Αζερμπαϊτζάν: H 9η Μαΐου, η Ημέρα Νίκης έναντι του φασισμού, εορτάζεται από το 1945. Πρόκειται για μια νίκη που δεν ήταν καθόλου εύκολη.
Εκατοντάδες χιλιάδες γενναίοι Αζερμπαϊτζανοί έδωσαν τη ζωή τους για αυτήν τη νίκη. Η ημέρα νίκης στο Αζερμπαϊτζάν τιμά τον θρίαμβο της Σοβιετικής Ένωσης έναντι της ναζιστικής Γερμανίας στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Η 9η Μαΐου αποτελεί μια σημαντική γιορτή στις περισσότερες μετα-σοβιετικές δημοκρατίες και το Αζερμπαϊτζάν δεν αποτελεί εξαίρεση. Περίπου 600.000 Αζερμπαϊτζανοί στρατιώτες, δηλαδή το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού του Σοβιετικού Αζερμπαϊτζάν, πολέμησαν στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Η δημόσια αργία είναι μια ευκαιρία για τους Αζερμπαϊτζανούς να αποτίσουν φόρο τιμής στους επιζώντες βετεράνους και στη μνήμη των πολλών στρατιωτών που έχασαν τη ζωή τους στη μάχη.
Δεδομένου ότι πάνω από το 80% των πετρελαϊκών επιχειρήσεων της Σοβιετικής Ένωσης βρίσκονταν κοντά στο Μπακού, το Αζερμπαϊτζάν ήταν ένα από τα πρώτα μέτωπα-στόχος που δέχθηκε επίθεση από τις γερμανικές δυνάμεις στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Εάν το πετρέλαιο του Αζερμπαϊτζάν δεν είχε σταλεί εκείνη την περίοδο στο μέτωπο, αυτός ο πόλεμος δεν θα είχε λήξει με νίκη. Μετά από εντολή να καταλάβουν το Μπακού, οι Ναζί ξεκίνησαν την Επιχείρηση «Edelweiss» στις 25 Σεπτεμβρίου 1942 σε μια προσπάθεια να αποκτήσουν τον έλεγχο του πετρελαίου του Αζερμπαϊτζάν προκειμένου να αποτρέψουν την τροφοδοσία καυσίμων στα σοβιετικά στρατεύματα. Παρόλο που έχασαν πάνω από 100.000 στρατιώτες στον αγώνα, οι Ναζί δεν κατάφεραν ποτέ να κατακτήσουν τον έλεγχο της περιοχής.
Κατά τη διάρκεια του ΄Β Παγκοσμίου Πολέμου, οι παρτιζάνοι του Αζερμπαϊτζάν πολεμούσαν επίσης στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, και σήμερα μνημεία που τιμούν τους στρατιώτες του Αζερμπαϊτζάν βρίσκονται σε ολόκληρη την πρώην ΕΣΣΔ. Το γεγονός ότι περισσότεροι από 170.000 Αζερμπαϊτζανοί έλαβαν παράσημα και μετάλλια και σε 130 από τους συμπατριώτες μας έχει απονεμηθεί ο τιμητικός τίτλος του Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης είναι σαφής απόδειξη αυτού.
Μεχντί Χουσεϊνζάντεχ ή Μιχαίλο (22 Δεκεμβρίου 1918, Νοβκχανί, Μπακού – 2 Νοεμβρίου 1944, Βιτόβλε, Σλοβενία), υπολοχαγός, Αζερμπαϊτζανός παρτιζάνος και προβοκάτορας, ηγέτης της ομάδας ανιχνευτών- μυστικών
πληροφοριών κατά τον ΄Β Παγκόσμιο Πόλεμο, Ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης. Παρόλο που συνελήφθη κατά τη διάρκεια του ΄Β Παγκοσμίου Πολέμου, δραπέτευσε από το στρατόπεδο, πολέμησε ενάντια στο Βέρμαχτ με ανταρτικές ομάδες από τη Γιουγκοσλαβία, την Τεργέστη και την Ιταλία και πραγματοποίησε δύσκολες αποστολές μάχης και επιχειρήσεις σαμποτάζ.
Αχμαντίγια Τζαμπραίλοβ (22 Σεπτεμβρίου 1920-10 Οκτωβρίου 1994), συμμετείχε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, παρτιζάνος, ένας από τους εξέχοντες εκπροσώπους του Γαλλικού Κινήματος Αντίστασης. Ο A. Τζαμπραίλοβ έδειξε μεγάλο θάρρος στην απελευθέρωση της Γαλλίας από την κατοχή. Στο Παρίσι, το οποίο απελευθερώθηκε στις 20 Αυγούστου 1944, ο στρατηγός Σαρλ Ντε Γκωλ συναντήθηκε με τον Αχμαντίγια Τζαμπραίλοβ. Στις 28 Αυγούστου, ο Αχμαντίγια εντάχθηκε στην 3η Ταξιαρχία στο Mοντομπάν και συμμετείχε στις μάχες των Βοσίων και της Αλσατίας.
Την 1η Μαρτίου 1945, εντάχθηκε στην 4η Μοίρα της 3ης Ταξιαρχίας. Σε συνδυασμό με διάφορα καθήκοντα, ο Αχμαντίγια Τζαμπραίλοβ ανατίναξε σιδηροδρομικές γραμμές και εμπόδισε τον εχθρό να στείλει χιλιάδες Γάλλους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία. Κατά τη διάσωση περίπου 500 Γάλλων παιδιών που είχαν μεταφερθεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, τραυματίστηκε και υποβλήθηκε σε θεραπεία για κάποιο χρονικό διάστημα σε ένα γερμανικό στρατιωτικό νοσοκομείο υπό την ιδιότητα Γερμανού αξιωματικού. Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας του, διορίστηκε στρατιωτικός διοικητής της Αλμπί. Για κάποιο χρονικό διάστημα, ως Γερμανός αξιωματικός, παρείχε πολύ σημαντικές πληροφορίες στους αντάρτες. Στη συνέχεια, συνέλαβε όλους τους αξιωματικούς και τους παρέδωσε στους αντάρτες. Κατέστρεψε γέφυρες, έβαλε φωτιά σε γερμανικές αποθήκες και σπίτια όπου ζούσαν αξιωματικοί των Ναζί. Υπό την ηγεσία του, τα εχθρικά άρματα πυρπολήθηκαν στο κέντρο της Λυών. Σε αντάλλαγμα για την επιτυχή επιχείρηση, ο Μωρίς Τωρέζ, γενικός γραμματέας του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, του απένειμε ένα πιστόλι.
Ο τέως Πρόεδρος, Χεϊντάρ Αλίγιεβ, είχε δηλώσει κατα την επίσημη εκδήλωση αφιερωμένη στην 50ή επέτειο της νίκης το 1995: «Το Αζερμπαϊτζάν διαδραμάτισε ιδιαίτερο ρόλο στην επίτευξη αυτής της νίκης, καθώς το πετρέλαιο της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν ήταν ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για την επιτυχία αυτού του πολέμου. Εκείνη την εποχή, το 75% του πετρελαίου και πάνω από το 80% των καυσίμων που παρήχθησαν στη Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του πολέμου προερχόταν από το Αζερμπαϊτζάν. Τέτοια σημαντική ποσότητα πετρελαίου παρήχθη χάρη στην ανιδιοτελή εργασία των πετρελαιοεργατών
του Αζερμπαϊτζάν. Συνεπώς, μπορούμε να συμπεράνουμε με ευκολία ότι χωρίς τα καύσιμα του Αζερμπαϊτζάν ο πόλεμος των μηχανών και της τεχνολογίας δεν θα ήταν τόσο επιτυχημένος. Εκείνη την εποχή, η υψηλής ποιότητας βενζίνη, η κηροζίνη και άλλα προϊόντα πετρελαίου εφευρέθηκαν από επιστήμονες του Αζερμπαϊτζάν και παράχθηκαν στο Αζερμπαϊτζάν.
Οι πραγματικοί ήρωες του σημερινού εορτασμού της 76ης επετείου της νίκης, ο ηρωισμός των συμπατριωτών μας που έδειξαν μεγάλο θάρρος για να νικήσουν τον εχθρό, έδειξαν την ετοιμότητά τους να πεθάνουν, συμμετείχαν στον πόλεμο με άλλα έθνη και έσωσαν τον κόσμο από τον φασισμό, θα παραμείνουν ανεξίτηλα χαραγμένα στη μνήμη μας. Το θάρρος που επέδειξε ο λαός του Αζερμπαϊτζάν μπροστά και πίσω από την πρώτη γραμμή προκειμένου να επιτύχουν μια ιστορική νίκη επί του φασισμού είναι αναμφισβήτητο.
