ΟΠΕΚΕΠΕ: Το δεύτερο τρίμηνο του 2025 έφερε ανατροπές στον αγροτικό χάρτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ σχεδόν όλες οι χώρες κατέγραψαν σημαντικές αυξήσεις στις τιμές παραγωγού, η Ελλάδα αποτέλεσε τη μοναδική εξαίρεση με πτώση 0,1%.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Ταυτόχρονα, η ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ σηματοδότησε την έναρξη διασταυρωτικών ελέγχων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, μια διαδικασία που καθορίζει ποιες αιτήσεις θα οδηγήσουν σε πληρωμές χωρίς προβλήματα και ποιες χρειάζονται διόρθωση.
Στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης δήλωσαν στο tilegrafimanews.gr ότι η διπλή πίεση – χαμηλές τιμές και αυστηροί έλεγχοι – φέρνει σε δύσκολη θέση χιλιάδες παραγωγούς, την ώρα που η υπόλοιπη Ευρώπη καταγράφει ανοδικές τάσεις.
Εκτίναξη τιμών στην ΕΕ, στασιμότητα στην Ελλάδα
Σύμφωνα με την Eurostat, η μέση τιμή γεωργικών προϊόντων στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 5,6% σε σχέση με πέρυσι. Οι πιο θεαματικές αυξήσεις αφορούν:
• Αυγά: +27,8%
• Φρούτα: +21,1%
• Γάλα: +13,3%
Στον αντίποδα, προϊόντα όπως το ελαιόλαδο (-39,9%) και οι πατάτες (-29,1%) κατέγραψαν κατακόρυφη πτώση.
Η Ελλάδα όμως ξεχώρισε αρνητικά: αντί για αύξηση, παρουσίασε οριακή μείωση 0,1% στις τιμές παραγωγού. Το γεγονός αυτό προκαλεί ανησυχία, καθώς υποδηλώνει ότι οι Έλληνες αγρότες αδυνατούν να κεφαλαιοποιήσουν τις θετικές διεθνείς τάσεις, παραμένοντας εγκλωβισμένοι σε υψηλό κόστος παραγωγής.
Γιατί η Ελλάδα μένει πίσω
Η απόκλιση αυτή δεν είναι τυχαία. Όπως σημειώνουν στελέχη της αγοράς, οι λόγοι είναι πολλοί:
1. Υψηλό κόστος εισροών – Λιπάσματα (+5,6%) και κτηνιατρικές δαπάνες (+3,3%) αυξήθηκαν, επιβαρύνοντας το τελικό κόστος.
2. Μείωση τιμής ενέργειας (-5,8%), που σε άλλες χώρες λειτούργησε ως ανάσα, δεν στάθηκε αρκετή στην Ελλάδα για να ισοφαρίσει τις αυξήσεις σε άλλα πεδία.
3. Διαρθρωτικά προβλήματα στην εμπορία και τη διακίνηση προϊόντων, που αφήνουν τον Έλληνα παραγωγό εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις της αγοράς.
«Η Ελλάδα χάνει έδαφος σε μια περίοδο που οι Ευρωπαίοι αγρότες βλέπουν τα εισοδήματά τους να ενισχύονται», τονίζουν χαρακτηριστικά στελέχη του Υπουργείου στο tilegrafimanews.gr.
Διασταυρωτικοί έλεγχοι στο ΟΣΔΕ: το νέο «φίλτρο»
Μετά την ολοκλήρωση των δηλώσεων ΕΑΕ, ξεκίνησαν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι. Πρόκειται για τη διαδικασία με την οποία ο ΟΠΕΚΕΠΕ συγκρίνει τα στοιχεία των αιτήσεων με δεδομένα άλλων φορέων, όπως η ΑΑΔΕ, ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, το Κτηματολόγιο, ο ΕΛΓΑ και ο ΕΦΚΑ.
Τι εξετάζεται:
• Επικαλυπτόμενα αγροτεμάχια.
• Εξουσιοδοτήσεις ΕΛΓΑ.
• Μη επιλέξιμες εκτάσεις.
• Σφάλματα σε συνδεδεμένες ενισχύσεις (π.χ. πορτοκάλια χυμοποίησης).
• ΑΤΑΚ και ιδιοκτησιακά προβλήματα.
Η διαδικασία δεν είναι «μία και έξω». Συνήθως εκδίδονται δύο ή τρεις κύκλοι ελέγχων, δίνοντας χρόνο για διορθώσεις.
Χρονοδιάγραμμα και επιπτώσεις
Ο πρώτος γύρος ελέγχων βγήκε αμέσως μετά το κλείσιμο των δηλώσεων. Οι επόμενοι θα ακολουθήσουν μέχρι την περίοδο πληρωμών, ώστε να οριστικοποιηθούν τα στοιχεία.
Για τον παραγωγό, η σημασία είναι τεράστια:
• Ένα λάθος που δεν διορθώνεται έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει σε περικοπή ή καθυστέρηση πληρωμής.
• Αντίθετα, τα απλά «ενημερωτικά» λάθη δεν επιφέρουν κυρώσεις αλλά απαιτούν διόρθωση για λόγους διαφάνειας.
Η επικοινωνία με το ΚΥΔ ή το γεωτεχνικό γραφείο είναι απαραίτητη. Οι κωδικοί λαθών εμφανίζονται μόνο στο σύστημα του φορέα που χειρίστηκε τη δήλωση, όχι στον ίδιο τον παραγωγό.
Η σημασία για τις πληρωμές
Οι διασταυρωτικοί έλεγχοι λειτουργούν σαν «ασπίδα» για την αξιοπιστία του συστήματος. Εξασφαλίζουν ότι τα χρήματα θα πάνε στους πραγματικούς δικαιούχους και ότι δεν θα υπάρξουν κοινοτικές κυρώσεις. Ωστόσο, αυξάνουν το άγχος των παραγωγών που ήδη πιέζονται από τις χαμηλές τιμές.
«Όταν συνδυάζεται πτώση τιμών και αυστηρός έλεγχος, ο παραγωγός νιώθει διπλή πίεση», ανέφερε στέλεχος γεωτεχνικού γραφείου στη Θεσσαλία.
Επόμενα βήματα
Η κυβέρνηση καλείται να στηρίξει τους παραγωγούς τόσο με μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος όσο και με διοικητικές βελτιώσεις. Στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αναγνωρίζουν ότι οι διασταυρωτικοί έλεγχοι είναι αναγκαίοι, αλλά επισημαίνουν ότι «πρέπει να συνοδευτούν με απλούστευση διαδικασιών και γρήγορη ενημέρωση, ώστε ο αγρότης να ξέρει τι διορθώνει και γιατί».
Από την πλευρά του, ο ΟΠΕΚΕΠΕ τονίζει ότι οι έλεγχοι γίνονται με στόχο την προστασία των κοινοτικών πόρων και την έγκαιρη πληρωμή των δικαιούχων.
Το 2025 φέρνει δύο αντιφατικές εικόνες: στην Ευρώπη, οι τιμές παραγωγού εκτοξεύονται, ενώ στην Ελλάδα παραμένουν στάσιμες. Ταυτόχρονα, οι αγρότες μπαίνουν σε έναν δύσκολο «διάδρομο» ελέγχων που θα καθορίσει το ύψος και τον χρόνο καταβολής των ενισχύσεών τους.
Η πρόκληση είναι διπλή: πώς θα στηριχθεί το εισόδημα των παραγωγών που βλέπουν το προϊόν τους να απαξιώνεται και πώς θα διασφαλιστεί ότι οι επιδοτήσεις θα δίνονται γρήγορα και σωστά. Το επόμενο εξάμηνο θα δείξει αν η Ελλάδα μπορεί να ανατρέψει την εικόνα και να ευθυγραμμιστεί με την υπόλοιπη Ευρώπη.
