Στο επίκεντρο της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στο βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, βρέθηκαν το διεθνές δίκαιο, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό, η Ουκρανία, η ελληνική οικονομία και η Τεχνητή Νοημοσύνη
Τον ρόλο της Ελλάδας ως παράγοντα ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να εφαρμόζεται πλήρως το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας σε όλες τις θαλάσσιες περιοχές.
«Το Δίκαιο της Θάλασσας πρέπει να ισχύει ανεμπόδιστα. Η ελεύθερη ναυσιπλοΐα πρέπει να εφαρμοστεί παντού», ανέφερε, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της προστασίας των διεθνών θαλάσσιων διαδρομών.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η διεθνής κοινότητα διανύει μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, επισημαίνοντας πως «οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται, οι εντάσεις βαθαίνουν», ενώ ταυτόχρονα καταγράφεται «περαιτέρω υποχώρηση της αυτοσυγκράτησης στις διεθνείς σχέσεις».
Η ανάγκη διατήρησης των διεθνών κανόνων
Ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στη σημασία των κανόνων και των θεσμών που έχουν συμβάλει στη διατήρηση της σταθερότητας στις σχέσεις μεταξύ των κρατών, σημειώνοντας ότι το συγκεκριμένο πλαίσιο «δοκιμάζεται ολοένα και περισσότερο».
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην ανάγκη αναζωογόνησης της πολυμερούς συνεργασίας και της ενίσχυσης του διεθνούς δικαίου.
Η Ελλάδα και το Συμβούλιο Ασφαλείας
Στην ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στον ρόλο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη. Όπως σημείωσε, η χώρα ολοκληρώνει το δεύτερο έτος της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας και προετοιμάζεται να αναλάβει εκ νέου την προεδρία του τον επόμενο μήνα.
Παράλληλα, έκανε ειδική μνεία στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, τονίζοντας ότι έχει καθοδηγήσει τον Οργανισμό «μέσα από αυτή την εξαιρετικά ταραχώδη δεκαετία», με προσήλωση στον Καταστατικό Χάρτη και στις αξίες των Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε ακόμη την επιλογή του επόμενου, 10ου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ «ιστορική ευκαιρία» για την αναζωογόνηση του Οργανισμού.
Η σημασία του Δικαίου της Θάλασσας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), την οποία χαρακτήρισε χαρακτηριστικό παράδειγμα επιτυχίας της πολυμερούς συνεργασίας.
«Με 172 συμβαλλόμενα μέρη, η UNCLOS παρέχει το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο οι διαφορές μπορούν να αντιμετωπίζονται ειρηνικά και όχι μέσω της χρήσης βίας», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη σημασία του διεθνούς δικαίου της θάλασσας με τις σύγχρονες γεωπολιτικές εξελίξεις, επισημαίνοντας ότι από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό, οι στρατηγικές θαλάσσιες οδοί μετατρέπονται ολοένα και περισσότερο σε πεδία γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Το μήνυμα του πρωθυπουργού από τη Νέα Υόρκη ήταν ότι, σε μια περίοδο αυξανόμενων διεθνών εντάσεων, η διατήρηση των κανόνων, του διεθνούς δικαίου και της πολυμερούς συνεργασίας αποτελεί, σύμφωνα με την ελληνική θέση, βασικό παράγοντα για την ειρηνική διαχείριση των διαφορών.
Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: Μήνυμα στην Τουρκία για διάλογο, διεθνές δίκαιο και Κυπριακό
Έμφαση στον διάλογο, αλλά και στην απαρέγκλιτη τήρηση του διεθνούς δικαίου, έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Στα ελληνοτουρκικά αναφέρθηκε εκτενώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Αθήνας ότι η μόνη διμερής διαφορά με την Τουρκία αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει καταβάλει «σταθερή προσπάθεια» για τη βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία και τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, επιδιώκοντας την αποφυγή μιας κλιμάκωσης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες κρίσεις.
«Είναι μια λεπτή σχέση. Είναι μια σχέση που κουβαλά το βάρος της ιστορίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως οι ευρύτερες περιφερειακές προκλήσεις καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για κοινή αντίληψη σχετικά με την πορεία των διμερών σχέσεων.
«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μας»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι κάθε προσπάθεια προσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών θα πρέπει να στηρίζεται στον πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και στις αρχές της καλής γειτονίας.
«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μας. Είμαστε προορισμένοι να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί «το μόνο θεσμικό πλαίσιο» για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνιας διαφοράς μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η οποία αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών.
Ο πρωθυπουργός τόνισε πως ο διάλογος είναι αναγκαίος για την ειρήνη και την ευημερία, σημειώνοντας ωστόσο ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος παράλληλα με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων βάσει του διεθνούς δικαίου. Όπως υποστήριξε, τέτοιες ενέργειες δεν συμβάλλουν στην επίλυση των διαφορών, αλλά «καταλήγουν μόνο να τις βαθύνουν» και να υπονομεύουν τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
«Κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου η κατοχή στην Κύπρο»
Σημαντικό μέρος της ομιλίας του πρωθυπουργού αφορούσε και το Κυπριακό, το οποίο χαρακτήρισε «ανοιχτή πληγή» για την περιοχή.
«52 χρόνια έχουν περάσει από τότε που η Τουρκία εισέβαλε παράνομα στην Κύπρο και συνεχίζει να την κατέχει», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, οι συνέπειες της οποίας εξακολουθούν να υφίστανται.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, το Κυπριακό αποτελεί για τα Ηνωμένα Έθνη «τεστ αξιοπιστίας», καθώς δοκιμάζεται η δυνατότητα του Οργανισμού να εφαρμόζει τα δικά του ψηφίσματα και τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη.
Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα στηρίζει πλήρως τις πρόσφατες πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Εξέφρασε, παράλληλα, την ελπίδα να σημειωθεί πρόοδος μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του κ. Γκουτέρες, ενώ ζήτησε να συνεχιστούν οι προσπάθειες και από τον διάδοχό του, με στόχο την επανένωση της Κύπρου, «ελεύθερης από κατοχικές δυνάμεις», στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συνέχεια και στον πόλεμο στην Ουκρανία, σημειώνοντας ότι η σύγκρουση έχει πλέον εισέλθει στο πέμπτο έτος από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής επίθεσης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξήρε το «εξαιρετικό θάρρος» του ουκρανικού λαού στην υπεράσπιση της ελευθερίας του και επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς την Ουκρανία.
«Καταδικάζουμε έντονα τις επιθέσεις εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών», τόνισε, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η διπλωματία θα πρέπει πλέον να οδηγήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός και σε μια διαρκή ειρήνη, με βάση τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει «καθοριστικό λόγο για το δικό της μέλλον», ενώ υπογράμμισε πως «η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει από αυτές τις διαπραγματεύσεις».
Για την πορεία της ελληνικής οικονομίας
Στην πορεία της ελληνικής οικονομίας αναφέρθηκε στη συνέχεια ο πρωθυπουργός από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, παρουσιάζοντας την ανθεκτικότητα της χώρας ως στοιχείο που ενισχύει τη διεθνή της θέση.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος μειώνεται πλέον με τον ταχύτερο ρυθμό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Παράλληλα, έκανε λόγο για σημαντικές ξένες επενδύσεις που προσελκύονται στη χώρα, καθώς και για τις διαδοχικές αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Η Ελλάδα ως ενεργειακή γέφυρα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ακόμη στον ρόλο που διαδραματίζει η Ελλάδα στην ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
Όπως τόνισε, η χώρα προωθεί πρωτοβουλίες με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής διασύνδεσης μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, αλλά και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης παροχής ενέργειας σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές προκλήσεις έχουν αυξηθεί.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη υπό τον έλεγχο του ανθρώπου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στην Τεχνητή Νοημοσύνη, επισημαίνοντας ότι η ταχύτατη ανάπτυξή της δημιουργεί την ανάγκη για ισχυρούς κανόνες και ουσιαστικό ανθρώπινο έλεγχο.
Με αφορμή ένα τραγούδι που άκουγε όταν ήταν νέος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη σημασία που αποκτά η AI στις σύγχρονες εξελίξεις, τονίζοντας ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία θα πρέπει να παραμένει υπό τον απόλυτο έλεγχο του ανθρώπου.
Παράλληλα, συνέκρινε την ανάγκη διασφάλισης του ελέγχου της Τεχνητής Νοημοσύνης με την ιστορική ανάγκη ελέγχου της πυρηνικής ενέργειας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας και της υπεύθυνης διαχείρισης μιας τεχνολογίας που αλλάζει τον κόσμο.
Δείτε ζωντανά την ομιλία Μητσοτάκη στον ΟΗΕ
Στροφή αγάπης από Ερντογάν
Λίγες ώρες πριν την ομιλία Μητσοτάκη, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφήνοντας προσωρινά στην άκρη τις προκλήσεις, μίλησε με καλά λόγια για την Ελλάδα.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε πως η Ελλάδα, «δεν είναι εχθρός μας, αλλά γείτονας και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ».
Ανώτατη κυβερνητική πηγή είπε για τις δηλώσεις Ερντογάν πως «κινούνται σε μια διαφορετική κατεύθυνση από αυτά που είχαμε ακούσει στο πρόσφατο παρελθόν. Είμαστε γείτονες. Είμαστε καταδικασμένοι από τη γεωγραφία να ζούμε δίπλα ο ένας στον άλλο. Το σημαντικό, αυτή τη στιγμή, είναι να χαμηλώσει αυτή η ένταση, που δεν την έχουμε ανεβάσει εμείς»
Συνάντηση με Νετανιάχου και θεσμικούς επενδυτές νωρίτερα
Νωρίτερα σήμερα ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με πάνω από 30 θεσμικούς επενδυτές στη Νέα Υόρκη, βάζοντας στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος επενδύσεις σε ΑΠΕ, βιομηχανία και data centers.
Λίγο αργότερα, στο περιθώριο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνάντησε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν ακόμη απόψεις για τη διμερή αμυντική συνεργασία, καθώς και για θέματα διασυνδεσιμότητας.
Από την πλευρά του και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου τόνισε τη σημασία της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών για την περιφερειακή σταθερότητα και συνεχάρη την Ελλάδα για την επιλογή ισραηλινών αμυντικών συστημάτων.
Οι δύο πλευρές συζήτησαν τις περιφερειακές εξελίξεις, τη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα και την προώθηση μιας ακόμη τριμερούς συνόδου κορυφής με την Κύπρο.
