Η αποδόμηση του ηγετικού προφίλ, οι παρασκηνιακές ισορροπίες, η απόσταση από το σύγχρονο ακροατήριο και το μακροπρόθεσμο στρατηγικό ρίσκο της πολιτικής επιστροφής, αποτελούν το περίγραμμα του πλαισίου της επανεμφάνισης Τσίπρα στο πολιτικό σκηνικό
Η πολιτική πορεία ενός αμοραλιστή πολιτικού που έπαιξε τη χώρα στα… ζάρια, αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα κεφάλαια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Από τη ραγδαία άνοδο του 2015 και τη διακυβέρνηση της χώρας στην καρδιά της μνημονιακής κρίσης, μέχρι τη βαριά διπλή ήττα του 2023 και την αποχώρηση του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ο πρώην πρωθυπουργός παραμένει ένα πρόσωπο που προκαλεί έντονα πολιτικά πάθη.
Παρά τη δημόσια απόσυρση του από την πρώτη γραμμή της κομματικής καθημερινότητας και τη δραστηριοποίηση του μέσω του Ινστιτούτου του, το πολιτικό του αποτύπωμα συνεχίζει να απασχολεί αναλυτές και παρασκηνιακούς παίκτες. Η συζήτηση γύρω από το όνομα του δεν αφορά πλέον το παρελθόν, αλλά τις μελλοντικές του επιδιώξεις, τις δυνάμεις που τον περιβάλλουν και το ανεπίσημο χρονοδιάγραμμα που φαίνεται να κοιτάζει προς το βάθος της επόμενης δεκαετίας.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Γιατί κάποια ξένα κέντρα τον… αγάπησαν
Γύρω από την πολιτική επιβίωση και την επανατοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα κινείται διαχρονικά ένα πλέγμα εγχώριων και διεθνών παραγόντων.
Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργικής του θητείας, η βίαιη μεταστροφή από τον αντιμνημονιακό ριζοσπαστισμό στον ευρωπαϊκό ρεαλισμό τον έφερε σε επαφή με κέντρα εξουσίας που αρχικά τον αντιμετώπιζαν με καχυποψία. Όμως, η υπογραφή του τρίτου μνημονίου που απλά του… υπαγορεύτηκε, αλλά και η εθνικά ντροπιαστική Συμφωνία των Πρεσπών λειτούργησαν ως “διαβατήριο” για την αποδοχή του από την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες. Σήμερα, η δραστηριότητα του στο Συμβούλιο της Ευρώπης και οι επαφές του με τη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία δείχνουν ότι στηρίζεται από κύκλους που επιθυμούν τη δημιουργία ενός συστημικού, κεντροαριστερού αντίβαρου στην Ελλάδα.
Ο “άχαστος” και τα εγχώρια οικονομικά κέντρα που τον στηρίζουν
Μετά την απώλεια της εξουσίας, τμήματα του ελληνικού επιχειρηματικού κόσμου και των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που αναζητούν ισορροπίες στο πολιτικό σκηνικό, διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Τσίπρα, κάτι το οποίο… βγάζει μάτια!
Τα συμφέροντα αυτά ποντάρουν στη διατήρηση του Τσίπρα ως μιας εφεδρείας, σε περίπτωση που το τρέχον πολιτικό σκηνικό οδηγηθεί σε κορεσμό ή κρίση εκπροσωπήσεως. Ωστόσο, αυτοί που τον στηρίζουν γιατί δεν… γουστάρουν τον Μητσοτάκη, παρατηρούν ότι δεν έχει απήχηση ή δεν έχει την απήχηση που θα περίμεναν μετά το οριστικό “κάψιμο” της εναλλακτικής επιλογής Ανδρουλάκη.
Δεν πείθει, γιατί υπάρχουν λόγοι…
Παρά τις προσπάθειες ανασύνταξης μέσω διεθνών συνεδρίων και παρεμβάσεων, η τρέχουσα απήχηση του Αλέξη Τσίπρα στην ελληνική κοινωνία παραμένει καθηλωμένη σε χαμηλά επίπεδα. Οι λόγοι της πολιτικής “ανομβρίας” του Τσίπρα είναι οι εξής:
1. Το ιστορικό “τραύμα” του 2015. Για ένα μεγάλο κομμάτι της μεσαίας τάξης, το όνομα του Αλέξη Τσίπρα είναι ταυτισμένο με τα capital controls, τη βαριά φορολόγηση και την πολιτική αναξιοπιστία (τη λεγόμενη “κωλοτούμπα”). Η απώλεια εμπιστοσύνης αυτού του ακροατηρίου αποδείχθηκε μη αναστρέψιμη, ενώ μετά την ανακοίνωση του ονόματος Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, το μη αριστερό ακροατήριο νιώθει μάλλον δικαιωμένο για την απόσταση που κρατάει απέναντι του.
2. Η φθορά του λαϊκισμού. Το πολιτικό στυλ που ανέδειξε τον Τσίπρα ήταν βασισμένο στην καταγγελία, το συναίσθημα και τη διχαστική ρητορική. Αυτό το μοτίβο εξακολουθεί και σήμερα να υφίσταται σε σημαντικό βαθμό, ωστόσο έχει “ξεφτίσει” μετά τη δοκιμασία που πέρασε η χώρα επί των ημερών του. Συνεπώς, το ακροατήριο των… φωνακλάδων έχει περιοριστεί σημαντικά και ως εκ τούτου, μπορεί να διεκδικήσει πολύ λιγότερο μερίδιο ψηφοφόρων.
3. Η σταθερότητα και η σιγουριά. Οι πολίτες, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με σύνθετες προκλήσεις όπως η ακρίβεια και αναζητούν τεχνοκρατική επάρκεια, σταθερότητα, σοβαρότητα και εφαρμόσιμες λύσεις. Τα στοιχεία αυτά δεν αντιστοιχούν στο προφίλ του Τσίπρα και όταν επιχειρεί να δείξει ότι άλλαξε, εντούτοις, δεν μπορεί να εκπέμψει τα σχετικά θετικά σήματα.
4. Ο κατακερματισμός της Αριστεράς. Η εικόνα διάλυσης που παρουσίασε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την αποχώρησή του χρεώνεται, σε μεγάλο βαθμό, και στον ίδιο. Η αδυναμία του να αφήσει πίσω του έναν συγκροτημένο και “κυβερνώντα” πολιτικό σχηματισμό έπληξε καίρια την υστεροφημία του. Ειδικά, οι μέθοδοι που προώθησε για τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ, δείχνουν έναν άνθρωπο αδίστακτο. Η λέξη “ΣΥΡΙΖΑ” έχει… τόνους τοξικότητας και ο Τσίπρας στην προσπάθεια του να διαγράψει το “αμαρτωλό” παρελθόν του κόμματος, εκτέθηκε μέσα από τις παρασκηνιακές παρεμβάσεις του, τις δολοπλοκίες του, την κοροϊδία και την απατεωνιά!
Στο… περίμενε έως το 2031
Ο Τσίπρας κατεβαίνει στις προσεχείς εκλογές με φόντο το… 2031, πιστεύοντας ότι ο Μητσοτάκης δεν θα έχει τέταρτη θητεία.
Με το πολιτικό σκηνικό των επόμενων ετών να δείχνει κλειδωμένο, οι στρατηγικοί αναλυτές που συνομιλούν με τον πρώην πρωθυπουργό στρέφουν το βλέμμα τους σε έναν μακρινό ορίζοντα, με ορόσημο το 2031. Γιατί όμως επιλέγεται αυτή η χρονική στιγμή; Η στρατηγική βασίζεται στην υπόθεση του πολιτικού κύκλου. Έως το 2031, η χώρα θα έχει διανύσει μια μακρά περίοδο συγκεκριμένης διακυβέρνησης, η οποία νομοτελειακά θα έχει υποστεί τη φυσιολογική φθορά της εξουσίας. Ο Αλέξης Τσίπρας ποντάρει στις θεωρίες του “ώριμου φρούτου” και της πολιτικής λήθης που φέρνει ο χρόνος.
Το 2031, ο Τσίπρας θα είναι 57 ετών και θα έχει αφήσει πίσω του την εικόνα του νεαρού, οργισμένου ηγέτη. Θα έχει δουλέψει ένα άλλο προφίλ, επιδιώκοντας να εμφανιστεί ως ένας ώριμος, έμπειρος και… σοφός» πολιτικός άνδρας, ο οποίος έμαθε από τα λάθη του παρελθόντος. Το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή οικοδόμηση ενός νέου προφίλ, μακριά από την κομματική μιζέρια των εγχώριων διασπάσεων. Μέσα από το ινστιτούτο του και τη διεθνή του παρουσία, επιχειρεί να εμφανιστεί ως ένας εθνικός κεφάλαιο, ένας ηγέτης που μπορεί να ενώσει την κατακερματισμένη Κεντροαριστερά και να προσφέρει μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας όταν το εκκρεμές της κοινής γνώμης θα ζητά αλλαγή.
Τα ρίσκα και οι αστάθμητοι παράγοντες που μπορούν να “γκρεμίσουν” τα… όνειρα του Τσίπρα
Το… όνειρο του Τσίπρα για να κυβερνήσει το 2031 εμπεριέχει μεγάλα ρίσκα.
Η πολιτική πραγματικότητα κινείται πλέον με ιλιγγιώδεις ταχύτητες και η… αναμονή στο περιθώριο των πολιτικών εξελίξεων μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη πολιτική λήθη. Μέχρι το 2031, μπορεί να έχει προκύψει μια νέα γενιά σοβαρών πολιτικών, που θα μπορούσαν να κλέψουν την παράσταση. Ένας από αυτούς θα μπορούσε να είναι ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος θα έχει αποκτήσει τεράστια εμπειρία από τη θητεία του ως πρόεδρος του Eurogroup.
Ο κίνδυνος για τον Αλέξη Τσίπρα είναι να αντιμετωπιστεί από την κοινωνία όχι ως ο “σωτήρας” του μέλλοντος, αλλά ως μια φιγούρα που ανήκει οριστικά σε μια άλλη πολιτική εποχή. Στην πολιτική, η επιστροφή από την αποστρατεία είναι μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση. Ο Αλέξης Τσίπρας και τα συμφέροντα που επενδύουν στη δημόσια παρουσία του γνωρίζουν ότι η παρούσα φάση απαιτεί υπομονή και χαμηλούς τόνους.
Το ρίσκο που παίρνει ο Τσίπρας δια της παρατεταμένης… αναμονής είναι πολύ μεγάλο .Το αν το σχέδιο για το 2031 θα αποδειχθεί μια ευφυής στρατηγική κίνηση ή μια πολιτική ψευδαίσθηση εξαρτάται από το αν η ελληνική κοινωνία, στο μέλλον, θα επιλέξει να θυμάται τις προσδοκίες που γέννησε η άνοδος του ή τις πληγές που άφησε η διακυβέρνηση του. Μέχρι τότε, η πορεία του θα παραμένει μια άσκηση ισορροπίας μεταξύ της παρασκηνιακής επιρροής και της κοινωνικής απόστασης
