ΟΠΕΚΕΠΕ: Η τρέχουσα εβδομάδα αναδεικνύεται ως μία από τις πλέον καθοριστικές για την επιβίωση χιλιάδων παραγωγών στη χώρα, καθώς ο ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται υπό την πίεση να διορθώσει αστοχίες μηνών που έχουν αφήσει απλήρωτο ένα σημαντικό κομμάτι του αγροτικού κόσμου.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Το ρεπορτάζ φέρνει στο φως μια διπλή πραγματικότητα: από τη μία την αγωνιώδη προσπάθεια για διορθωτικές πληρωμές σε 13.421 κτηνοτρόφους και από την άλλη το οικονομικό αδιέξοδο των καλλιεργητών πατάτας στο Κάτω Νευροκόπι, οι οποίοι βλέπουν τον κόπο τους να «καίγεται» από το κόστος παραγωγής και τις χαμηλές τιμές.
Η «Δικαίωση» των Κτηνοτρόφων: Η Κατανομή Βοσκοτόπων
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η συμπληρωματική πληρωμή που δρομολογείται για το επόμενο διάστημα. Πρόκειται για μια κίνηση τακτοποίησης που αφορά κυρίως πέντε νομούς: τρεις στην Κρήτη, τη Μαγνησία και την Αιτωλοακαρνανία. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν ο μαθηματικός τύπος κατανομής των βοσκοτόπων απέτυχε να καλύψει το πραγματικό ζωικό κεφάλαιο των παραγωγών. Το αποτέλεσμα ήταν τραγικό για πολλούς: κτηνοτρόφοι με αποδεδειγμένη παραγωγή έλαβαν μειωμένες ενισχύσεις ή αποκλείστηκαν εντελώς.
Η λύση που προκρίνεται βασίζεται στην αξιοποίηση των παραγωγικών κριτηρίων. Οι πληρωμές θα γίνουν βάσει των τιμολογίων γάλακτος και κρέατος που πούλησαν οι κτηνοτρόφοι, αλλά και των ζωοτροφών που αγόρασαν. Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα θα «αναγνωρίσει» τους πραγματικούς παραγωγούς, εξασφαλίζοντας ότι η επιδότηση θα αντιστοιχεί στο πραγματικό μέγεθος της δραστηριότητάς τους.
Ο Λαβύρινθος των Λαθών στις Πληρωμές του 2025
Παρά την αισιοδοξία για τις διορθώσεις, η ΠΕΦΑΣΥ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις πληρωμές του 2025. Οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δάσος από ασαφείς κωδικούς λαθών που προκαλούν μηδενισμούς αγροτεμαχίων. Τα προβλήματα είναι δομικά και αφορούν:
1. Το Ζήτημα του ΑΤΑΚ και του Ε9: Ο κωδικός 31104 (μη επιβεβαίωση έκτασης με ΑΑΔΕ) έχει γίνει ο φόβος και ο τρόμος των παραγωγών. Ακόμα και σε περιπτώσεις όπου το Ε9 είναι απόλυτα σωστό, το σύστημα απορρίπτει τα αγροτεμάχια.
2. Η Αποτυχία του Monitoring: Ο κωδικός 80100 αφορά τον μηδενισμό λόγω τηλεπισκόπησης. Είναι εξοργιστικό για έναν παραγωγό να βλέπει το χωράφι του να απορρίπτεται επειδή ο δορυφόρος δεν «διέκρινε» την καλλιέργεια, ακόμα και όταν υπάρχουν αποδείξεις για οργώματα ή συγκομιδή.
3. Εκμισθωτές και Γραφειοκρατία: Οι κωδικοί 30056 και 30057 ζητούν από τους αγρότες να αποδείξουν ότι ο ιδιοκτήτης του χωραφιού είναι δημόσιος φορέας ή η εκκλησία, δημιουργώντας έναν επιπλέον κύκλο ταλαιπωρίας με δικαιολογητικά και ενστάσεις.
4. Κτηματολόγιο και Δασικοί Χάρτες: Το Ελληνικό Κτηματολόγιο παραμένει αγκάθι, καθώς εκτάσεις που χαρακτηρίζονται ως δασικές μένουν απλήρωτες, παρά τις αντιρρήσεις των παραγωγών που εκκρεμούν εδώ και χρόνια.
ΟΠΕΚΕΠΕ – Πληρωμή εντός 7 ημερών: 900.000 αγροτεμάχια, de minimis έως 30€/στρέμμα
Πατάτα Νευροκοπίου: Μια Καλλιέργεια σε Απόγνωση
Μεταφερόμαστε στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι πατατοπαραγωγοί της Δράμας βιώνουν μια από τις δυσκολότερες χρονιές της τελευταίας δεκαετίας. Η τιμή της πατάτας ΠΓΕ Κάτω Νευροκοπίου έχει «κολλήσει» στα 23-30 λεπτά το κιλό, όταν το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί στα 1.200 ευρώ ανά στρέμμα.
Ο Απόστολος Βέσμελης, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Κάτω Νευροκοπίου, είναι αποκαλυπτικός: «Είμαστε 400-500 ευρώ το στρέμμα μέσα φέτος».
Η λειψυδρία το περασμένο καλοκαίρι ανάγκασε τους παραγωγούς σε δαπανηρές γεωτρήσεις, ανεβάζοντας το κόστος του ρεύματος και των καυσίμων σε δυσθεώρητα ύψη. Επιπλέον, ο κακός συντονισμός στην αγορά οδήγησε σε ταυτόχρονη διάθεση της πατάτας από διαφορετικές περιοχές, δίνοντας την ευκαιρία στους εμπόρους να πιέσουν τις τιμές προς τα κάτω.
Η Διέξοδος της Καθετοποίησης και τα Εμπόδια
Για την ΕΑΣ Δράμας, η λύση στο πρόβλημα της διάθεσης του προϊόντος είναι η καθετοποίηση. Η πρόταση για τη δημιουργία μονάδας παραγωγής chips, ύψους 7 εκατομμυρίων ευρώ, έχει ήδη υποβληθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης. Στόχος είναι η αξιοποίηση της πατάτας β’ διαλογής, η οποία σήμερα μένει αναξιοποίητη, στενάζοντας το εισόδημα των αγροτών.
Ωστόσο, η ελληνική γραφειοκρατία δείχνει για άλλη μια φορά το σκληρό της πρόσωπο. Ένα αίτημα για την παραχώρηση δημόσιου ακινήτου δίπλα στις εγκαταστάσεις της Ένωσης εκκρεμεί από το 2021 στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, χωρίς καμία απόκριση. Τα χρονικά περιθώρια του Ταμείου Ανάκαμψης στενεύουν επικίνδυνα, και οι παραγωγοί φοβούνται ότι μια ακόμα ευκαιρία για τον τόπο τους θα χαθεί στα συρτάρια των υπουργείων.
Προοπτικές
Η αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι διορθωτικές πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ένα αναγκαίο «φιλί ζωής», αλλά δεν αποτελούν μόνιμη λύση. Χωρίς ένα σταθερό σύστημα πληρωμών, χωρίς την επίλυση των προβλημάτων του monitoring και χωρίς επενδύσεις στη μεταποίηση, όπως αυτή που προτείνει η ΕΑΣ Δράμας, ο πρωτογενής τομέας θα παραμένει έρμαιο των συγκυριών.
Οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης και οι πατατοπαραγωγοί του Νευροκοπίου ζητούν το αυτονόητο: να πληρώνονται για αυτό που πραγματικά παράγουν και να προστατεύονται από τις στρεβλώσεις μιας αγοράς που συχνά λειτουργεί εις βάρος τους. Η πολιτεία οφείλει να δράσει άμεσα, πριν το «αρνητικό ταμείο» οδηγήσει σε οριστική εγκατάλειψη της υπαίθρου.
