ΦΑΝΟΥΡΟΠΙΤΑ: Η παράδοση της Φανουρόπιτας παραμένει ζωντανή αιώνες τώρα, συνδεδεμένη με τη μνήμη του Αγίου Φανουρίου, ο οποίος εορτάζεται στις 27 Αυγούστου.
Του Γιώργου Θεοχάρη
Από το Άγιον Όρος μέχρι τα πιο μικρά χωριά της Ελλάδας, οι πιστοί ζυμώνουν και προσφέρουν την πίτα αυτή ως ευχαριστία στον Άγιο, ζητώντας τη βοήθειά του για να «φανερωθούν» χαμένα αντικείμενα, ευκαιρίες, αλλά και για να συγχωρηθούν οι ψυχές των γονιών και προγόνων μας.
Το έθιμο, που έχει τις ρίζες του στη λαϊκή ευσέβεια, έφτασε ως τις μέρες μας με πνευματικό βάθος. Δεν είναι απλώς ένα γλυκό έδεσμα, αλλά μια πράξη προσευχής και αγάπης. Η Φανουρόπιτα μοιράζεται μετά τη Θεία Λειτουργία, στον ναό ή στην οικογένεια, και κάθε κομμάτι που προσφέρεται είναι ευχή και ευλογία.
Ο Άγιος Φανούριος και η ευλάβεια του λαού
Ο Άγιος Φανούριος είναι ένας σχετικά «νεοφανής» άγιος, καθώς η εικόνα του βρέθηκε θαυματουργικά στη Ρόδο τον 14ο αιώνα. Ο λαός γρήγορα τον αγκάλιασε, βλέποντας σε εκείνον τον άγιο που «φανερώνει» λύσεις, ελπίδες, δρόμους. Δεν είναι τυχαίο ότι εκατοντάδες πιστοί ανά την Ελλάδα προσεύχονται σε Αυτόν για να βρουν δουλειά, να αποκαταστήσουν τα παιδιά τους ή να βρουν λύση σε ένα πρόβλημα.
Συνδεδεμένη με τον Άγιο είναι και η αναφορά στη μητέρα του, που σύμφωνα με την παράδοση ήταν αμαρτωλή. Η Φανουρόπιτα λοιπόν προσφέρεται και για τη συγχώρεσή της, αλλά και όλων των κεκοιμημένων ψυχών.
Ο συμβολισμός των υλικών
Η Φανουρόπιτα φτιάχνεται με 7 ή 9 υλικά – αριθμοί ιεροί στην Εκκλησία, που συμβολίζουν την τελειότητα και την πνευματική πληρότητα. Τα υλικά είναι νηστίσιμα, αφού η γιορτή του Αγίου Φανουρίου πέφτει πάντα μέσα στον Δεκαπενταύγουστο ή λίγο μετά, σε περίοδο νηστείας.Το tilegrafimanews.gr σας μεταφέρει μία παλιά συνταγή από αρχιμάγειρα του Αγίου Ορους.
Η ίδια η πράξη του ζυμώματος έχει προσευχητικό χαρακτήρα. Κάθε συστατικό γίνεται ευχή – το αλεύρι για ευφορία, το λάδι για το έλεος του Θεού, η ζάχαρη για τη χαρά, το κρασί για τη χάρη του Αγίου.
Η αγιορείτικη συνταγή της Φανουρόπιτας
Υλικά (για μία στρογγυλή πίτα):
• 1 ποτήρι ελαιόλαδο
• 1 ποτήρι ζάχαρη
• 1 ποτήρι φρέσκο χυμό πορτοκαλιού
• 1/2 ποτήρι κρασί (ή τσικουδιά σε αγιορείτικες παραλλαγές)
• 1 κ.γ. κανέλα και 1/2 κ.γ. γαρίφαλο
• 1 φακελάκι μπέικιν πάουντερ
• 4 ποτήρια αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• Προαιρετικά: σταφίδες ή καρύδια
Εκτέλεση:
1. Σε βαθύ μπολ χτυπάμε το λάδι με τη ζάχαρη μέχρι να ομογενοποιηθούν.
2. Προσθέτουμε τον χυμό πορτοκαλιού και το κρασί. Ανακατεύουμε καλά.
3. Ρίχνουμε τα μπαχαρικά και το μπέικιν πάουντερ.
4. Προσθέτουμε σιγά-σιγά το αλεύρι, μέχρι να γίνει μαλακός χυλός.
5. Τέλος, ενσωματώνουμε σταφίδες ή καρύδια (αν θέλουμε).
6. Αδειάζουμε το μείγμα σε λαδωμένο ταψί και ψήνουμε στους 180°C για περίπου 45 λεπτά.
Η πίτα αφήνεται να κρυώσει, κόβεται σε κομμάτια και μοιράζεται στους πιστούς.
Η πνευματική διάσταση
Η Φανουρόπιτα δεν είναι απλά ένα γλυκό κέρασμα. Είναι κυρίως πράξη μνήμης και συγχώρεσης. Σε κάθε μπουκιά της, ο λαός μας κρατά ζωντανή την ελπίδα ότι ο Άγιος θα «φανερώσει» λύσεις στις δυσκολίες, ενώ ταυτόχρονα προσεύχεται για τις ψυχές των προγόνων.
Σήμερα, μέσα στις προκλήσεις της καθημερινότητας, η Φανουρόπιτα παραμένει ένα έθιμο που ενώνει τις οικογένειες, φέρνει μαζί τους γείτονες και υπενθυμίζει ότι η πίστη εκφράζεται και μέσα από μικρές χειρονομίες αγάπης.
Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο εάν προσθέσετε ενεργό σύνδεσμο στη πηγή του άρθρου
