Με τη ναυτιλιακή κίνηση να έχει σχεδόν σταματήσει στο Στενό του Ορμούζ, αυξάνεται η πιθανότητα μιας παρατεταμένης διαταραχής στην προμήθεια πετρελαίου και άλλων σημαντικών εμπορευμάτων. Αν η στρατιωτική κατάσταση δεν αλλάξει σύντομα, είναι δεδομένο ότι θα δημιουργηθεί μια μέτρια στασιμοπληθωριστική πίεση στην οικονομία των ΗΠΑ και πολύ μεγαλύτερη στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία
Αν οι τιμές του πετρελαίου αυξηθούν σημαντικά ακόμη περισσότερο, είναι πιθανό να προκληθεί ύφεση σε μεγάλες οικονομίες που εισάγουν πετρέλαιο και να υπάρξει ουσιαστική ζημιά στις οικονομικές προοπτικές των ΗΠΑ.
Αυτές είναι οι εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών που μοντελοποιούν ένα σενάριο με παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών.
Η τρέχουσα κατάσταση
Το Ιράν δηλώνει έτοιμο να επιτεθεί σε εμπορικά πλοία που θα επιχειρήσουν να περάσουν από το στενό, το οποίο έχει πλάτος μόλις 21 μίλια στο στενότερο σημείο του και περιβάλλεται από ιρανικό έδαφος στις τρεις πλευρές. Πέρα από το πετρέλαιο, αυτό σημαίνει διακοπή στην προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου, πρώτων υλών για αγροτικά λιπάσματα, αλουμινίου, χάλυβα και άλλων βασικών υλικών.
Οι προσπάθειες των ΗΠΑ και άλλων χωρών να ξεπεράσουν τον αποκλεισμό, συμπεριλαμβανομένης της παροχής ασφαλιστικής κάλυψης όπου οι ιδιωτικές ασφαλιστικές αρνούνται και της πιθανότητας συνοδείας πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, δεν έχουν ακόμη αποδειχθεί αποτελεσματικές.
Οι αγορές πετρελαίου ήταν εξαιρετικά ασταθείς αυτή την εβδομάδα, με τις τιμές να ανεβαίνουν και να πέφτουν ανάλογα με τις τελευταίες ειδήσεις.
Τα στοιχεία
Το Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, αυξήθηκε σχεδόν 10% το πρωί της Πέμπτης στα 101 δολάρια το βαρέλι (στις 11:30 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής). Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, βρισκόταν στα 72,48 δολάρια.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η καμπύλη των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης παραμένει υψηλή, γεγονός που δείχνει ότι οι traders θεωρούν πιθανότερα τα συνεχιζόμενα προβλήματα προσφοράς. Το Brent για παράδοση τον Ιούλιο του 2025 βρισκόταν στα 91,60 δολάρια και δεν πέφτει κάτω από τα 80 δολάρια μέχρι τον Δεκέμβριο.
Εστίαση στις ΗΠΑ
Η αμερικανική οικονομία έχει κάποια προστασία από την κρίση, κυρίως λόγω της υψηλής εγχώριας παραγωγής πετρελαίου. Ωστόσο, το πετρέλαιο διαπραγματεύεται σε παγκόσμια αγορά, οπότε οι επιπτώσεις δεν μπορούν να αποφευχθούν πλήρως.
Οικονομολόγοι της Goldman Sachs, σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη το βράδυ, εξέτασαν ένα σενάριο όπου το Brent θα έχει μέσο όρο 98 δολάρια τον Μάρτιο και τον Απρίλιο και στη συνέχεια θα μειωθεί για το υπόλοιπο του έτους. Με βάση αυτό το σενάριο, αυξάνουν την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό των ΗΠΑ το 2026 κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες, στο 2,9%, ενώ μειώνουν την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του ΑΕΠ κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες, στο 2,2%.
Σε ένα πιο ακραίο σενάριο, όπου οι ροές πετρελαίου διακόπτονται για έναν ολόκληρο μήνα και το αργό φτάνει κατά μέσο όρο τα 110 δολάρια τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, προβλέπουν πληθωρισμό 3,3% και ανάπτυξη 2,1%.
Λόγω αυτών των κινδύνων, οι οικονομολόγοι της Goldman, Manuel Abecasis και David Mericle, αύξησαν την πιθανότητα ύφεσης φέτος κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, στο 25%.
Σε ευρύτερη κλίμακα
Υπάρχουν ακόμη πιο ακραία σενάρια. Η Oxford Economics εξέτασε ένα ενδεχόμενο όπου οι παγκόσμιες τιμές πετρελαίου φτάνουν κατά μέσο όρο τα 140 δολάρια το βαρέλι για δύο μήνες, ένα επίπεδο που χαρακτηρίζουν «σημείο θραύσης» για την παγκόσμια οικονομία.
Σε αυτή την περίπτωση, η ευρωζώνη, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία θα έμπαιναν σε ύφεση, ενώ η οικονομία των ΗΠΑ θα βρισκόταν ουσιαστικά σε στασιμότητα.
«Οι τιμές πετρελαίου σε αυτά τα επίπεδα γίνονται οικονομικά συντριπτικές, επειδή οι επιπτώσεις στην οικονομία διευρύνονται καθώς οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες γίνονται πολύ πιο αυστηρές», έγραψαν οι οικονομολόγοι Ryan Sweet και Ben May της Oxford Economics.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μειωνόταν κατά 0,7% και ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα έφτανε το 5,1% φέτος, 1,7 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από την πρόβλεψή τους τον Μάρτιο.
Σημαντική παρατήρηση: «Στο παρελθόν, μετά από μεγάλες στρατιωτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή από τη δεκαετία του 1990 και μετά, οι χρηματοπιστωτικές αγορές ανέκαμπταν γρήγορα. Αυτή τη φορά όμως η ανάκαμψη μπορεί να είναι πιο αργή», προσθέτουν οι Sweet και May
