Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν από το Ιράν να δηλώσει δημόσια ότι θα σταματήσει τις επιθέσεις σε πλοία στο Στενό του Ορμούζ και ότι όλες οι λωρίδες στο στενό θα είναι ανοιχτές για τη ναυτιλία χωρίς διόδια, μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, επικαλούμενο ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους
Το Ιράν αρνείται κατηγορηματικά να παραχωρήσει τον έλεγχο του στενού, της στρατηγικής πλωτής οδού μέσω της οποίας συνήθως διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, μιλώντας μέσω τηλεδιάσκεψης σε μια μικρή ομάδα δημοσιογράφων, δήλωσαν ότι οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών ήταν παραγωγικές τις τελευταίες ημέρες.
«Απαιτούμαι από το Ιράν μια επίσημη-δημόσια δήλωση που να αναγνωρίζει ότι όλα τα κανάλια του Στενού του Ορμούζ είναι ανοιχτά και ότι δεν θα επιτίθενται πλέον σε πλοία. Αν δεν κάνουν τη δήλωση, δεν θα έχουμε καλά αποτελέσματα με αυτούς», δήλωσε ένας αξιωματούχος.
Το Ιράν έχει δηλώσει στην Ουάσινγκτον ότι οι πρόσφατες επιθέσεις σε πλοία στο στενό προήλθαν από «ένα λάθος του συστήματός τους». «Φαίνεται πως υπάρχει μια μάχη εξουσίας που εκτυλίσσεται σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των σκληροπυρηνικών στο Ιράν και των πραγματιστών», συνέχισε.
Τρία εμπορικά δεξαμενόπλοια του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας δέχτηκαν πυρά αυτή την εβδομάδα, με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να χτυπήσουν ιρανικές εγκαταστάσεις και το Ιράν να απαντήσει με επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε κράτη του Κόλπου, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία που υπέγραψαν οι δύο πλευρές τον Ιούνιο έχει λήξει.
«Ελπίζουμε να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου θα δηλώσουν δημόσια ότι θα σταματήσουν να χτυπούν πλοία και θα αναγνωρίσουν ρητά ή τουλάχιστον έμμεσα ότι τα έκαναν θάλασσα, ότι έκαναν λάθος. Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό τώρα», δήλωσε ένας αξιωματούχος.
«Ο πρόεδρος μάς έδωσε εντολή να μιλήσουμε. Αν συνεχίσουν να κάνουν επιθέσεις σε πλοία ή εμπλακούν σε οποιεσδήποτε άλλες εχθρικές ενέργειες, τότε θα τους ανταποδώσουμε το χτύπημα», συνέχισε.
Προθεσμία μέχρι το Σάββατο
Η κυβέρνηση Τραμπ απαιτεί από το Ιράν δημόσια δήλωση μέχρι το Σάββατο, στην οποία θα αναφέρεται ρητά ότι το Στενό του Ορμούζ είναι ανοιχτό και ότι δεσμεύεται να σταματήσει τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, αναφέρει ο ιστότοπος Axios.
Τα επανειλημμένα πυρά εναντίον εμπορικών πλοίων εντός και γύρω από το στενό, ώθησαν την εύθραυστη συμφωνία πιο κοντά στην κατάρρευση, με τον Πρόεδρο Τραμπ να κηρύσσει το «τέλος» της εκεχειρίας αυτή την εβδομάδα.
Η Αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι η αποτυχία του Ιράν να τηρήσει μια τόσο απλή δέσμευση εγείρει σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την προθυμία και την ικανότητά του να εφαρμόσει μια πολύ πιο περίπλοκη πυρηνική συμφωνία.
Ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ, τόνισε ότι ο Τραμπ έχει δώσει στους Αμερικανούς διαπραγματευτές χώρο και χρόνο για να επιδιώξουν μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, «αλλά όχι πολύ χώρο και χρόνο». «Καταρτίζονται σχέδια για εναλλακτικές επιλογές εάν δεν επιτευχθεί πυρηνική συμφωνία», δήλωσε.
Αν δεν πάρουμε τη «σκόνη», δεν θα έχουμε συμφωνία
Η βασική απαίτηση από την πλευρά των ΗΠΑ είναι το Ιράν να παραδώσει τα πυρηνικά του υλικά. Πιστεύεται ότι η Τεχεράνη κατέχει περισσότερες από 900 λίβρες ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο ο Τραμπ και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκαλούν «πυρηνική σκόνη», εξήγησαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Το πυρηνικό ζήτημα υποτίθεται ότι θα διευθετηθεί σε διαπραγματεύσεις εντός μιας περιόδου 60 ημερών βάσει του «μνημονίου κατανόησης» που υπεγράφη τον Ιούνιο από τις δύο χώρες.
«Θέλω απλώς να ξεκαθαρίσω εδώ ότι αν δεν πάρουμε τη σκόνη, δεν θα έχουμε συμφωνία με το Ιράν», επέμεινε ένας αξιωματούχος.
«Έχουμε πολλές επιλογές» εάν το Ιράν αρνηθεί, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών και οικονομικών επιλογών, πρόσθεσε.
Συνομιλίες
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο Ομανός υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι αναμένεται να συναντηθούν το Σάββατο στο Μουσκάτ για συνομιλίες σχετικά με τις διμερείς σχέσεις και τις περιφερειακές εξελίξεις, ιδίως την κατάσταση στο στενό, μετέδωσε το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ακόμη και πριν από την υπογραφή του «Μνημονίου Κατανόησης», το Ομάν είχε συμμαχήσει με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους του στον Κόλπο ανοίγοντας ένα νότιο κανάλι κοντά στις ακτές του για τη διέλευση πλοίων από το στενό.
Η κίνηση αυτή εξόργισε το Ιράν, καθώς αποδυνάμωσε τη διαπραγματευτική του θέση. Οι Ιρανοί άνοιξαν πυρ εναντίον πλοίων σε μια προσπάθεια να ανακτήσουν την επιρροή τους, σχολιάζει ο ιστότοπος Axios.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η επίσκεψη του Αραγτσί στο Ομάν θα επικεντρωθεί στο Στενό του Ορμούζ και στην ασφάλεια στη θάλασσα.
«Το Ιράν ανέλαβε σαφή ευθύνη σχετικά με την καθιέρωση ρυθμίσεων και ναυτιλιακών υπηρεσιών που σχετίζονται με την κυκλοφορία πλοίων στο Στενό του Ορμούζ και εμείς ήμασταν πολύ αποφασισμένοι και ακλόνητοι στην εκπλήρωση αυτής της ευθύνης. Έπρεπε να συμβουλευτούμε και να συνεργαστούμε με το Ομάν σε αυτό το θέμα», είπε.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, οι Ιρανοί επικοινώνησαν μαζί του μετά από δύο ημέρες σφοδρών Αμερικανικών επιθέσεων νωρίτερα αυτή την εβδομάδα και ζήτησαν περαιτέρω συνομιλίες για την επίλυση της διαμάχης.
«Μας είπαν, “Τα έχουμε κάνει θάλασσα. Κάναμε λάθος. Ας συνεχίσουμε να μιλάμε”», ισχυρίστηκε ο αξιωματούχος.
Ο Μπαγκάεϊ ωστόσο, αρνήθηκε την Παρασκευή ότι το Ιράν είχε ζητήσει διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν επεδίωξε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, αλλά αποδέχτηκε την επίσκεψη του μεσολαβητή του Κατάρ στη χώρα, όπως μετέδωσε η ιρανική τηλεόραση.
«Πρέπει να θέσουν τα πράγματα υπό έλεγχο», δήλωσε ένας αξιωματούχος. «Υπάρχουν στοιχεία εντός του συστήματός τους που θέλουν να καταλήξουν σε συμφωνία, δεν μπορούμε εμείς όμως να λάβουμε αποφάσεις για αυτούς», πρόσθεσε.
«Επιτακτική ανάγκη η αυτοσυγκράτηση, ο διάλογος και η διπλωματία»
Στο πλαίσιο των διπλωματικών προσπαθειών, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ μίλησε νωρίτερα με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και επανέλαβε ότι το Ισλαμαμπάντ είναι έτοιμο να συνεχίσει να μεσολαβεί για τον τερματισμό της κρίσης. «Συζητήσαμε την εξελισσόμενη περιφερειακή κατάσταση και υπογραμμίσαμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη η αυτοσυγκράτηση, ο διάλογος και η διπλωματία ώστε να διαφυλαχθούν τα οφέλη της ειρήνης που κερδίσαμε με δυσκολία τους τελευταίους μήνες» ανέφερε σε ανάρτησή του.
Ο Σαρίφ συζήτησε επίσης τις εξελίξεις με τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι. Οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν ότι παραμένουν δεσμευμένοι στη διαφύλαξη των θαλάσσιων οδών και τη διαρκή ειρήνη στην περιοχή
