Η Τουρκία εξακολουθεί να παραμένει ένας… ενοχλητικός γείτονας για την Ελλάδα και μπορεί να γίνει πιο επιθετική μέσα στους προσεχείς μήνες, καθώς βρίσκεται σε απελπιστική θέση έναντι των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής
Του Λουκά Γεωργιάδη
Την ίδια στιγμή, διατυπώνονται κρίσιμα και πολύ σημαντικά ερωτήματα από πολλούς, ενώ η αντιπολίτευση εμφανίζεται κατώτερη των περιστάσεων. Τι θα γίνει με τα 12 ναυτικά μίλια, όταν απέναντι έχουν άλλα σχέδια; Τι κρύβεται πίσω από τη διπλωματική νηνεμία με την Άγκυρα; Ποιοι κινούν τα νήματα της στρατιωτικής θωράκισης; Πώς η Ελλάδα “αγοράζει τον κρίσιμο χρόνο που χρειάζεται για την απόλυτη αποτροπή; Είναι μερικά μόνο από τα δομικά ερωτήματα που ανακύπτουν και για τα οποία υπάρχουν… απαντήσεις.
Τα τελευταία χρόνια, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μοιάζουν να διανύουν μια ασυνήθιστη περίοδο ύφεσης. Η ρητορική των “ήρεμων νερών”, που υιοθετήθηκε με θέρμη από την Αθήνα, παρουσιάζεται συχνά στο ευρύ κοινό ως μια συνειδητή προσπάθεια σταθερότητας, τουριστικής ευημερίας και μείωσης της έντασης στο Αιγαίο. Είναι όμως αυτή ολόκληρη η αλήθεια; Πίσω από τα χαμόγελα των διπλωματών και τις διακηρύξεις καλής γειτονίας, αναλύεται μια πολύ πιο σύνθετη και ρεαλιστική στρατηγική.
Η Ελλάδα δεν εφησυχάζει. Αντίθετα, χρησιμοποιεί τη διπλωματική αυτή “ηρεμία” ως ένα στρατηγικό προπέτασμα καπνού, προκειμένου να κερδίσει τον απαιτούμενο χρόνο για έναν πρωτοφανή εξοπλιστικό μαραθώνιο. Ο απώτερος αντικειμενικός σκοπός είναι σαφής και έχει να κάνει με την πλήρη στρατιωτική ετοιμότητα για την τελική άσκηση του κυριαρχικού δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια καθώς και τη διασφάλιση της απόλυτης επικράτησης σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης. Ελληνικοίπροορισμοί
Ο στρατηγικός στόχος της Αθήνας
Τι είναι η πολιτική των “ήρεμων νερών” και ποιος είναι ο πραγματικός στόχος της; Η κατανόηση της τρέχουσας ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, πρέπει να αποσυνδέσει την επίσημη ρητορική από τους ψυχρούς γεωπολιτικούς υπολογισμούς.
Τα “ήρεμα νερά” δεν αποτελούν προϊόν ιδεολογικού “ρεύματος”, αλλά τακτική επιλογή. Η Αθήνα παρατηρεί ότι η διαρκής κρίση και η ρητορική υπερένταση των προηγούμενων ετών εξαντλούσε τα αντανακλαστικά των ενόπλων δυνάμεων και απορροφούσε πόρους σε καθημερινές αναχαιτίσεις και επιφυλακές. Μειώνοντας την ένταση στο πεδίο, η Ελλάδα κατάφερε να μεταφέρει το κέντρο βάρους από την άμεση διαχείριση κρίσεων στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
“Αγορά” χρόνου
Η χώρα βρίσκεται στη μέση ενός γιγαντιαίου προγράμματος εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο απαιτεί χρόνο για να ολοκληρωθεί, να ενσωματωθεί και να αποδώσει επιχειρησιακά. Τα “ήρεμα νερά” δεν είναι τίποτα περισσότερο από την εξυπηρέτηση του στρατηγικού στόχου της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος, μέσω της “αγοράς” χρόνου. Όμως, πώς η Ελλάδα “αγοράζει” χρόνο; Το επιτυγχάνει στα διεθνή φόρα μέσω της διπλωματικής οδού, με ταυτόχρονα ενίσχυση της ισχύος πυρός σε στρατιωτικό επίπεδο. Ελληνικοίπροορισμοί
Η Ελλάδα υλοποιεί ένα από τα πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα της σύγχρονης ιστορίας της, αλλάζοντας δραματικά τις ισορροπίες στο θέατρο επιχειρήσεων της Ανατολικής Μεσογείου. Στην Αεροπορία, η απόκτηση των γαλλικών μαχητικών Rafale και η σταδιακή αναβάθμιση των F-16 στο επίπεδο Viper έχουν ήδη προσφέρει ένα τεχνολογικό πλεονέκτημα. Ωστόσο, το μεγάλο «κλειδί» για το μέλλον είναι η προετοιμασία για την υποδοχή των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35. Η ενσωμάτωση αυτών των συστημάτων δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Απαιτούνται υποδομές, εκπαίδευση πιλότων και ανάπτυξη νέων δογμάτων ηλεκτρονικού πολέμου.
Στο Πολεμικό Ναυτικό, η έλευση των ψηφιακών φρεγατών Belharra (FDI) αναμένεται να κλειδώσει την αντιαεροπορική άμυνα περιοχής στο Αιγαίο. Μέχρι να πλεύσουν όμως αυτά τα πλοία πλήρως εξοπλισμένα και ενταγμένα στους ελληνικούς στολίσκους, η Αθήνα έχει ανάγκη την πολιτική σταθερότητα. Κάθε μήνας… ηρεμίας φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στην ολοκλήρωση αυτού του εξοπλιστικού τείχους. Πολιτικέςαναλύσεις
Εθνικός στόχος τα 12 ναυτικά μίλια
Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο αποτελεί νόμιμο και απαράγραπτο δικαίωμα της Ελλάδας, βάσει του Δικαίου της Θάλασσας. Ωστόσο, η Τουρκία διατηρεί σε ισχύ το παράνομο casus belli (αιτία πολέμου) από το 1995, απειλώντας ευθέως με στρατιωτική εμπλοκή σε περίπτωση που η Αθήνα ασκήσει το δικαίωμά της. Η πολιτική των “ήρεμων νερών” εξυπηρετεί ακριβώς την προετοιμασία για τη στιγμή που αυτό το αδιέξοδο θα σπάσει. Η ελληνική διπλωματία γνωρίζει ότι η επέκταση στα 12 μίλια δεν μπορεί να γίνει σε συνθήκες στρατιωτικής ισορροπίας ή αδυναμίας, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε έναν πόλεμο με αβέβαιο αποτέλεσμα. Αντίθετα, η επέκταση θα πραγματοποιηθεί όταν η Ελλάδα θα διαθέτει τέτοια ποιοτική και ποσοτική υπεροχή, που θα καθιστά οποιαδήποτε τουρκική αντίδραση αυτοκτονική. Η Αθήνα προετοιμάζεται για τη στιγμή που η αποτρεπτική της ισχύς θα είναι τόσο συντριπτική, ώστε η Άγκυρα να αναγκαστεί να αποδεχθεί τετελεσμένα χωρίς να τολμήσει να πατήσει το κουμπί του πολέμου.
Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν από αυτή τη στρατηγική καθυστέρηση; Σε αυτή τη γεωπολιτική σκακιέρα, οι παίκτες κινούνται με βάση το δικό τους χρονοδιάγραμμα. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως ο κερδισμένος της «στρατηγικής καθυστέρησης». Η ελληνική οικονομία, απαλλαγμένη από το βάρος μιας διαρκούς πολεμικής ετοιμότητας, μπορεί να χρηματοδοτεί τους εξοπλισμούς, ενώ οι διεθνείς συμμαχίες της χώρας με ΗΠΑ, Γαλλία και Ισραήλ, ισχυροποιούνται διαρκώς.
Η εγκλωβισμένη, αλλά και… επικίνδυνη Τουρκία
Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία βρίσκεται εγκλωβισμένη στη δική της εσωτερική και εξωτερική πραγματικότητα. Παρά τις προσπάθειες της εγχώριας αμυντικής της βιομηχανίας, η Άγκυρα αντιμετώπισε σημαντικές καθυστερήσεις στην ανανέωση του δικού της αεροπορικού στόλου λόγω των αμερικανικών κυρώσεων και των αποκλεισμών. Η παρούσα συγκυρία ευνοεί τον ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδας. Η Αθήνα τρέχει με ταχύτερους ρυθμούς στην κούρσα της τεχνολογικής υπεροχής, εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι η Τουρκία, λόγω των “ήρεμων νερών”, δεν βρίσκει εύκολα προσχήματα για να κλιμακώσει την επιθετικότητά της διεθνώς. Η προσπάθεια να εγείρει αξιώσεις μέσω της ανακήρυξης θαλασσίων πάρκων, πάσχει με βάση το διεθνές δίκαιο και δεν συνιστά δικαίωμα καθορισμού Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Στρατηγική πλήρους επικράτησης σε έναν… αναπόφευκτο πόλεμο
Ο ελληνικός στρατιωτικός σχεδιασμός βασίζεται στο χειρότερο σενάριο, δηλαδή σε μια ολοκληρωτική σύγκρουση με την Τουρκία. Αν η Άγκυρα αποφασίσει να ενεργοποιήσει το casus belli όταν η Ελλάδα επεκτείνει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, τότε η Αθήνα δεν στοχεύει απλώς σε μια ισοπαλία ή σε έναν συμβιβασμό υπό την πίεση του διεθνούς παράγοντα. Στόχος είναι η πλήρης επικράτηση, η οποία στον σύγχρονο πόλεμο δεν σχετίζεται με την κατάληψη εδαφών, αλλά την ολοκληρωτική καταστροφή των επιθετικών δυνατοτήτων του εχθρού μέσα σε ελάχιστα εικοσιτετράωρα. Με την απόκτηση όπλων στρατηγικού πλήγματος (όπως οι πύραυλοι Scalp και οι Exocet), την κυριαρχία στον αέρα μέσω των Rafale και τον έλεγχο των ναυτικών περασμάτων, η Ελλάδα χτίζει μια υποδομή που θα της επιτρέψει να καταφέρει ένα συντριπτικό πρώτο πλήγμα. Ο χρόνος που κερδίζεται σήμερα χρησιμοποιείται για να σχεδιαστεί αυτή ακριβώς η στρατιωτική μηχανή, η οποία θα μπορεί να επιβάλει τους όρους της στο πεδίο της μάχης. Φυσικά, καμία στρατηγική δεν είναι απαλλαγμένη από ρίσκα. Ο κίνδυνος της πολιτικής των “ήρεμων νερών” έγκειται στην πιθανότητα η Άγκυρα να αντιληφθεί το ελληνικό σχέδιο πριν αυτό ολοκληρωθεί και να επιχειρήσει ένα προληπτικό χτύπημα ή μια ξαφνική κρίση, σε χρόνο που δεν βολεύει την Αθήνα. Ο χρόνος αυτός θα μπορούσε να είναι το διάστημα της προεκλογικής περιόδου ή μετεκλογικά, εφόσον υπάρχει… κενό εξουσίας. Επιπλέον, υπάρχει πάντα το ρίσκο της εσωτερικής χαλάρωσης, όπου η κοινή γνώμη και μέρος του πολιτικού συστήματος μπορεί να πιστέψουν ότι η τουρκική απειλή έχει εξαφανιστεί οριστικά. Ωστόσο, η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων δείχνει να διατηρεί τα μάτια της στραμμένα στον στόχο. Η Ελλάδα βαδίζει μεθοδικά προς μια νέα εποχή γεωπολιτικής αυτοπεποίθησης. Όταν οι εξοπλιστικοί δείκτες φτάσουν στο επιθυμητό σημείο και η αποτρεπτική ψαλίδα κλείσει υπέρ της Αθήνας, το status quo στο Αιγαίο θα αλλάξει. Τα 12 ναυτικά μίλια θα πάψουν να είναι μια νομική προσδοκία και θα γίνουν μια γεωγραφική πραγματικότητα, θωρακισμένη από μια Ελλάδα που θα είναι πλέον απόλυτα έτοιμη για όλα.
Τα μάτια μας… δεκατέσσερα από τον Οκτώβριο!
Το μεγάλο πρόβλημα για τη χώρα μας σχετίζεται με την πρόκληση πολιτικής αστάθειας, λόγω του εκλογικού κύκλου. Από τον Οκτώβριο και μετά, όλοι πρέπει να έχουμε τα μάτια μας… δεκατέσσερα! Ξέρουμε ότι ο… λύκος στην αναμπουμπούλα φαίνεται και αυτό θα θελήσει να αξιοποιήσει ο Ερντογάν! Ξέρουμε ότι τόσο ο ίδιος, όσο και ο Πούτιν δεν θα ήθελαν στην Ελλάδα μια νέα θητεία Μητσοτάκη, καθώς αυτή θα συνδεόταν με ενίσχυση της θέσης της χώρας μας σε ένα διαφοροποιημένο κόσμο στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Αποτελούμε τον πλέον κρίσιμο κρίκο στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ευρώπης, αλλά και των ΗΠΑ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να εφησυχάζουμε. Η Ελλάδα έχει “χτίσει” ισχυρές διπλωματικές και στρατιωτικές συμμαχίες, ενώ η περίπτωση επίθεσης της Τουρκίας στη χώρα μας, θα οδηγήσει τον Ερντογάν σε… τοίχο. Γαλλία και Ισραήλ έχουν υπογράψει ισχυρές στρατιωτικές συμφωνίες, τις οποίες, καλό είναι να λάβει υπόψιν του ο Ερντογάν, πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε… επιπόλαιη κίνηση. Όμως, το μεγάλο ζητούμενο για τη χώρα είναι η διασφάλιση της πολιτικής σταθερότητας, με συνέχιση της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία με Πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα ανοίξει ο Ασκός του Αιόλου σε όλα τα επίπεδα και το μπέρδεμα θα είναι πολύ μεγάλο…
