ΟΠΕΚΕΠΕ: Στο μεγαλύτερο αδιέξοδο των τελευταίων ετών έχουν περιέλθει οι πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ, με τους αγρότες να παραμένουν σε αναμονή και το Δημόσιο να απειλείται με νέα πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Όπως αποκάλυψαν στο tilegrafimanews.gr ειδικά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η καθυστέρηση που ξεπερνά πλέον τους δυόμισι μήνες για πληρωμές άμεσων ενισχύσεων και διαρθρωτικών μέτρων έχει ήδη «γράψει» ποινή άνω των 100 εκατ. ευρώ, με την απώλεια να αυξάνεται κάθε μήνα.
Η ποινή που «καίει» τον προϋπολογισμό
Οι κανόνες της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής είναι σαφείς: όταν τα κράτη-μέλη καθυστερούν την καταβολή κοινοτικών πόρων πέραν της 30ής Ιουνίου, ενεργοποιείται μηχανισμός περικοπών. Για την Ελλάδα, που έχει εκκρεμότητες ύψους άνω των 400 εκατ. ευρώ, η ποινή του 25% για το δίμηνο Ιουλίου–Αυγούστου αγγίζει ήδη τα 100 εκατ. ευρώ. Με απλά λόγια, για να πληρωθούν κανονικά οι δικαιούχοι, το κράτος θα χρειαστεί να βάλει από τον κρατικό προϋπολογισμό επιπλέον 100 εκατ. ευρώ.
Η κατάσταση είναι εκρηκτική. Στελέχη της αγοράς σχολιάζουν ότι «οι αγρότες χάνουν, το κράτος πληρώνει, και στο τέλος οι μόνοι που μένουν όρθιοι είναι τα πρόστιμα της Κομισιόν».
Τα προγράμματα που έχουν παγώσει
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εκκρεμούν ποσά 60 εκατ. ευρώ για παλιά βιολογικά, 43 εκατ. για σπάνιες φυλές, κομφούζιο και απονιτροποίηση, 130 εκατ. για νέα βιολογικά φυτικής κατεύθυνσης και πάνω από 100 εκατ. ευρώ για βιολογικά ζωικής παραγωγής και μελισσοκομίας. Στον «πάγο» βρίσκονται επίσης το Μέτρο 23 με 178 εκατ. ευρώ, οι αποζημιώσεις 63 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές λόγω ευλογιάς, καθώς και οι ενισχύσεις για τις ζημιές του «Daniel» στη Θεσσαλία.
Την ίδια στιγμή, ο ΕΛΓΑ εμφανίζεται με εξαντλημένα αποθεματικά, δυσκολευόμενος να χρηματοδοτήσει άμεσα νέες πληρωμές, παρά τις τεράστιες ανάγκες που υπάρχουν σε καλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο.
Δηλώσεις ΟΣΔΕ 2025 – ο νέος «πονοκέφαλος»
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι δηλώσεις ΟΣΔΕ 2025 εξελίσσονται σε δεύτερο αγκάθι. Το ΟΣΔΕ, ως βασικό εργαλείο για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων, προϋποθέτει πλήρη και σωστή συμπλήρωση των στοιχείων. Όμως φέτος, με την υποχρεωτική καταχώρηση ΑΤΑΚ ανά αγροτεμάχιο, χιλιάδες παραγωγοί έχουν κολλήσει.
Στελέχη του ΥΠΑΑΤ παραδέχονται ότι «οι δηλώσεις ΟΣΔΕ είναι ο καθρέφτης της αξιοπιστίας μας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή». Όπου λείπει ΑΤΑΚ, η αίτηση μπλοκάρει και το αγροτεμάχιο μένει εκτός επιλεξιμότητας. Αυτό σημαίνει άμεσο κίνδυνο για περικοπές σε Βασική Ενίσχυση και συνδεδεμένες.
Οι αγρότες δηλώνουν αγανακτισμένοι: «Μας ζητούν να δηλώσουμε σωστά τον ΑΤΑΚ, αλλά οι πλατφόρμες της ΑΑΔΕ καθυστερούν, τα ΚΥΔ δεν προλαβαίνουν και εμείς κινδυνεύουμε να χάσουμε λεφτά».
Τι λένε τα στελέχη του ΥΠΑΑΤ
Σε επικοινωνία με το tilegrafimanews.gr, στελέχη του υπουργείου τόνισαν ότι η προθεσμία για την ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ 2025 είναι ασφυκτική, αλλά «δεν θα υπάρξει νέα παράταση πέραν των 30 Σεπτεμβρίου». Μάλιστα, η ίδια πηγή ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προειδοποιήσει την Ελλάδα ότι τυχόν καθυστέρηση θα ενεργοποιήσει νέες περικοπές, οι οποίες μπορεί να ξεπεράσουν φέτος τα 150 εκατ. ευρώ.
Γιατί σκοντάφτουν οι πληρωμές
Το χάος στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι τυχαίο. Η έλλειψη ψηφιοποιημένων ελέγχων, οι καθυστερήσεις σε διασταυρωτικούς μηχανισμούς και η αδυναμία συντονισμού με την ΑΑΔΕ και τα ΚΥΔ οδήγησαν σε συσσωρευμένα προβλήματα. Το αποτέλεσμα: πληρωμές που θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι 30 Ιουνίου παραμένουν ανοιχτές στα μέσα Σεπτεμβρίου, με τους αγρότες να πιέζονται από υποχρεώσεις και το κράτος να βλέπει το πρόστιμο να μεγαλώνει μήνα με τον μήνα.
Όπως εξηγούν ειδικοί, το πρόβλημα είναι «συστημικό» και δεν διορθώνεται με μία εγκύκλιο ή μία παράταση. Απαιτείται πλήρης αναδιοργάνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, κάτι που έχει ζητήσει επανειλημμένα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το πολιτικό βάρος
Η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον σε δύσκολη θέση. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε στη ΔΕΘ ότι οι επιλέξιμοι αγρότες θα πληρωθούν κανονικά, όμως τα δεδομένα δείχνουν ότι χωρίς την κάλυψη των ποινών από τον κρατικό προϋπολογισμό, αυτό είναι αδύνατο. Η πολιτική φθορά είναι ορατή: οι αγρότες που ήδη βίωσαν απώλειες τα προηγούμενα χρόνια, δεν δέχονται να χάσουν ξανά.
Οι πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η ποινή των 100 εκατ. ευρώ είναι μόνο η αρχή, καθώς κάθε μήνας καθυστέρησης ανεβάζει τον λογαριασμό. Οι δηλώσεις ΟΣΔΕ 2025 γίνονται «κλειδί» για την επόμενη χρονιά, με τον ΑΤΑΚ να κρίνει την επιλεξιμότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει, ο ΕΛΓΑ στενάζει από έλλειψη πόρων και οι αγρότες ζητούν άμεσες λύσεις. Αν δεν υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση, το φθινόπωρο θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο για τον πρωτογενή τομέα και την κυβέρνηση.
