ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θέτει σε εφαρμογή μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της αγροτικής γης, καθώς ενεργοποιείται η ρύθμιση του νόμου 5293/2026, με την οποία το Ελληνικό Δημόσιο παύει να προβάλλει δικαιώματα σε χιλιάδες αγροτικά ακίνητα που είχαν παραχωρηθεί στο παρελθόν μέσω διανομών και εποικισμού.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η εξέλιξη αυτή λύνει ένα χρόνιο πρόβλημα που κρατούσε «παγωμένες» μεταβιβάσεις, κληρονομιές, δηλώσεις στο Κτηματολόγιο αλλά και διαδικασίες που σχετίζονται με το ΟΣΔΕ και τις αγροτικές ενισχύσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρουν στο tilegrafimanews.gr εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η εγκύκλιος που εκδόθηκε προς τις Διευθύνσεις Πολιτικής Γης και τις ΔΑΟΚ έχει σαφείς οδηγίες ώστε οι υπηρεσίες να επιταχύνουν την έκδοση των απαιτούμενων βεβαιώσεων και να σταματήσουν οι δικαστικές αντιπαραθέσεις μεταξύ πολιτών και Δημοσίου για περιπτώσεις όπου οι ίδιοι οι αγρότες είχαν λάβει νόμιμα τις εκτάσεις δεκαετίες πριν.
Τέλος στις διεκδικήσεις του Δημοσίου
Η νέα ρύθμιση αφορά κυρίως παραγωγούς που κατέχουν εδώ και πολλά χρόνια αγροτικές εκτάσεις που τους είχαν παραχωρηθεί μέσω αγροτικών διανομών ή εποικιστικών διαδικασιών, χωρίς όμως να έχει ολοκληρωθεί τυπικά η μεταβίβαση της κυριότητας.
Μέχρι σήμερα, αρκετοί πολίτες όταν επιχειρούσαν να μεταβιβάσουν, να δωρίσουν, να αποδεχθούν κληρονομιά ή να ολοκληρώσουν εγγραφές στο Κτηματολόγιο, έρχονταν αντιμέτωποι με το ίδιο το Δημόσιο, το οποίο εμφανιζόταν ως ιδιοκτήτης της έκτασης.
Με τη νέα νομοθεσία αυτή η πρακτική αλλάζει, καθώς το Δημόσιο παύει να ασκεί αγωγές στις προβλεπόμενες περιπτώσεις και αναγνωρίζει τα εμπράγματα δικαιώματα των πολιτών όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Ποια έγγραφα αρκούν
Η εγκύκλιος καθορίζει αναλυτικά ποια δικαιολογητικά επαρκούν ώστε να αποδεικνύεται το δικαίωμα του κατόχου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
• προσωρινοί τίτλοι παραχώρησης,
• διοικητικές πράξεις παραχώρησης,
• πίνακες διανομών,
• πρωτόκολλα εγκατάστασης,
• βεβαιώσεις των αρμόδιων υπηρεσιών,
• πράξεις παραχώρησης οικοπέδων,
• στοιχεία από τα αρχεία των Διευθύνσεων Πολιτικής Γης.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες υποχρεώνονται πλέον να εκδίδουν χωρίς καθυστερήσεις τις σχετικές βεβαιώσεις, ενώ η μη χορήγησή τους προβλέπεται ότι μπορεί να αποτελέσει ακόμη και πειθαρχικό παράπτωμα.
Διορθώνονται οι εγγραφές στο Κτηματολόγιο
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δυνατότητα διόρθωσης λανθασμένων πρώτων εγγραφών στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Σε πολλές περιπτώσεις το Δημόσιο εμφανιζόταν ως κύριος των εκτάσεων, παρότι οι αγρότες καλλιεργούσαν νόμιμα τους συγκεκριμένους κλήρους επί δεκαετίες.
Η νέα διαδικασία επιτρέπει στους ενδιαφερόμενους να αποδείξουν το δικαίωμά τους με συγκεκριμένα διοικητικά στοιχεία, χωρίς να απαιτούνται πολυετείς δικαστικές διαμάχες.
Τι εξαιρείται
Η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε:
• δασικές και δασικού χαρακτήρα εκτάσεις,
• ακίνητα εντός οριοθετημένων ρεμάτων,
• αιγιαλό και παραλία,
• αρχαιολογικούς χώρους,
• κοινόχρηστους χώρους,
• ακίνητα που εξυπηρετούν δημόσιους ή θρησκευτικούς σκοπούς.
Οι εξαιρέσεις παραμένουν πλήρως σε ισχύ και συνεχίζουν να διέπονται από την ειδική νομοθεσία.
Σημαντικές επιπτώσεις στο ΟΣΔΕ
Η εφαρμογή της εγκυκλίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ.
Χιλιάδες παραγωγοί που αντιμετώπιζαν ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες θα μπορούν πλέον ευκολότερα να τεκμηριώνουν τη νόμιμη κατοχή των αγροτεμαχίων τους κατά την υποβολή των δηλώσεων ενιαίας ενίσχυσης.
Παράλληλα περιορίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες δημιουργούνταν προβλήματα κατά τους διασταυρωτικούς ελέγχους ή εμφανίζονταν αμφισβητήσεις για την επιλεξιμότητα των εκτάσεων.
Σύμφωνα με εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που μίλησαν στο telegraphmanews.gr, η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτελεί βασικό βήμα για την ομαλή λειτουργία του νέου ΟΣΔΕ και την ασφαλέστερη διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων τα επόμενα χρόνια.
Έρχονται αλλαγές και στον ΕΛΓΑ
Την ίδια στιγμή, σε ευρωπαϊκό επίπεδο δρομολογούνται σημαντικές αλλαγές στο σύστημα αποζημιώσεων των αγροτών.
Κατά τη συνεδρίαση των υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν παραδέχθηκε ότι το γεωργικό αποθεματικό δεν επαρκεί πλέον για να καλύψει τις ολοένα μεγαλύτερες ζημιές που προκαλούν η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει πλέον τη δημιουργία νέου μηχανισμού αντασφάλισης σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε να δοθεί μεγαλύτερος ρόλος στις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες.
Στόχος είναι να μπορούν να προσφέρουν ασφαλιστικά προϊόντα ακόμη και σε περιοχές με υψηλό κλιματικό κίνδυνο, ενώ δεν αποκλείεται πιλοτικό πρόγραμμα να ξεκινήσει ακόμη και μέσα στο 2026.
Οι επόμενες πληρωμές προς αγρότες και κτηνοτρόφους
Το επόμενο δίμηνο θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για τις πληρωμές του αγροτικού χώρου.
Με βάση τον προγραμματισμό των αρμόδιων υπηρεσιών αναμένονται:
• Έως τα τέλη Ιουλίου: πληρωμές de minimis για παραγωγούς ρυζιού, καθώς και ενισχύσεις σε ειδικές καλλιέργειες και περιοχές όπου έχουν ήδη εκδοθεί οι σχετικές αποφάσεις.
• Μέσα στο καλοκαίρι: συνέχιση των πληρωμών της δεύτερης δόσης των Νέων Αγροτών, καθώς και εκκαθαρίσεις για Σχέδια Βελτίωσης, εγγειοβελτιωτικά έργα και δράσεις συνεργασίας του Β΄ Πυλώνα.
• Αύγουστος: νέες καταβολές αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ προς παραγωγούς και κτηνοτρόφους για εκκρεμείς ζημιές, ενώ θα συνεχιστούν οι πληρωμές επενδυτικών μέτρων της ΚΑΠ.
• Τέλος Σεπτεμβρίου: ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ, ώστε να ακολουθήσει η προετοιμασία της προκαταβολής των άμεσων ενισχύσεων.
• Οκτώβριος: καταβολή της προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης και των πρώτων ποσών των άμεσων ενισχύσεων στους δικαιούχους αγρότες.
• Νοέμβριος και Δεκέμβριος: εξόφληση των άμεσων ενισχύσεων, συνδεδεμένων καθεστώτων και των υπόλοιπων παρεμβάσεων της νέας ΚΑΠ, εφόσον ολοκληρωθούν οι απαιτούμενοι έλεγχοι.
Η ενεργοποίηση της νέας εγκυκλίου για τα αγροτικά ακίνητα, σε συνδυασμό με την αναμόρφωση του ΟΣΔΕ και τις αλλαγές που προωθούνται στην ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλισης των γεωργικών κινδύνων, δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο για τον πρωτογενή τομέα. Για χιλιάδες παραγωγούς που επί χρόνια βρίσκονταν αντιμέτωποι με γραφειοκρατικά και ιδιοκτησιακά εμπόδια, η δυνατότητα να κατοχυρώσουν οριστικά τις εκτάσεις τους αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές εξελίξεις των τελευταίων ετών.
7 παραδείγματα αγροτών που ωφελούνται
1. Αγρότης με προσωρινό παραχωρητήριο από αγροτική διανομή
• Καλλιεργεί το χωράφι επί 40 χρόνια αλλά δεν είχε αποκτήσει οριστικό τίτλο. Πλέον μπορεί να προχωρήσει ευκολότερα στην κατοχύρωση της ιδιοκτησίας.
2. Κληρονόμος εποικιστικού κλήρου
• Κληρονόμησε την έκταση από τους γονείς του, όμως δεν μπορούσε να ολοκληρώσει την αποδοχή κληρονομιάς λόγω διεκδίκησης του Δημοσίου. Η διαδικασία πλέον απλοποιείται.
3. Παραγωγός που θέλει να μεταβιβάσει το αγροτεμάχιο στα παιδιά του
• Με τη νέα ρύθμιση αποφεύγονται οι πολύχρονες δικαστικές διαμάχες και ανοίγει ο δρόμος για τη μεταβίβαση.
4. Νέος αγρότης που υποβάλλει ΟΣΔΕ
• Εφόσον διαθέτει τα απαιτούμενα έγγραφα (προσωρινό τίτλο, πίνακα διανομής ή σχετική βεβαίωση), μπορεί να αποδεικνύει ευκολότερα το δικαίωμά του στην έκταση.
5. Ιδιοκτήτης που είχε λανθασμένη εγγραφή στο Κτηματολόγιο
• Το Δημόσιο εμφανιζόταν ως ιδιοκτήτης, ενώ ο ίδιος κατείχε νόμιμα τη γη επί δεκαετίες. Η νέα διαδικασία επιτρέπει τη διόρθωση της εγγραφής.
6. Κτηνοτρόφος με εποικιστική έκταση
• Διατηρεί τη χρήση του ακινήτου από παλαιά διοικητική παραχώρηση και μπορεί πλέον να κατοχυρώσει ευκολότερα τα δικαιώματά του.
7. Αγρότης που καλλιεργεί επί δεκαετίες χωρίς οριστικό συμβόλαιο
• Εφόσον αποδεικνύει τη νομή και κατοχή με τα προβλεπόμενα στοιχεία, μπορεί να αναγνωριστεί το δικαίωμά του και να απαλλαγεί από τις διεκδικήσεις του Δημοσίου.
Αυτά τα παραδείγματα βοηθούν τον αναγνώστη να καταλάβει άμεσα ποιους αφορά στην πράξη η νέα νομοθετική ρύθμιση.
