Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έκανε λόγο για μια καθοριστική στιγμή και μια «νέα εποχή», καθώς μεταβαίνει στην Ευρώπη για μια σημαντική ομιλία στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου
Ο Ρούμπιο θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στο πρώτο μεγάλο παγκόσμιο γεγονός από τότε που ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε τη δανέζικη κυριαρχία με τη δέσμευση να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επέμεινε ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί για ανεξαρτητοποίηση από τις ΗΠΑ, ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, τόνισε ότι οι διατλαντικοί δεσμοί είναι πιο στενοί και σημαντικοί από ποτέ.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις με την Κίνα και μια πιθανή πυρηνική συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ βρίσκονται επίσης στην ατζέντα καθώς ξεκινά η διάσκεψη ασφαλείας.
«Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους, όταν ρωτήθηκε αν το μήνυμά του προς τους Ευρωπαίους θα είναι πιο συμφιλιωτικό από ό,τι πριν από ένα χρόνο. «Ζούμε σε μια νέα εποχή στη γεωπολιτική, και αυτό θα απαιτήσει από όλους μας να επανεξετάσουμε πώς μοιάζει αυτή και ποιος θα είναι ο ρόλος μας».
Στην περσινή διάσκεψη, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιτέθηκε στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, για τις πολιτικές σχετικά με την ελευθερία του λόγου και τη μετανάστευση. Η ομιλία του πυροδότησε ένα έτος άνευ προηγουμένου διατλαντικής έντασης.
Κρίσιμη συνάντηση για τις σχέσεις Ευρώπης-ΗΠΑ
Περίπου 50 παγκόσμιοι ηγέτες αναμένεται να παραστούν στη φετινή εκδήλωση, όπου η ευρωπαϊκή άμυνα και το μέλλον της διατλαντικής σχέσης θα συζητηθούν σε μια στιγμή που οι αμερικανικές δεσμεύσεις προς το ΝΑΤΟ έχουν τεθεί υπό αμφισβήτηση.
Οι εντάσεις έχουν οξυνθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας χωρίς αποδείξεις ότι είναι «γεμάτη από ρωσικά και κινεζικά πλοία παντού».
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Παρασκευή ότι σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Ρούμπιο για να συζητήσει τις αμερικανικές απειλές για κατάληψη της ημιαυτόνομης περιοχής της Δανίας από τη σύμμαχό της στο ΝΑΤΟ.
Οι αμερικανικές απειλές έχουν εκληφθεί από πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες ως μια οριακή στιγμή που έχει διαβρώσει την εμπιστοσύνη με τον μεγαλύτερο σύμμαχό τους.
Πριν από τη διάσκεψη, οκτώ πρώην πρεσβευτές των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και οκτώ πρώην Αμερικανοί ανώτατοι διοικητές στην Ευρώπη εξέδωσαν ανοιχτή επιστολή καλώντας την Ουάσιγκτον να διατηρήσει την υποστήριξή της στη Δυτική αμυντική συμμαχία. «Κάθε άλλο παρά ελεημοσύνη», ανέφεραν ότι το ΝΑΤΟ είναι ένας «πολλαπλασιαστής ισχύος» που επέτρεπε στις ΗΠΑ να επιβάλλουν τη δύναμη και την επιρροή τους «με τρόπους που θα ήταν αδύνατο —ή απαγορευτικά ακριβό— να επιτευχθούν μόνες τους».
Η διατλαντική σχέση υφίσταται αυξανόμενη πίεση μετά την εισαγωγή δασμών από τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο και την υπαινιγμό στη στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ ότι τα ευρωπαϊκά έθνη ενδέχεται να μην παραμείνουν «αξιόπιστοι σύμμαχοι» μακροπρόθεσμα.
Ο Ολλανδός Υπουργός Εξωτερικών, Ντάβιντ βαν Βέελ, δήλωσε στο BBC την Παρασκευή ότι αναγνωρίζει πως «ο κόσμος έχει αλλάξει» και ότι ελπίζει ο «διατλαντικός δεσμός» να παραμείνει «σταθερός». Ο Βαν Βέελ ανέφερε ότι αναγνωρίζει πως η Ολλανδία πρέπει να «εντείνει τις προσπάθειές της» όσον αφορά τη δική της ασφάλεια, αλλά ότι η χώρα του κάνει μια «μεγάλη θυσία» για να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες.
«Θα χρειαστεί χρόνος προτού μπορέσουμε πραγματικά να αναλάβουμε [το βάρος της ασφάλειας] από τους Αμερικανούς στην Ευρώπη», προειδοποίησε. Η Ολλανδία ήταν μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ που πέρυσι συμφώνησαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% της οικονομικής παραγωγής των χωρών τους έως το 2035, μετά από μήνες πίεσης από τον Τραμπ.
Ο Ρούμπιο αναμένεται να αποφύγει την επιθετική προσέγγιση του Βανς από πέρυσι, αλλά όταν ρωτήθηκε αν σχεδιάζει να είναι πιο συμφιλιωτικός, είπε στους δημοσιογράφους ότι οι Ευρωπαίοι «θέλουν να μάθουν πού πηγαίνουμε, πού θα θέλαμε να πάμε και πού θα θέλαμε να πάμε μαζί τους».
Λίγες ώρες πριν ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανοίξει τη διάσκεψη του Μονάχου, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε στη γερμανική δημόσια τηλεόραση ότι στόχος είναι να οριστεί από κοινού τι κρατά το ΝΑΤΟ ενωμένο και να δειχθεί στις ΗΠΑ ότι χρειάζονται και αυτές την Ευρώπη.
Ο Μακρόν θα απευθυνθεί επίσης στη διάσκεψη την Παρασκευή, έχοντας δηλώσει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός τον περασμένο μήνα ότι τώρα «δεν είναι η ώρα για νέο ιμπεριαλισμό ή νέα αποικιοκρατία».
Μετά από μια εβδομάδα ταραχώδους εσωτερικής πολιτικής, ο Σερ Κιρ Στάρμερ θα μεταβεί επίσης στο Μόναχο, όπου αναμένεται να έχει συναντήσεις τόσο με τον Μερτς όσο και με τον Μακρόν, πριν απευθυνθεί στη σύνοδο το πρωί του Σαββάτου.
Ο πρόεδρος της διάσκεψης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, σε έκθεσή του πριν από την εκδήλωση, δήλωσε: «Για γενιές, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν μπορούσαν απλώς να βασίζονται στην αμερικανική ισχύ, αλλά σε μια ευρέως κοινή κατανόηση των αρχών που στηρίζουν τη διεθνή τάξη. Σήμερα, αυτό φαίνεται πολύ λιγότερο βέβαιο, εγείροντας δύσκολα ερωτήματα για τη μελλοντική μορφή της διατλαντικής και διεθνούς συνεργασίας».
Ο πρώην Γερμανός διπλωμάτης δήλωσε ότι η εξωτερική πολιτική του Λευκού Οίκου «αλλάζει ήδη τον κόσμο και έχει πυροδοτήσει δυναμικές των οποίων οι πλήρεις συνέπειες μόλις αρχίζουν να αναδύονται».
Κατά την άφιξή του στο Μόναχο, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η διάσκεψη θα φέρει «νέα βήματα προς την κοινή μας ασφάλεια – αυτή της Ουκρανίας και της Ευρώπης».
Την Παρασκευή, η Ρωσία και η Ουκρανία ανακοίνωσαν ότι θα συμμετάσχουν και οι δύο σε έναν νέο γύρο συνομιλιών με τις ΗΠΑ με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. Αυτές θα πραγματοποιηθούν στη Γενεύη στις 17 και 18 Φεβρουαρίου.
Οι τρεις χώρες διεξήγαγαν πρόσφατα συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι, την πρωτεύουσα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), χωρίς εμφανή πρόοδο – αν και η Ουκρανία και η Ρωσία πραγματοποίησαν μια σπάνια ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου λίγο μετά την ολοκλήρωση των συζητήσεων που μεσολάβησαν οι ΗΠΑ
