Η Κεντροαριστερά αποτελεί “καζάνι που βράζει” και όπως είχε προβλέψει ο γράφων αρκετούς μήνες πριν, ήταν θέμα χρόνου οι σχέσεις ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, να παραπέμπουν σε ροντέο!
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Η παρατεταμένη κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας, σε συνδυασμό με τη ρευστότητα στον προοδευτικό χώρο, δημιουργεί ένα πεδίο… μάχης με κεντρικά πρόσωπα τον Νίκο Ανδρουλάκη και τον Αλέξη Τσίπρα. Ο πρώτος θέλει να κερδίσει με μία… ψήφο διαφορά τη δεύτερη θέση (είναι εκτός πραγματικότητας η πρωτιά…) και ο δεύτερος να επιχειρήσει μια δυναμική επιστροφή στο πολιτικό προσκήνιο, που θα συνδυαστεί με την κυριαρχία του στον ευρύτερο χώρο. Το πρόσφατο άρθρο του λογογράφου του Τσίπρα, Θανάση Καρτερού, επί της ουσίας φανερώνει την… απελπισία του αρχηγού της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, ο οποίος, αλλά είχε στο μυαλό μέσω του… rebranding και άλλα μπορεί να του προκύψουν.
Ο Τσίπρας νομίζει ότι στις προσεχείς εκλογές μπορεί να πάρει ακόμη και πάνω από 20%, με το ΠΑΣΟΚ να βυθίζεται στο 10%. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιμένει στην αυτόνομη και θεσμική πορεία του ΠΑΣΟΚ, ιδίως τώρα, που βλέπει ότι η διαφορά από τη δεύτερη ΕΛ.Α.Σ. έχει περιοριστεί σημαντικά. Προφανώς ο Τσίπρας θα θεωρούσε τεράστιο πλήγμα, όχι μόνο μια νέα ήττα από τον Μητσοτάκη, αλλά πολύ περισσότερο, μια ήττα από τον Ανδρουλάκη στην κούρσα για την κατάκτηση της δεύτερης θέσης.
Ο Ανδρουλάκης προκαλεί… εκνευρισμό στον “ανανεωμένο” Τσίπρα
Για τον Αλέξη Τσίπρα, το στρατηγικό σχέδιο προβλέπει την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου υπό τη δική του ηγεμονία, χρησιμοποιώντας ως βασικό μοχλό πίεσης τα κοινωνικά προβλήματα και κυρίως την ακρίβεια.
Ωστόσο, η ύπαρξη ενός συμπαγούς, θεσμικού και ιστορικού κόμματος όπως το ΠΑΣΟΚ, υπό την ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη, αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο σε αυτό το αφήγημα. Ο Νίκος Ανδρουλάκης αρνείται πεισματικά να μετατρέψει το ΠΑΣΟΚ σε συνιστώσα ή εταίρο ενός νέου λαϊκιστικού μετώπου. Η στρατηγική του βασίζεται στην ιδέα ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να αποτελέσει τον κύριο κορμό της αντιπολίτευσης μέσα από μια σοβαρή, σοσιαλδημοκρατική πρόταση, μακριά από τις παλιές μεθόδους που χρεώνει στον πρώην πρωθυπουργό.
Για το επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα, η άρνηση του Ανδρουλάκη να συζητήσει μια εκλογική συμπαράταξη θεωρείται ως μια στενά κομματική περιχαράκωση που ευνοεί το “κατεστημένο”. Όσο το ΠΑΣΟΚ διατηρεί δυνάμεις και κινείται μεταξύ 11%-13%, ο Τσίπρας δεν μπορεί να επιτύχει μια… βίαιη ενσωμάτωση των κεντροαριστερών ψηφοφόρων που χρειάζεται για να απειλήσει άμεσα τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ποιοι και γιατί πιέζουν εντός ΠΑΣΟΚ
Η πίεση προς τον Νίκο Ανδρουλάκη δεν έρχεται μόνο απέξω, αλλά και από το εσωτερικό του ίδιου του του κόμματος.
Η διατήρηση του ΠΑΣΟΚ στην τρίτη θέση και η δυσκολία του να εισπράξει μαζικά τη φθορά της κυβέρνησης έχουν ανοίξει τον “ασκό του Αιόλου”. Η αμφισβήτηση εκφράζεται άμεσα ή και… έμμεσα, μέσα από τις εξής διαφορετικές τάσεις:
Οι “Βαρόνοι” και οι “Σημιτικοί”. Στελέχη της εκσυγχρονιστικής πτέρυγας εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για την τακτική του Ανδρουλάκη, θεωρώντας ότι στερείται κυβερνητικής προοπτικής. Πολλοί από αυτούς βλέπουν με καλό μάτι μια πιο τεχνοκρατική προσέγγιση ή ακόμη και μετακινήσεις προς τη ΝΔ, εάν το ΠΑΣΟΚ δεν δείξει δυναμική εξουσίας.
Η τάση Δούκα-Παπανδρεϊκών. Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, έχει ανοίξει δημόσια γραμμή διαφοροποίησης, ζητώντας ανοιχτά διάλογο με την ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα. Η συγκεκριμένη πτέρυγα υποστηρίζει ότι η πολυδιάσπαση της Αριστεράς είναι αυτοκτονική και ότι ο Ανδρουλάκης, με την εμμονή του στην αυτόνομη πορεία, οδηγεί το χώρο στην περιθωριοποίηση.
Η σκληρή γραμμή Διαμαντοπούλου. Στον αντίποδα, στελέχη όπως η Άννα Διαμαντοπούλου ασκούν κριτική στον Ανδρουλάκη από τα δεξιά, θεωρώντας ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να κρατήσει μια απόλυτα εχθρική στάση απέναντι στον Τσίπρα, ώστε να προσελκύσει τους απογοητευμένους κεντρώους ψηφοφόρους που φεύγουν ή θέλουν να φύγουν από τη ΝΔ.
Στο… περίμενε Μητσοτάκης και Τσίπρας
Μέσα σε αυτό το κλίμα του “εμφυλίου” που έχει ξεσπάσει, πολλοί αναρωτιούνται αν μια ενδεχόμενη διάλυση ή απορρόφηση του ΠΑΣΟΚ θα άνοιγε τον δρόμο για τη μεγάλη ανατροπή.
Η πολιτική επιστήμη και οι αριθμοί, ωστόσο, δείχνουν το αντίθετο. Μια κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, την οποία μπορεί να θέλει κατά βάθος ο Τσίπρας, επί της ουσίας θα μετατρεπόταν σε ένα μεγάλο “δώρο” στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Γιατί; Η απάντηση είναι πολύ απλά και έχει δύο παραμέτρους. Αφενός το ΠΑΣΟΚ λειτουργεί σήμερα ως ένας ιδεολογικός και πολιτικός υποδοχέας των μετριοπαθών ψηφοφόρων του Κέντρου, οπότε, εάν το κόμμα διαλυθεί ή συγχωνευθεί με την αριστερή παράταξη του Τσίπρα, ένα πολύ μεγάλο τμήμα των κεντρώων και εκσυγχρονιστών ψηφοφόρων δεν θα ακολουθήσει τη στροφή προς τα αριστερά, επιλέγοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα που εκπέμπει η Νέα Δημοκρατία.
Αφετέρου, η διάλυση του ΠΑΣΟΚ θα στερούσε από την αντιπολίτευση το πρόσωπο της σοβαρότητας. Η παρουσία του Ανδρουλάκη στη Βουλή, παρά την κριτική που δέχεται, βασίζεται σε θεσμικά επιχειρήματα και προτάσεις. Η εξαφάνιση αυτού του πόλου θα άφηνε στο προσκήνιο μόνο τη ρητορική της ΕΛ.Α.Σ., επιτρέποντας στον Μητσοτάκη να επαναφέρει το απόλυτα πετυχημένο για τον ίδιο δίλημμα, δηλαδή “ή εμείς που εγγυόμαστε τη σταθερότητα ή ο Τσίπρας που θα μας επιστρέψει στο ζοφερό παρελθόν και στην τοξικότητα”.
Αναμφίβολα, ο πόλεμος για την Κεντροαριστερά μόλις άρχισε να χοντραίνει. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, παρά την εσωτερική αμφισβήτηση, παραμένει ο ρυθμιστής των εξελίξεων. Όσο αντέχει, τα σχέδια του Αλέξη Τσίπρα για ολική επαναφορά δεν θα μπορούν να προχωρήσουν. Αν όμως το ΠΑΣΟΚ λυγίσει υπό το βάρος των εσωκομματικών συγκρούσεων, ο κερδισμένος δεν θα βρίσκεται στην Αριστερά, αλλά στο Μέγαρο Μαξίμου, το οποίο θα δει τον μοναδικό σοβαρό ενδιάμεσο πόλο να εξαϋλώνεται, αφήνοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη πολιτικά κυρίαρχο…
