ΟΠΕΚΕΠΕ: Η Ευρωπαϊκή Ένωση στέλνει το πιο αυστηρό μήνυμα των τελευταίων δύο ετών για την πορεία των πληρωμών στα αγροτικά προγράμματα, με τους εκπροσώπους της DG AGRI να ξεκαθαρίζουν στην Αλεξανδρούπολη, κατά την 3η Επιτροπή Παρακολούθησης της ΚΑΠ, ότι «δεν υπάρχει καμία διαφυγή» από τις ποινές για τις καθυστερήσεις του 2024 – ούτε στα Βιολογικά, ούτε στο Κομφούζιο, ούτε στις Σπάνιες Φυλές.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Οι Βρυξέλλες, όπως ανέφεραν κορυφαίες πηγές στο tilegrafimanews.gr, παρακολουθούν πλέον «γραμμή προς γραμμή» το ελληνικό Σχέδιο Δράσης για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και απαιτούν πλήρη εφαρμογή όλων των 54 δράσεων πριν δοθεί οριστικό πράσινο φως.
Την ίδια ώρα, η Αθήνα καλείται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες μιας πρωτοφανούς απώλειας: 210 εκατ. ευρώ άμεσων ενισχύσεων που γύρισαν στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, λόγω καθυστερήσεων, τεχνικών προβλημάτων και λανθασμένης ενεργοποίησης των προγραμμάτων.
«Το κακό παραέγινε» – Η πιο σκληρή τοποθέτηση της DG AGRI εδώ και χρόνια
Ο Φίλιπ Μπας, επικεφαλής της Μονάδας ΚΑΠ, μίλησε με σπάνια αυστηρότητα. Σύμφωνα με όσα καταγράφει το ρεπορτάζ, εξέφρασε ξεκάθαρη ενόχληση για τον τρόπο που παρουσιάστηκε δημόσια το Action Plan, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «οι πρακτικές διαφθοράς δεν μπορούν να γίνονται ανεκτές» και πως η Ελλάδα «δεν ξέρει ακόμη τι ζητάει από το στελεχιακό δυναμικό που χρειάζεται».
Ο ίδιος τόνισε ότι η αξιολόγηση του Σχεδίου Δράσης γίνεται «σημείο προς σημείο», με τους ελεγκτές να ζητούν χειροπιαστά αποτελέσματα. Και ξεκαθάρισε ότι το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης για μείωση των ποινών — όπως είχε αφήσει να εννοηθεί η ελληνική πλευρά — κλείνει οριστικά.
Ποια ποσά χάθηκαν – Πώς φτάσαμε στα 210 εκατ. ευρώ
Ο διευθυντής Προγράμματος για το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ, Νίκος Καλίνης, επιβεβαίωσε ότι στα δύο τελευταία έτη ενίσχυσης χάθηκαν:
• 85 εκατ. ευρώ το 2023
• 125 εκατ. ευρώ το 2024
Συνολικά 210 εκατομμύρια, τα οποία θα μπορούσαν, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πλευρά, να είχαν φτάσει στους Έλληνες παραγωγούς.
Από αυτά:
• 25 εκατ. ετησίως αφορούσαν το βαμβάκι, λόγω μη επαρκών επιλέξιμων στρεμμάτων.
• Τα υπόλοιπα 60 + 100 εκατ. θα μπορούσαν να είχαν πληρωθεί ως βασικές, συνδεδεμένες ή οικολογικές ενισχύσεις.
Η ΕΕ, όπως τόνισε, δεν πρόκειται πλέον να δέχεται το επιχείρημα «μας ζήτησαν ελέγχους και άργησαν οι πληρωμές».
Ποιες πληρωμές κινδυνεύουν – Κίνδυνος για τον κανόνα Ν+2
Για τα τομεακά προγράμματα (π.χ. Μελισσοκομία, Οίνος, Προώθηση προϊόντων), η απορρόφηση βρίσκεται κοντά στο 50%, με τη μελισσοκομία να αποτελεί θετική εξαίρεση.
Για τον Β’ Πυλώνα, ο κίνδυνος είναι διπλός:
1. Να μην τηρηθεί ο κανόνας Ν+2 μέχρι 31/12/2025.
2. Να χαθεί μέρος των πόρων στις παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ λόγω καθυστερήσεων στα πληροφοριακά συστήματα.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην Επιτροπή είναι σαφή: οι προδημοσιεύσεις έγιναν εγκαίρως, αλλά οι προσκλήσεις δεν εκδόθηκαν στην ώρα τους.
Τι δείχνει η εικόνα των πληρωμών – Τι ζητά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Σύμφωνα με στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα πρέπει:
• να αποδείξει ότι κάθε δράση του Action Plan υλοποιείται πλήρως
• να εξασφαλίσει απρόσκοπτες πληρωμές ΕΑΕ 2025
• να ενισχύσει τον κεντρικό μηχανισμό πληρωμών πριν την έναρξη του ΟΣΔΕ 2026
• και να συνδέσει διαφανώς τις ενισχύσεις με την πραγματική αγροτική δραστηριότητα
Η φράση που ειπώθηκε χαρακτηριστικά ήταν:
«Το σήμα πρέπει να έρθει από εσάς, όχι από εμάς».
Αυτό θεωρείται σαφές μήνυμα ότι οι Βρυξέλλες περιμένουν δεσμεύσεις από το εσωτερικό και όχι εξηγήσεις για τις καθυστερήσεις.
Η στάση του ΥπΑΑΤ – Τι απάντησε ο Τσιάρας
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, στη δική του παρέμβαση — όπως αναφέρει ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων — μίλησε για τρεις βασικούς άξονες της νέας ΚΑΠ μετά το 2027:
1. Επαρκής χρηματοδότηση
2. Βελτίωση κανονιστικού πλαισίου
3. Απλοποίηση διαδικασιών για διοικήσεις και παραγωγούς
Ο υπουργός μίλησε για «τεκμηριωμένη αναθεώρηση» της τρέχουσας ΚΑΠ και κάλεσε τις υπηρεσίες να επιταχύνουν τις πληρωμές μέσα στο 2025, δίνοντας προτεραιότητα:
• στα εκκρεμή καθεστώτα του 2024,
• στην ομαλή ολοκλήρωση του ΠΑΑ 2014–2022,
• και στη μέγιστη απορρόφηση των 2 δισ. του ΣΣ ΚΑΠ.
Οι θέσεις των Περιφερειών – Πίεση για απορρόφηση και σταθερότητα
Οι Περιφέρειες, που συμμετείχαν στις εργασίες της Επιτροπής, ζήτησαν:
• πιο σταθερό πλαίσιο ενεργοποίησης
• έγκαιρη πληροφόρηση για πληρωμές
• τεχνική ενίσχυση στα τμήματα αγροτικής ανάπτυξης
Σύμφωνα με τις παρεμβάσεις τους, η αβεβαιότητα που προκάλεσαν οι καθυστερήσεις του 2024 δημιούργησε πίεση και στους παραγωγούς και στις διοικητικές υπηρεσίες.
Το κομβικό ζήτημα: Πληροφοριακά συστήματα – ΟΣΔΕ 2026
Από τις τοποθετήσεις όλων των πλευρών, ένα συμπέρασμα προκύπτει:
Το πληροφοριακό σύστημα παραμένει ο «αδύναμος κρίκος».
Στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι οι καθυστερήσεις οφείλονται:
• στη μη διαλειτουργικότητα συστημάτων,
• στις αλλαγές των εργαλείων επιλεξιμότητας,
• και στη δυσκολία προσαρμογής των ελέγχων Monitoring.
Η DG AGRI το έκανε απολύτως σαφές:
Αν το ΟΣΔΕ 2026 δεν ανοίξει νωρίς, ο κίνδυνος νέων ποινών είναι υπαρκτός.
Τι σημαίνει για τους αγρότες – Κίνδυνος νέων απωλειών
Εφόσον συνεχιστούν οι καθυστερήσεις:
• Θα χαθούν πρόσθετοι πόροι του 2025.
• Θα περιοριστούν τα διαθέσιμα κονδύλια για συνδεδεμένες ενισχύσεις.
• Θα υπάρξουν ποινές στις παρεμβάσεις που πλήρωσαν κάτω από το 70%.
Παράλληλα, αν δεν ολοκληρωθεί το Action Plan, η Επιτροπή δεν θα δώσει το τελικό πράσινο φως για πλήρεις εκκαθαρίσεις.
Η μεγάλη εικόνα – Τι πρέπει να γίνει άμεσα
Σύμφωνα με πηγές κοντά στις εργασίες, χρειάζονται άμεσα:
• προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού,
• σταθεροποίηση συστημάτων,
• διαφάνεια στον μηχανισμό πληρωμών,
• και πλήρης αποτύπωση των δικαιούχων πριν τις επόμενες ενισχύσεις.
Οι Βρυξέλλες ζητούν ξεκάθαρη εικόνα, τεκμηριωμένα δεδομένα και μηδενικές παραλείψεις.
Το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφές:
Τέρμα στις καθυστερήσεις – τέρμα στη διαπραγμάτευση για ποινές.
Η Ελλάδα έχει μπροστά της μία δύσκολη χρονιά, με κρίσιμες πληρωμές, ανοιχτά προγράμματα και το ΟΣΔΕ 2026 να αποτελεί την τελική δοκιμασία.
