Η κυβερνητική παράταξη καταγράφει ποιοτική και ποσοτική φθορά, αλλά η προσοχή μετατοπίζεται στον σκληρό “εμφύλιο” για τη δεύτερη θέση
Η μάχη αυτή δεν αφορά απλώς την κατάληψη των εδράνων της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλά αποτελεί όρο πολιτικής επιβίωσης για τους δύο βασικούς διεκδικητές του χώρου.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Από τη μία πλευρά, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, επικεφαλής της Ελληνικής Αριστερής Συμμαχίας (ΕΛ.Α.Σ.), επιχειρεί ένα δυναμικό comeback, διεκδικώντας τα ηνία του προοδευτικού πόλου, ενώ από την άλλη, ο Νίκος Ανδρουλάκης, έχοντας σταθεροποιήσει τη θέση του στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη θεσμική σοβαρότητα του κόμματός του. Η διαφορά τους στις μετρήσεις τείνει προς το όριο του στατιστικού λάθους, και το παρασκήνιο παίρνει φωτιά με εκατέρωθεν “μεταγραφές” στελεχών και βουλευτών.
Η “προίκα” του Αλέξη και τα… βαρίδια του
Η επιστροφή Τσίπρα στο πολιτικό σκηνικό δεν συνοδεύεται από το ανάλογο εκτόπισμα που θα έπρεπε να έχει ένας δυνατός αντίπαλος απέναντι στον κυρίαρχο του πολιτικού παιχνιδιού, Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο Αλέξης Τσίπρας εισέρχεται στη μάχη διαθέτοντας ένα βαρύ, αλλά και εξαιρετικά αμφιλεγόμενο πολιτικό εκτόπισμα.
Τα πλεονεκτήματα που έχει για την κατάκτηση της… δεύτερης θέσης είναι τα εξής:
1. Ηγετική εμβέλεια και αναγνωρισιμότητα. Παραμένει ένας πολιτικός με αυξημένο επικοινωνιακό βάρος, που μπορεί να συσπειρώνει ακροατήρια. Επιπλέον, διαθέτει το προφίλ του “πρώην πρωθυπουργού”, έστω και αν έφυγε ως αποτυχημένος, γεγονός που του δίνει πλεονέκτημα στην παράσταση καταλληλότητας έναντι του Ανδρουλάκη.
2. Διεισδυτικότητα σε αντισυστημικά κοινά. Μπορεί να μιλήσει με μεγαλύτερη ευκολία στα στρώματα της κοινωνίας που νιώθουν αποκλεισμένα από τις τρέχουσες οικονομικές εξελίξεις, εκμεταλλευόμενος την οργή για την ακρίβεια.
3. Ευελιξία στην τακτική. Το νέο του εγχείρημα με την ΕΛ.Α.Σ. του επιτρέπει να εμφανίζεται απαλλαγμένος από τα οργανωτικά βαρίδια του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, κάνοντας άνοιγμα σε ευρύτερες δυνάμεις.
Από την άλλη πλευρά, τα μειονεκτήματα του είναι τα εξής:
1. Το “τραύμα” του 2015. Η κυβερνητική του θητεία παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για την προσέλκυση των μετριοπαθών ψηφοφόρων του Κέντρου. Η καχυποψία των αγορών και η μνήμη της υπερ-φορολόγησης της μεσαίας τάξης λειτουργούν ως μόνιμο φρένο.
2. Απώλεια momentum. Οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν μια ελαφρά κάμψη των ποσοστών του, ένδειξη ότι η “γοητεία” της επιστροφής του αρχίζει να υποχωρεί και οι ψηφοφόροι ζητούν συγκεκριμένες προτάσεις.
Με βάση τα παραπάνω, ο Τσίπρας έχει το προβάδισμα της… δευτεράτζας, αλλά μέχρι εκεί. Το “αμαρτωλό” παρελθόν του δεν εμπνέει ευρύτερα κοινά, οπότε ο αρχηγός της ΕΛ.Α.Σ., στην παρούσα φάση, δεν μπορεί να έχει υψηλές προσδοκίες. Αν πιάσει το ποσοστό της δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης του 2023 (κοντά στο 18%), μάλλον πρέπει να είναι να ευχαριστημένος.
Η αργή… βελόνα του Ανδρουλάκη και οι… μπελάδες
Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, διάγει την… καλύτερη δημοσκοπική του περίοδο, από τη μέρα που ήρθε στο προσκήνιο η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα “κλέβοντας” τη δεύτερη θέση, καθώς βλέπει ότι το κόμμα του κερδίζει έδαφος αργά και σταθερά.
Τα πλεονεκτήματα του Νίκου Ανδρουλάκη είναι τα εξής:
1. Σοβαρότητα και θεσμική αντιπολίτευση. Το ΠΑΣΟΚ προτάσσει ένα δομημένο κυβερνητικό πρόγραμμα και μια συγκροτημένη ομάδα στελεχών. Η στρατηγική της σοβαρής αντιπολίτευσης αποδίδει καρπούς, καθώς το κόμμα εμφανίζεται ως ασφαλές καταφύγιο για τους απογοητευμένους ψηφοφόρους που δεν θέλουν να ψηφίσουν Νέα Δημοκρατία, αλλά ταυτόχρονα… ανατριχιάζουν ακούγοντας το… επίθετο Τσίπρας!.
2. Οργανωτική συγκρότηση. Το ΠΑΣΟΚ διαθέτει βαθιές ρίζες στην αυτοδιοίκηση, τα συνδικάτα και την επαρχία, προσφέροντας έναν ισχυρό μηχανισμό που λείπει από τα νέα προσωποπαγή σχήματα.
3. Θετικό momentum. Η ανοδική τροχιά του ΠΑΣΟΚ τις τελευταίες εβδομάδες δημιουργεί κλίμα νίκης στο εσωτερικό του, προσελκύοντας στελέχη που αναζητούν μια βιώσιμη πολιτική στέγη.
Από την άλλη πλευρά, τα μειονεκτήματα του κόμματος και του αρχηγού του, είναι τα εξής:
1. Το “αγκάθι” του Λεκανοπεδίου: Η Αττική παραμένει η μεγάλη “μαύρη τρύπα” για τον Νίκο Ανδρουλάκη. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου κρίνονται οι εκλογές, το ΠΑΣΟΚ δυσκολεύεται να πείσει τη νεολαία και τα δυναμικά στρώματα της αγοράς.
2. Έλλειψη επικοινωνιακού… ξεπετάγματος. Η ρητορική του Ανδρουλάκη χαρακτηρίζεται ενίοτε ως προβλέψιμη ή επίπεδη, στερώντας του τη δυνατότητα να προκαλέσει ένα μαζικό κύμα ενθουσιασμού πέρα από τα στενά κομματικά όρια.
Τι θα κρίνει τον τελικό νικητή
Η μάχη για τη δεύτερη θέση δεν θα κριθεί στις κομματικές αίθουσες, αλλά σε τρία πολύ συγκεκριμένα πεδία.
Ειδικότερα, το “ρινγκ” για τους δύο μονομάχους της δεύτερης θέσης, περιλαμβάνει τα εξής:
1. Η Μάχη του Κέντρου και της Αττικής. Όποιος καταφέρει να κυριαρχήσει στο πολιτικό Κέντρο και να κερδίσει τη μάχη της Αθήνας θα έχει το πάνω χέρι. Ο Ανδρουλάκης χρειάζεται επειγόντως μια επικοινωνιακή αντεπίθεση στην πρωτεύουσα για να βρει το ΠΑΣΟΚ τον… βηματισμό του. Θα μπορούσε να τον βοηθήσει ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, αν δεν φύγει για τον Τσίπρα! Αντίστοιχα, ο τελευταίος πρέπει να πείσει τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους ότι έχει ωριμάσει πολιτικά και δεν αποτελεί κίνδυνο για τη σταθερότητα της χώρας.
2. Το σκληρό “παζάρι” των μεταγραφών και η συσπείρωση. Οι επόμενες εβδομάδες μέχρι τα Χριστούγεννα θεωρούνται κρίσιμες, καθώς ο ανταγωνισμός για την προσέλκυση ανεξάρτητων βουλευτών και γνωστών στελεχών της Κεντροαριστεράς θα λειτουργήσει ως δείκτης ισχύος. Όποιος εμφανίσει τις πιο ηχηρές προσχωρήσεις θα κερδίσει τις εντυπώσεις της πολιτικής χρησιμότητας. Ωστόσο, η ουσία θα κριθεί από το ποιος θα παρουσιάσει ένα ρεαλιστικό, ελκυστικό όραμα για τη διακυβέρνηση της χώρας και όχι απλώς ένα άθροισμα προσώπων.
3. Η διαχείριση της κυβερνητικής φθοράς. Το μεγάλο ζητούμενο για τους δύο μονομάχους είναι ποιος θα καταφέρει να γίνει ο αυθεντικός υποδοχέας της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Μέχρι στιγμής, η φθορά της Νέας Δημοκρατίας τροφοδοτεί κυρίως την “γκρίζα ζώνη” των αναποφάσιστων. Ο τελικός νικητής θα είναι εκείνος που θα μετατρέψει την τιμωρητική ή απαθή στάση των πολιτών σε θετική ψήφο ελπίδας, παρουσιάζοντας εαυτόν ως τον μόνο πραγματικό και ικανό αντίπαλο του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η αναμέτρηση Τσίπρα-Ανδρουλάκη είναι ένα πολιτικό θρίλερ με ανοιχτό αποτέλεσμα. Ο Αλέξης Τσίπρας διαθέτει το επικοινωνιακό χάρισμα αλλά κουβαλάει τις σκιές του παρελθόντος. Ο Νίκος Ανδρουλάκης διαθέτει τη θεσμική σοβαρότητα και ένα κόμμα σε άνοδο, αλλά του λείπει η διεισδυτικότητα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Σε αυτήν την ιδιότυπη διελκυστίνδα, ο νικητής δεν θα κριθεί από τα λάθη του αντιπάλου, αλλά από τη δική του ικανότητα να εμπνεύσει μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας μέσα σε συνθήκες πλήρως κατακερματισμένου τοπίου. Αν ο Τσίπρας είναι δεύτερος στις εκλογές, τότε αυτό βολεύει τον Μητσοτάκη για να ρίξει “δίχτυα” στο ΠΑΣΟΚ, στην περίπτωση που η ΝΔ δεν κερδίσει την αυτοδυναμία. Αν είναι δεύτερος ο Ανδρουλάκης, τότε είναι και πάλι αναγκασμένος να κοιτάξει προς την πλευρά του Κυριάκου…
