηση αλλά τελικά δεν εξασφαλίζουν ευρωπαϊκούς πόρους.
Στον ίδιο σχεδιασμό περιλαμβάνεται η βελτίωση των όρων υποδοχής επιστημόνων στα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, με στόχο η Ελλάδα να καταστεί περισσότερο ελκυστικός προορισμός για κορυφαίους ερευνητές.
Παράλληλα, έγινε αναφορά στον σχεδιασμό για τη δημιουργία αυτοτελούς Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, ώστε να επιτευχθεί αποτελεσματικότερος συντονισμός και να περιοριστεί ο κατακερματισμός των σχετικών αρμοδιοτήτων.
Στήριξη σε ισχυρότερο ERC
Η ελληνική πλευρά επανέλαβε τη στήριξή της σε ένα ισχυρό ERC στο επόμενο ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Πλαίσιο, με αυξημένο προϋπολογισμό και διασφαλισμένη επιστημονική αυτονομία.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει σταθερότερη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας για την αξιοποίηση καλών πρακτικών και τη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέπουν σε περισσότερους επιστήμονες υψηλού επιπέδου να επιλέγουν την Ελλάδα ως βάση για την έρευνά τους.
Στόχος, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, είναι η επένδυση στη γνώση να προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες στη νέα γενιά και να συμβάλλει στην αντιμετώπιση διεθνών προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή και η υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για θέματα έρευνας και καινοτομίας, Σταύρος Καλαφάτης
