ΟΠΕΚΕΠΕ: Μετά το βαμβάκι και το σιτάρι, το ΥπΑΑΤ ανεβάζει τον πήχη της ειδικής στήριξης και βάζει το ρύζιστην ίδια γραμμή παρεμβάσεων, ενώ κρατά ανοικτό το μέτωπο της μηδικής λόγω των περιορισμών που δημιούργησαν οι κόκκινες ζώνες.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Το πολιτικό σήμα που εκπέμπεται από την ηγεσία είναι ότι υπάρχει διαθέσιμη «δεξαμενή» ρευστότητας, αλλά με όρους: τα χρήματα δεν είναι εθνικά, άρα οι κινήσεις πρέπει να «κουμπώσουν» σε ευρωπαϊκούς κανόνες και σε συγκεκριμένα προϊόντα που αποδεδειγμένα πιέζονται.
Τα 160–180 εκατ. ευρώ και το «πώς» θα δοθούν
Σύμφωνα με όσα περιγράφονται από κυβερνητικές πηγές, το ποσό των 160–180 εκατ. ευρώπροκύπτει ως αδιάθετο από ελέγχους και ανακατανομές στη διαχείριση των ενισχύσεων. Η κυβέρνηση θέλει να το εμφανίσει ως εργαλείο «γρήγορης ανάσας» σε κλάδους που έχουν χτυπηθεί από κόστος, στρεβλώσεις της αγοράς ή περιορισμούς διακίνησης. Αυτό όμως δεν γίνεται μονομερώς: χρειάζεται να οριστούν προϊόντα–στόχοι και να τεκμηριωθεί το πρόβλημα, ώστε να “σταθεί” θεσμικά.
Το κρίσιμο είναι ότι η δυνατότητα αξιοποίησης αυτού του πακέτου συνδέεται με τους περιορισμούς που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με απλά λόγια: δεν μιλάμε για χρήμα του κρατικού προϋπολογισμού, αλλά για πόρους που σχετίζονται με την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική των ενισχύσεων. Γι’ αυτό και το ΥπΑΑΤ καλεί τους εκπροσώπους των αγροτών σε συζήτηση για το μοντέλο διάθεσης: ποιοι θα μπουν, με ποια κριτήρια και με ποιον τρόπο πληρωμής.
Γιατί μπαίνει το ρύζι – τι βλέπει το υπουργείο στην αγορά
Η ένταξη του ρυζιού στο «κάδρο» δείχνει ότι το υπουργείο θεωρεί πως υπάρχει πρόβλημα το τελευταίο διάστημα στην αλυσίδα του προϊόντος: τιμές παραγωγού, εμπορία, απορρόφηση ή/και ρευστότητα. Στο ίδιο πακέτο παραμένουν το βαμβάκι και το σιτάρι, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να απαντήσει σε μια συνολική πίεση που μεταφέρεται στον παραγωγό: ακριβές εισροές, μεταφορικά, ενέργεια, αλλά και αβεβαιότητα ως προς το πότε «κλειδώνουν» πληρωμές και επιλεξιμότητες.
Για τη μηδική, το επιχείρημα είναι διαφορετικό: δεν «φωνάζει» τόσο η τιμή, όσο το ότι οι περιορισμοί στις κόκκινες ζώνες σήμαιναν πρακτικά ότι οι παραγωγοί δεν μπορούσαν να κόψουν και άρα δεν μπορούσαν να διαθέσουν το προϊόν με τον ίδιο τρόπο, χάνοντας εισόδημα σε πραγματικό χρόνο.
ΟΣΔΕ – monitoring – τα αγροτεμάχια που έμειναν εκτός
Την ίδια στιγμή, το μεγάλο πρακτικό μέτωπο είναι οι διορθώσεις στην ΕΑΕ/ΟΣΔΕ μετά την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης. Η εικόνα που δίνεται από το υπουργείο είναι ότι 697.280 αγροτεμάχια δεν πληρώθηκαν λόγω ελλιπών ή ασύμβατων στοιχείων (ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ, monitoring). Σ’ αυτή τη φάση, το μήνυμα προς τους παραγωγούς είναι ξεκάθαρο: οι διορθώσεις είναι ο πιο γρήγορος δρόμος, ενώ οι ενστάσεις έχουν μεγαλύτερο χρόνο εκκαθάρισης λόγω όγκου και ανάγκης ελέγχων.
Ο έλεγχος της γεωργικής δραστηριότητας μέσω συστημάτων παρακολούθησης (AMS/monitoring) δημιουργεί “κόκκινες” ή “γκρίζες” περιπτώσεις: άλλο δηλώθηκε, άλλο φάνηκε ως καλλιέργεια ή άλλη ήταν η ένδειξη δραστηριότητας (άροση, κοπή). Εκεί μπαίνουν διορθώσεις, συμπληρωματικά στοιχεία ή διαδικασίες αμφισβήτησης.
Διορθώσεις: τι αλλάζει και πού κολλάει
Οι παραγωγοί καλούνται να διορθώσουν λάθη σε ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ ή στοιχεία ιδιοκτησίας/μίσθωσης, να ευθυγραμμίσουν τις δηλώσεις τους με τα πραγματικά δεδομένα και να εξηγήσουν αποκλίσεις. Σε περιπτώσεις διαφορών που «ακουμπάνε» το Ε9 ή στοιχεία ιδιοκτησίας, εμπλέκεται και η ΑΑΔΕ, καθώς η αντιστοίχιση δεδομένων είναι κομβική για να περάσει ο διασταυρωτικός έλεγχος.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο διοικητικό. Για χιλιάδες αγροτεμάχια, η διαφορά μεταξύ διορθώσεων και ενστάσεων είναι… χρήμα και χρόνος: οι διορθώσεις “κλείνουν” πιο γρήγορα, ενώ οι ενστάσεις συσσωρεύουν έλεγχο και προσωπικό, άρα πάνε πίσω.
Πληρωμές Ιανουαρίου: διορθωτική βασικής και μετά ανά δεκαπενθήμερο
Το σενάριο που μεταφέρεται από κύκλους του ΥπΑΑΤ είναι ότι μέσα στον Ιανουάριο αναμένεται διορθωτική πληρωμή βασικής ενίσχυσης για όσα αγροτεμάχια με προβλήματα ταυτοποίησης, μετά τους ελέγχους, κρίθηκαν τελικά επιλέξιμα. Για τα θέματα του monitoring, η διαδικασία ενστάσεων ενεργοποιείται από τα μέσα Ιανουαρίου και, αφού ολοκληρωθούν οι έλεγχοι, τα ποσά που αντιστοιχούν θα καταβάλλονται ανά δεκαπενθήμερο.
Σε κάθε περίπτωση, όποιος θέλει να παρακολουθεί θεσμικά την εικόνα των καταβολών, το πιο “καθαρό” σημείο αναφοράς παραμένει οι επίσημες Πληρωμές ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου αποτυπώνονται οι κινήσεις ανά καθεστώς και μέτρο.
Το πολιτικό μήνυμα και η ουσία για τον αγρότη
Το διπλό πακέτο (ειδική στήριξη σε καλλιέργειες + επιτάχυνση διορθώσεων/πληρωμών) είναι προσπάθεια να απαντηθεί ένα βασικό αίτημα: ρευστότητα τώρα. Όμως η επιτυχία θα κριθεί από δύο πράγματα: αν το “ταμείο” 160–180 εκατ. μετατραπεί σε πραγματική ενίσχυση για βαμβάκι–σιτάρι–ρύζι–μηδική, και αν οι διορθώσεις στο ΟΣΔΕ οδηγήσουν πράγματι σε γρήγορη πληρωμή για τους παραγωγούς που έμειναν εκτός.
Και εδώ βρίσκεται η λεπτή ισορροπία: το κράτος ζητά ακρίβεια στα στοιχεία και συμμόρφωση, ο αγρότης ζητά ταχύτητα και προβλεψιμότητα. Το ερώτημα των επόμενων εβδομάδων είναι αν η «υπόσχεση Ιανουαρίου» θα γίνει καταβολή στην πράξη — ή αν θα χαθεί ξανά σε διαδικασίες.
ΟΠΕΚΕΠΕ: Δέσμευση λογαριασμών ενός ακόμα αγροτοσυνδικαλιστή για παράνομες επιδοτήσεις
