Λίγο μετά τις 6 το απόγευμα της Τρίτης αναχώρησε το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» από το λιμάνι του Ηρακλείου, προκειμένου να κατευθυνθεί στα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI)
Το πλοίο αναχωρεί για λογαριασμό της Nexans, με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου, όπου είχαν διακοπεί οι έρευνες το καλοκαίρι του 2024. Στόχος είναι η συνέχιση της χαρτογράφησης του βυθού κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Αμέσως μετά την αναχώρησή του, το πλοίο θα πραγματοποιήσει δοκιμές (calibration test), για τον έλεγχο και τη βαθμονόμηση των αισθητήρων και των συστημάτων μέτρησης, πλέοντας σε χωρικά ύδατα. Πρόκειται για διαδικασία που διαρκεί περίπου ένα εικοσιτετράωρο και κατόπιν θα κατευθυνθεί στο πεδίο των ερευνών.
Η μικρή καθυστέρηση στην αναχώρηση του πλοίου, που αρχικά αποδόθηκε στον καιρό, προφανώς συνδέεται και με την ολοκλήρωση των λεπτών χειρισμών που βρίσκονται σε εξέλιξη τις τελευταίες ημέρες, με βάση τη γαλλική φόρμουλα, και ενώ επισήμως δεν έχει υπάρξει καμία αντίδραση από την τουρκική κυβέρνηση, πέραν της καθησυχαστικής αλλά και αινιγματικής δήλωσης του Χακάν Φιντάν.
Για την πραγματοποίηση της αποστολής έχουν εκδοθεί οι προβλεπόμενες ναυτικές οδηγίες NAVTEX από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ η Τουρκία έχει απαντήσει με αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τις αμφισβητήσεις της για τη δικαιοδοσία στην περιοχή.
Το δελτίο Τύπου της Great Sea Interconnector Α.Ε. και του ΑΔΜΗΕ
Η Great Sea Interconnector Α.Ε. και ο ΑΔΜΗΕ ανακοινώνουν ότι το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo απέπλευσε από τον λιμένα του Ηρακλείου Κρήτης, προκειμένου να ξεκινήσει τις προβλεπόμενες δραστηριότητες ερευνών βυθού για την ανάπτυξη και πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.
Το ερευνητικό πλοίο θα πραγματοποιήσει αρχικά εργασίες βαθμονόμησης του εξοπλισμού του και στη συνέχεια θα προχωρήσει στη διεξαγωγή των ερευνών, όπως προβλέπεται στις αγγελίες προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.
Oι χειρισμοί πριν την αναχώρηση του πλοίου
Για την Αθήνα, όπου το ζήτημα της επανέναρξης των ερευνών έχει και υψηλή πολιτική σημασία, η προσπάθεια που καταβάλλεται είναι να διασφαλιστεί πλήρως ότι η όποια γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα, με στόχο τον κατευνασμό της τουρκικής πλευράς και την ανεμπόδιστη έναρξη των ερευνών, δεν θα αφήσει «γκρίζα σημεία». Το πρώτο βήμα έγινε, βεβαίως, με την υποβολή αιτήματος από τη NEXANS μόνο προς την Ελλάδα και την Κύπρο, οι οποίες εξέδωσαν και τις NAVTEX για τις έρευνες του πλοίου σε όλο το μήκος της όδευσης του καλωδίου, από την Κρήτη μέχρι και την Κύπρο.
Χωρίς να υπάρχει πλήρης γνώση του περιεχομένου της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Άγκυρα, πληροφορίες επισημαίνουν δύο στοιχεία: ότι ρητά αναφέρεται πως η ενημέρωση αυτή δεν συνιστά αίτημα αδειοδότησης ερευνών και την αναφορά ότι η γαλλική στάση δεν αφορά ούτε προδικάζει ζητήματα αξιώσεων επί θαλάσσιων ζωνών.
Κλείσιμο
Αυτά τα στοιχεία, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, διασφαλίζουν τις ελληνικές θέσεις, καθώς δεν επιτρέπουν τη νομική επίκληση της ρηματικής διακοίνωσης ως επιχειρήματος για τη νομιμοποίηση των τουρκικών απαιτήσεων και διεκδικήσεων ή την προβολή της γαλλικής ενημέρωσης ως αιτήματος αδειοδότησης.
Εξάλλου, αυτό που επισημαίνεται είναι ότι τέτοιου είδους κείμενα, όπως η ρηματική διακοίνωση, δεν έχουν την ισχύ ούτε το περιεχόμενο για να γίνει επικληση τους για την επιβεβαίωση θαλάσσιων ζωνών ή κυριαρχικών δικαιωμάτων, ούτε φυσικά προδικάζουν μελλοντικές οριοθετήσεις, καθώς πρόκειται για πρακτικές ρυθμίσεις που αφορούν και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Όλοι, όμως, στην Αθήνα παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς μέχρι την άφιξη του πλοίου στην επίμαχη περιοχή των διεθνών υδάτων, νοτιοανατολικά της Καρπάθου, κανείς δεν είναι βέβαιος ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να εκμεταλλευθεί την ευκαιρία, εκβιαστικά, ζητώντας σαφέστερες διατυπώσεις σχετικά με τις απαιτήσεις της ή άλλα ανταλλάγματα από τη Γαλλία.
Πηγές που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων, πάντως, επιμένουν ότι το πιθανότερο σενάριο είναι να αποφευχθεί η ένταση, με την Τουρκία να εκδίδει ενδεχομένως μια (παράνομη και παράτυπη) NAVTEX με τις συντεταγμένες που έχει ήδη συμπεριλάβει η ελληνική NAVTEX της Παρασκευής και κατόπιν να ισχυρίζεται ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται με δική της εξουσιοδότηση και συναίνεση. Κίνηση η οποία, πάντως, όπως επισημαίνει η ίδια πηγή, δεν δημιουργεί κανένα προηγούμενο ούτε νομιμοποιεί τις διεκδικήσεις της Άγκυρας και η οποία θα απαντηθεί με ελληνική ακυρωτική αντι NAVTEX
Το διάστημα που μεσολαβεί, πάντως, από την έκδοση της NAVTEX μέχρι την έξοδο του πλοίου κρύβει κινδύνους, λόγω και της πίεσης που ασκείται στην τουρκική κυβέρνηση από τη μετάδοση στα τουρκικά ΜΜΕ της δημόσιας συζήτησης που διεξάγεται στην Ελλάδα καθώς πριν ακόμη ξεκινήσει το πλοίο, έχουν ήδη διατυπωθεί είτε θριαμβολογικά είτε καταστροφολογικά σενάρια και σχόλια. Κάτι που δυσκολεύει ιδιαίτερα όσους έχουν αναλάβει τους λεπτούς και ευαίσθητους αυτούς χειρισμούς.
Η Αθήνα δεν θέλει, επίσης, να υπάρξει άλλη καθυστέρηση, θεωρώντας ότι αυτή η εβδομάδα προσφέρει μια ευνοϊκή συγκυρία, καθώς στην Αττάλεια διεξάγεται η μεγάλη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31), με την παρουσία πολλών ξένων ηγετών και εκπροσώπων κυβερνήσεων. Μια συγκυρία που εκτιμάται ότι θα λειτουργούσε αποτρεπτικά για οποιαδήποτε πρόκληση έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή ένα έργο που έχει και ισχυρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, και μάλιστα σε βάρος μιας χώρας-μέλους της Ε.Ε.
