Το πολιτικό σκηνικό στον χώρο της ελληνικής Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς βρίσκεται στα πρόθυρα μιας πρωτοφανούς αναδιάταξης
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Οι διεργασίες που συντελούνται στο παρασκήνιο δεν αποτελούν απλώς μια προσπάθεια ανασύνταξης των δυνάμεων, αλλά την απαρχή ενός αναπόφευκτου ντόμινο. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Τσίπρα, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη, ο ΣΥΡΙΖΑ με τη Δούρου, η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου και το ΜέΡΑ25 του Γιάννη Βαρουφάκη, εισέρχονται σε μια φάση σκληρού ανταγωνισμού. Εδώ ισχύει το γνωστό ρητό “ο πολιτικός θάνατος, η δική μου πολιτική επιβίωση”. Κάθε σχηματισμός επιχειρεί να επιβιώσει και να κυριαρχήσει, λεηλατώντας τις δεξαμενές ψηφοφόρων των υπολοίπων
“Μάχη” επιβίωσης
Τα κομματικά επιτελεία των δύο βασικών αντιπάλων του Μητσοτάκη, δηλαδή της ΕΛ.Α.Σ. και του ΠΑΣΟΚ βρίσκονται σε θέσεις μάχης, καθώς καλούνται να κονταροχτυπηθούν για τη δεύτερη θέση, ενώ ρυθμιστές θα είναι και τα υπόλοιπα κόμματα, τα οποία θα επιχειρήσουν να πάρουν από τα… αριστερά τους ό,τι χάνουν προς τα… δεξιά τους!
Ειδικότερα:
1. Το κόμμα Τσίπρα αποτελεί τον μεγάλο αστάθμητο παράγοντα του ντόμινο. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του, μακριά από τις εσωκομματικές ίντριγκες του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, στοχεύοντας σε ένα ευρύ μέτωπο που θα εκτείνεται από την παραδοσιακή αριστερά έως το προοδευτικό κέντρο. Η εμφάνιση αυτού του πόλου προκαλεί πονοκέφαλο στους υπόλοιπους “παίκτες” του χώρου, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. επιδιώκει να διεμβολίσει τόσο το ΠΑΣΟΚ, κλέβοντας στελέχη που νιώθουν άβολα με τη σημερινή ηγεσία, όσο και τον εναπομείναντα ΣΥΡΙΖΑ. Ο Τσίπρας προβάλλει την κυβερνητική εμπειρία της περιόδου 2015-2019, έστω και αν αυτή ήταν τραυματική για τη χώρα, θέλοντας να πείσει ότι αυτός έχει το απαιτούμενο ηγετικό εκτόπισμα και ταυτόχρονα είναι ο μόνος που μπορεί να ξαναφέρει αριστερό κόμμα στην εξουσία. Όμως, αυτή η κίνηση, ανοίγει έναν κύκλο άγριας αντιπαράθεσης, καθώς οι πρώην σύντροφοι τον κατηγορούν για υπονόμευση και καιροσκοπισμό.
2. Το ΠΑΣΟΚ από την πλευρά του, επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο ώριμος και σταθερός πόλος που μπορεί να εκφράσει το σύνολο της δημοκρατικής παράταξης. Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ βασίζεται στην προσέλκυση των μετριοπαθών ψηφοφόρων που απογοητεύτηκαν από τη διαρκή περιδίνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Το σχέδιο περιλαμβάνει το άνοιγμα σε στελέχη της κεντροαριστεράς και την καλλιέργεια ενός θεσμικού προφίλ. Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή δεν είναι χωρίς εμπόδια. Για να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ την πρωτοκαθεδρία, πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στον σοσιαλδημοκρατικό κέντρο και την πιο ριζοσπαστική αριστερά. Αυτή ακριβώς η αμφιθυμία το καθιστά ευάλωτο σε επιθέσεις από τα αριστερά του, με τους αντιπάλους του να το κατηγορούν για συστημικό συμβιβασμό και έλλειψη ξεκάθαρης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
3. Στον κατακερματισμένο ΣΥΡΙΖΑ, η Ρένα Δούρου και τα στελέχη που συσπειρώνονται γύρω από την παραδοσιακή κομματική γραμμή δίνουν μάχη επιβίωσης. Μετά από αλλεπάλληλες διασπάσεις και εσωτερικούς κλυδωνισμούς, ο στόχος είναι η διατήρηση της κομματικής σφραγίδας, των κρατικών επιχορηγήσεων και της ιστορικής συνέχειας του χώρου. Η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή τη φάση είναι καθαρά αμυντική αλλά και ταυτόχρονα επιθετική προς όσους αποχώρησαν. Το “ξεκατίνιασμα” αναμένεται να αποκτήσει θεσμικά χαρακτηριστικά, καθώς η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ είναι αναγκασμένη να κατηγορεί από το… πρωί μέχρι το βράδυ την ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα για προδοσία της βάσης και τυχοδιωκτικές πρακτικές, αλλά και το ΠΑΣΟΚ για προσπάθεια βίαιης απορρόφησης. Η Ρένα Δούρου επιχειρεί να κρατήσει τις ισορροπίες, ποντάροντας στα οργανωμένα δίκτυα της αυτοδιοίκησης και των συνδικάτων, όμως η διαρροή ψηφοφόρων προς όλες τις κατευθύνσεις μοιάζει προς το παρόν δύσκολα αναστρέψιμη.
4. Η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου θα αναγκαστεί να χαράξει νέα στρατηγική, επιχειρώντας αφενός να “χτυπήσει” τον… προδότη Τσίπρα και αφετέρου να καταδείξει ότι ΕΛ.Α.Σ. και ΣΥΡΙΖΑ είναι το ίδιο πράγμα και το μόνο που αλλάζει είναι η… διεύθυνση. Το κόμμα της Κωνσταντοπούλου επενδύει στο αντισυστημικό συναίσθημα και στην προσωπική απήχηση της αρχηγού της. Στοχεύει απευθείας στους απογοητευμένους ψηφοφόρους της ΕΛ.Α.Σ. και του ΣΥΡΙΖΑ που θεωρούν ότι το κόμμα έχασε την ψυχή του.
5. Από την άλλη πλευρά, το ΜέΡΑ25 επιχειρεί να εκφράσει την ιδεολογική καθαρότητα της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Οικολογίας, κατηγορώντας τόσο τον Τσίπρα όσο και το ΠΑΣΟΚ για πλήρη υποταγή στα μνημονιακά προτάγματα. Η σύγκρουση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο μικρότερους πόλους είναι εξίσου αδυσώπητη, καθώς μάχονται για τον ίδιο ακριβώς ζωτικό χώρο της αντισυστημικής ψήφου.
Ποιος “κλέβει” από ποιον!
Το ντόμινο της Κεντροαριστεράς, επί της ουσίας εξελίσσεται σε ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.
Η μετακίνηση των ψηφοφόρων ακολουθεί συγκεκριμένες διαδρομές. Πιο συγκεκριμένα:
1. Πρώην ψηφοφόροι του “Τσιπρικού ΣΥΡΙΖΑ” που “παρκάρισαν” προσωρινά στο ΠΑΣΟΚ, όσο ο Τσίπρας ήταν εκτός παιχνιδιού, κάνουν στροφή… 180 μοιρών και κατευθύνονται προς την ΕΛ.Α.Σ.
2. Πιστοί του Αλέξη Τσίπρα που θεωρούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε τον κύκλο του μετατοπίζονται προς την ΕΛ.Α.Σ.
3. Μετριοπαθείς αριστεροί του ΣΥΡΙΖΑ που αναζητούν μια ασφαλή κυβερνητική επιλογή, πηγαίνουν προς το ΠΑΣΟΚ, θέλοντας να… τιμωρήσουν τον ανεύθυνο Τσίπρα για τα λάθη του παρελθόντος.
4. Πρώην ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ έχουν μετατοπιστεί προς τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, πιστεύοντας ότι έχει… τσαγανό και τους εκφράζει ο τσαμπουκάς της!
5. Πρώην ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ βλέπουν ως αντισυστημικό εκφραστή τον Βαρουφάκη και μετατοπίζονται στο ΜεΡΑ 25.
6. Οργισμένοι ψηφοφόροι μετακινούνται προς τα άκρα της Αριστεράς, τόσο από το ΠΑΣΟΚ όσο και από την ΕΛ.Α.Σ.
7. Στελέχη της αριστερής πτέρυγας του ΠΑΣΟΚ που ελκύονται από ένα νέο, πιο ριζοσπαστικό σχήμα μετακινούνται προς την ΕΛ.Α.Σ.
8. Σημαντικό τμήμα των αριστερών ψηφοφόρων είναι καχύποπτοι και εξοργισμένοι από τη διαρκή ανακύκλωση προσώπων και μπορούν να μετατοπιστούν… αριστερά και δεξιά!
Γιατί είναι αναπόφευκτο το αριστερό “ξεκατίνιασμα” και γιατί πλήττει την ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις στα τηλεοπτικά παράθυρα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναμένεται να ξεπεράσουν τα όρια της πολιτικής ευγένειας, μετατρέποντας την καθημερινότητα σε έναν αλληλοσπαραγμό με προσωπικές αιχμές, υπονόμευση και αποκαλύψεις από το παρελθόν.
Το ερώτημα που προκύπτει από αυτό το αναπόφευκτο ντόμινο είναι αν η διαδικασία αυτή θα οδηγήσει σε μια υγιή ανασύνθεση του χώρου ή στην πλήρη απαξίωση του στα μάτια των πολιτών. Η κοινωνία, πιεσμένη από την ακρίβεια και τα καθημερινά προβλήματα, παρακολουθεί έναν χώρο που ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με τις εσωτερικές του ισορροπίες και τις καρέκλες της επόμενης μέρας. Αν τα πέντε προαναφερόμενα κομμάτια του… παζλ κλιμακώσουν τον πόλεμο φθοράς, τότε το μόνο βέβαιο είναι ότι ο κερδισμένος θα βρίσκεται στην αντίπερα όχθη του πολιτικού συστήματος. Σε κάθε περίπτωση, μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι βασικοί αντίπαλοι του Μητσοτάκη, δηλαδή ο Τσίπρας και ο Ανδρουλάκης…
Πώς το… ροντέο της Αριστεράς δίνει πόντους στον Μητσοτάκη
Ο απόλυτος κυρίαρχος του πολιτικού σκηνικού μέσα σε αυτό το αριστερό… μπάχαλο είναι αναμφίβολα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο αναπόφευκτος… αλληλοσπαραγμός στην Αριστερά και κυρίως μεταξύ Τσίπρα και Ανδρουλάκη, αποφέρει και θα αποφέρει πολιτικά κέρδη στη Νέα Δημοκρατία και τον πρωθυπουργό. Στην πολιτική, όπως και στη φυσική, το κενό τείνει πάντα να καλύπτεται. Στην παρούσα φάση της ελληνικής πολιτικής σκηνής, η πλήρης αποδόμηση και ο κατακερματισμός του προοδευτικού χώρου λειτουργούν ως ο απόλυτος πολλαπλασιαστής ισχύος για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Την ώρα που οι πέντε μονομάχοι της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς θα αναλώνονται σε έναν αδυσώπητο πόλεμο φθοράς, ο Μητσοτάκης θα παρακολουθεί τις εξελίξεις από θέση ισχύος, εδραιώνοντας την πολιτική ηγεμονία και δείχνοντας προς τους πολίτες, τι θα συμβεί στη χώρα, αν επικρατήσει το αριστερό… τσίρκο! Το μεγαλύτερο δώρο του κεντροαριστερού ντόμινο στην κυβέρνηση είναι η απουσία αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
Όσο το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛ.Α.Σ., ο ΣΥΡΙΖΑ, η Πλεύση Ελευθερίας και το ΜέΡΑ25 θα εστιάζουν στις εσωτερικές τους έριδες, κανένας από τους αρχηγούς τους δεν θα καταφέρνει να εκπέμψει προφίλ εν αναμονή πρωθυπουργού. Αυτό βεβαίως, ισχύει για τον Τσίπρα και τον Ανδρυολάκη και όχι φυσικά για τη Δούρου, την Κωνσταντοπούλου και τον Βαρουφάκη, που κάποτε ήταν στο ίδιο τραπέζι με τον Τσίπρα.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το αριστερό “ξεκατίνιασμα” αποτελεί το ιδανικό αφήγημα σταθερότητας. Η κυβέρνηση μπορεί να παρουσιάζει κάθε δική της αστοχία ή μεταρρυθμιστική καθυστέρηση ως πταίσμα μπροστά στο χάος και την ακυβερνησία που θα προέκυπτε από μια υποθετική συνεργασία των κατακερματισμένων δυνάμεων της Αριστερά.
Στα μάτια του μέσου ψηφοφόρου, και ιδιαίτερα του κρίσιμου μετριοπαθούς Κέντρου, η εικόνα μιας Νέας Δημοκρατίας που παράγει έργο, ακόμα και με προβλήματα, θα έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα τηλεοπτικά “ξεκατινιάσματα” και τις διασπάσεις των αντιπάλων της.
Το πολιτικό Κέντρο αποτελεί το μόνιμο προπύργιο της εκλογικής κυριαρχίας της Νέας Δημοκρατίας από το 2019 και μετά. Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ να διεμβολίσει αυτόν τον χώρο ακυρώνεται στην πράξη, καθώς η Χαριλάου Τρικούπη αναγκάζεται να κοιτάζει διαρκώς προς τα αριστερά της για να αμυνθεί από την κίνηση του Αλέξη Τσίπρα και τις απώλειες προς τα ριζοσπαστικότερα σχήματα. Όσο η αντιπολίτευση σύρεται σε μια ατζέντα εσωστρέφειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τον χρόνο και τον πολιτικό χώρο να κάνει ανενόχλητος το δικό του… rebranding, αναδεικνύοντας το ισχυρό ηγετικό του προφίλ και προτάσσοντας τη διεθνή παρουσία της χώρας, τις μεγάλες επενδύσεις και την οικονομική σταθερότητα.
Οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι, ακόμη και αν είναι δυσαρεστημένοι δεν βρίσκουν πουθενά αλλού μια σοβαρή, θεσμική εναλλακτική λύση, με αποτέλεσμα να παραμένουν -έστω και με επιφυλάξεις- στη σφαίρα επιρροής του Μαξίμου. Η ύπαρξη πολλών και μικρών κομμάτων στα αριστερά του πολιτικού φάσματος ευνοεί τη Νέα Δημοκρατία στους εκλογικούς συσχετισμούς. Ο διασκορπισμός των ψήφων σε πολλές κατευθύνσεις στα αριστερά, μειώνει τη δυναμική του δεύτερου κόμματος, εμποδίζοντας το να πλησιάσει σε αποστάσεις ασφαλείας που θα αμφισβητούσαν την πρωτοκαθεδρία του Μητσοτάκη.
Εν κατακλείδι, ο “εμφύλιος” της Αριστεράς λειτουργεί ως το καλύτερο “αλεξικέραυνο” για την κυβέρνηση. Αντί η επικαιρότητα να πιέζει το Μαξίμου για τα προβλήματα της κοινωνίας, η προσοχή των μέσων ενημέρωσης και των πολιτών θα μετατοπίζεται διαρκώς στο ποιος θα επικρατήσει στην προοδευτική πολυκατοικία. Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αυτό το σκηνικό δεν είναι απλώς μια ευνοϊκή συγκυρία, αλλά μια παρατεταμένη περίοδος πολιτικής μοναξιάς στην κορυφή, την οποία οι αντίπαλοι του, του προσφέρουν σε… χρυσό πιάτο!
