Αγρότες: Τα νέα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσε η κυβέρνηση-Ένα πακέτο παρεμβάσεων με άμεσο οικονομικό αποτύπωμα για τον πρωτογενή τομέα ανακοίνωσε η κυβέρνηση, επιχειρώντας να απαντήσει στην πίεση που ασκείται το τελευταίο διάστημα από το αυξημένο κόστος παραγωγής και τις αγροτικές κινητοποιήσεις.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Τα μέτρα παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και περιλαμβάνουν φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο πετρέλαιο απευθείας στην αντλία, πλήρεις αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ, αλλά και θεσμικές αλλαγές με έμφαση στη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων.
Ρεύμα στα 8,5 λεπτά/kWh για συνεπείς αγρότες
Κεντρικό μέτρο αποτελεί η μείωση της τιμής του αγροτικού ρεύματος στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα για όσους παραγωγούς δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Το μέτρο εφαρμόζεται μέσω του τιμολογίου ΓΑΙΑ, με τη ΔΕΗ να επεκτείνει από την 1η Απριλίου 2026 την κάλυψη σταθερής τιμής για δύο έτη. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, πρόκειται για τη χαμηλότερη δυνατή τιμή εντός ΕΕ, ώστε να μη δημιουργηθούν ζητήματα αθέμιτου ανταγωνισμού.
Παράλληλα, όλοι οι νέοι αγρότες αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των υφιστάμενων παραγωγών έχει ήδη ενταχθεί. Το ενεργειακό κόστος, που αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες πίεσης στις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία, μειώνεται έτσι σημαντικά και σε μόνιμη βάση.
Επιστροφή ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου απευθείας στην αντλία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο πετρέλαιο. Η επιστροφή του ΕΦΚ δεν θα γίνεται πλέον εκ των υστέρων, αλλά απευθείας στην αντλία. Κάθε αγρότης θα χρησιμοποιεί ειδική εφαρμογή στο κινητό του, συνδεδεμένη με το σύστημα myDATA και την ΑΑΔΕ, η οποία θα παράγει QR code. Το QR code θα σκανάρεται στο πρατήριο και η έκπτωση θα εφαρμόζεται άμεσα στο τιμολόγιο.
Μέσω της διαλειτουργικότητας θα ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο ότι ο αγοραστής είναι δικαιούχος αγρότης, ότι το καύσιμο είναι diesel κίνησης και ότι υπάρχει διαθέσιμο υπόλοιπο επιδότησης. Για τους πρατηριούχους προβλέπεται ταχεία διαδικασία συμψηφισμού του φόρου, ώστε να μην επιβαρύνονται με καθυστερήσεις. Το νέο σύστημα θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου 2026, μετά την υποβολή του ΟΣΔΕ 2026.
100% αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ και αλλαγές στον κανονισμό
Στο πεδίο των αποζημιώσεων, ανακοινώθηκε τροποποίηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, με αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, από 80% που ισχύει σήμερα, χωρίς αύξηση ασφαλιστικών εισφορών. Παράλληλα, αυξάνεται το ανώτατο όριο αποζημίωσης στα 200.000 ευρώ, από 70.000 ευρώ.
Επιπλέον, από τα τέλη του 2026 θεσπίζεται παρακράτηση της ασφαλιστικής εισφοράς σε δύο στάδια από τη βασική ενίσχυση, ώστε όλοι οι παραγωγοί να είναι ασφαλιστικά ενήμεροι. Η κυβέρνηση άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω τροποποιήσεων σε δεύτερη φάση, σε συνεργασία με τους αγροτικούς φορείς.
Αδιάθετοι πόροι, οικολογικά σχήματα και στοχευμένες ενισχύσεις
Σημαντική ανακοίνωση αφορά τους αδιάθετους πόρους της βασικής ενίσχυσης, οι οποίοι δεν θα επιστραφούν στις Βρυξέλλες αλλά θα διανεμηθούν στους αγρότες. Εκτιμάται ότι πρόκειται για περίπου 160 εκατ. ευρώ. Βαμβακοπαραγωγοί και σιτοπαραγωγοί θα λάβουν 80 εκατ. ευρώ μέσω οικολογικών σχημάτων, ενώ εξετάζεται και στήριξη για παραγωγούς μηδικής που επλήγησαν από μέτρα βιοασφάλειας.
Οι κτηνοτρόφοι θα ενισχυθούν με συνολικά 80 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 40 εκατ. ως πρόσθετη βασική ενίσχυση και τα υπόλοιπα μέσω οικολογικών σχημάτων. Οι πληρωμές των οικολογικών σχημάτων τοποθετούνται εντός του δεύτερου τριμήνου, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ελέγχων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Barcode και ψηφιακή ιχνηλασιμότητα «από το χωράφι στο ράφι»
Μια πιο θεσμική, αλλά κρίσιμη αλλαγή αφορά την καθιέρωση μοναδικού barcode για όλα τα ελληνικά προϊόντα. Μέσω του Εθνικού Συστήματος Ιχνηλάτησης, κάθε προϊόν θα φέρει κωδικό που το ακολουθεί από την παραγωγή μέχρι το ράφι. Ο καταναλωτής θα μπορεί να ελέγχει με σάρωση την προέλευση, ενώ το κράτος θα αποκτά εικόνα για το ποια προϊόντα είναι πράγματι ελληνικά και ποια εισαγόμενα.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα άμεσης καταγγελίας παρατυπιών, καθώς και «έξυπνοι» έλεγχοι βάσει ψηφιακών δεδομένων, με στόχο τον περιορισμό των ελληνοποιήσεων και της αθέμιτης πρακτικής εις βάρος των παραγωγών.
Επενδύσεις και Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας
Το πακέτο συμπληρώνεται από την ενεργοποίηση του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Με αρχική δημόσια δαπάνη 160 εκατ. ευρώ και μόχλευση που ξεπερνά τα 350 εκατ. ευρώ, προβλέπονται εγγυήσεις για επενδυτικά δάνεια, μικρά άτοκα δάνεια με επιδότηση επιτοκίου, καθώς και ειδικό χρηματοδοτικό εργαλείο για νέους γεωργούς.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η συνολική επενδυτική κινητοποίηση στον πρωτογενή τομέα αναμένεται να ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια, με στόχο την αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας και τη συγκράτηση του αγροτικού πληθυσμού στην ύπαιθρο.
Το πολιτικό μήνυμα προς τους αγρότες
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι διπλό: άμεση ανακούφιση στο κόστος και θεσμικές αλλαγές με πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Το αν τα μέτρα θα κατευνάσουν τις αντιδράσεις και θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των αγροτών, θα φανεί τόσο στις επόμενες κινητοποιήσεις όσο και στην πράξη, όταν οι εξαγγελίες μεταφραστούν σε τιμολόγια, πληρωμές και αποζημιώσεις. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν πρόκειται για μια ουσιαστική στροφή πολιτικής ή για ένα πακέτο που απλώς κερδίζει χρόνο.
