Με 14.000 διακλαδώσεις κατασκευασμένες και 70 ενεργά σημεία παρέμβασης σε πέντε Δήμους, η Ανατολική Αττική περνά από τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική εκκρεμότητα στη μεγαλύτερη περιβαλλοντική επένδυση της Ελλάδας.
Επί δεκαετίες, η καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων της Ανατολικής Αττικής ήταν συνυφασμένη με μια εικόνα που δεν ταίριαζε σε σύγχρονη ευρωπαϊκή μητροπολιτική περιοχή:
βόθροι, βυτιοφόρα και πρόστιμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μη συμμόρφωση της χώρας. Σήμερα, η εικόνα αυτή αλλάζει — και μάλιστα με μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, συνολικού ύψους 2,5 δισ. ευρώ, με αιχμή του δόρατος την κατασκευή ολοκληρωμένου δικτύου αποχέτευσης και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων
ύψους 1 δισ. ευρώ στην Ανατολική Αττική, εξελίσσεται, με μισό εκατομμύριο πολίτες σε Δήμους της περιοχής να διαπιστώνουν πλέον καθημερινά την πρόοδο του, ως αποτέλεσμα της συνεργασίας Πολιτείας, Αυτοδιοίκησης και ΕΥΔΑΠ.
Το έργο που έχει ήδη κατασκευαστεί
Μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί 450 χιλιόμετρα αγωγών αποχέτευσης και 14.000 εξωτερικές διακλαδώσεις — οι «τελευταίες αναμονές» που θα επιτρέψουν τη σύνδεση των ιδιοκτησιών με το δίκτυο. Εννέα εργολαβίες, συνολικού ύψους 260 εκατ. ευρώ, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη σε πέντε Δήμους, με 70 ενεργά σημεία παρέμβασης.
Η πρόοδος ανά Δήμο αποτυπώνει το μέγεθος της κατασκευαστικής προσπάθειας:
• Μαραθώνας: 156 χλμ. αγωγών και 5.340 διακλαδώσεις — το έργο έχει ολοκληρωθεί κατά 75%. Δίκτυα ακαθάρτων αναπτύσσονται σε Νέα Μάκρη, Νέο Βουτζά, Αγία Μαρίνα, Ζούμπερι,
Μαραθώνα, Άγιο Παντελεήμονα, Καλέτζι, Άνω Σούλι και Γραμματικό. Εντός του 2026 ολοκληρώνονται οι εργασίες σε τέσσερις οικισμούς: Γραμματικό, Καλέτζι, Άνω Σούλι και Άγιο
Παντελεήμονα.
• Παλλήνη: 118 χλμ. και 3.890 διακλαδώσεις σε Γέρακα, Παλλήνη και Ανθούσα, με ποσοστό ολοκλήρωσης 77% — το υψηλότερο του προγράμματος.
• Παιανία: 42 χλμ. και 2.066 διακλαδώσεις στα Γλυκά Νερά, με ολοκλήρωση 72%. Το φθινόπωρο του 2027 προγραμματίζεται η σύνδεση των πρώτων κατοικιών με το δίκτυο και το ΚΕΛ Κορωπίου–Παιανίας.
• Ραφήνα–Πικέρμι: 119 χλμ. και 2.525 διακλαδώσεις σε Ραφήνα, Πικέρμι, Ντράφι, Καλλιτεχνούπολη και Διώνη (51%).
• Σπάτα–Αρτέμιδα: 24 χλμ. και 773 διακλαδώσεις, με το έργο να κλιμακώνεται.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπου τα έργα αποχέτευσης απαιτούν μετατόπιση παλαιών δημοτικών δικτύων ύδρευσης ή ομβρίων, αυτά αντικαθίστανται με νέα, σύγχρονων προδιαγραφών — ένα πρόσθετο, συχνά «αόρατο» όφελος για τις τοπικές κοινωνίες.
Ένα πρόγραμμα με ευρωπαϊκή σφραγίδα
Το συνολικό πρόγραμμα της Ανατολικής Αττικής, ύψους 1 δισ. ευρώ, διαθέτει ήδη εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις 530 εκατ. ευρώ, με την ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση να φθάνει έως και το 90%.
Πέραν των εργολαβιών σε εξέλιξη, έργα 470 εκατ. ευρώ ωριμάζουν μελετητικά και έργα 255 εκατ. ευρώ βρίσκονται σε φάση δημοπράτησης. Με την ολοκλήρωσή του, το πρόγραμμα θα
περιλαμβάνει 1.500 χιλιόμετρα αγωγών και τρία Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ), ενώ μόνο από τις τρέχουσες εργολαβίες θα ωφεληθούν περισσότεροι από 400.000 κάτοικοι.
Οι «καρδιές» του συστήματος — το ΚΕΛ Ραφήνας-Πικερμίου & Σπάτων-Αρτέμιδος (100 εκατ. ευρώ) και το ΚΕΛ Μαραθώνα (52,6 εκατ. ευρώ) — προχωρούν προς ανάδειξη αναδόχων εντός του 2027,
με ορίζοντα πλήρους λειτουργίας του συστήματος συλλογής και επεξεργασίας έως το 2030. Τα νέα ΚΕΛ δεν θα επεξεργάζονται απλώς λύματα: θα τροφοδοτούν με ανακτημένο νερό τις καλλιέργειες
και το περιαστικό πράσινο της περιοχής, σε μια εποχή που η λειψυδρία αναδεικνύεται σε κεντρική πρόκληση για την Αττική. Οι πιλοτικές εφαρμογές επαναχρησιμοποίησης, σε συνεργασία με το
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έχουν ήδη επιβεβαιώσει επιστημονικά την απόλυτη ασφάλεια της χρήσης. Παράλληλα, το επόμενο «κύμα» του προγράμματος επεκτείνεται σε Κρωπία, Σαρωνικό και Ωρωπό,
με μελέτες και δημοπρατήσεις που θα αναπτύξουν τα έργα αποχέτευσης σε οκτώ συνολικά Δήμους της Ανατολικής Αττικής.
Από τα πρόστιμα στην πρωτοπορία
Η σημασία του εγχειρήματος υπερβαίνει τα τεχνικά μεγέθη. Για το περιβάλλον, σημαίνει προστασία των ακτών και των υπόγειων υδροφορέων και οριστικό κλείσιμο μιας εκκρεμότητας δεκαετιών. Για
τις τοπικές κοινωνίες μεταφράζεται σε αναβάθμιση της αξίας των ιδιοκτησιών και καλύτερη ποιότητα ζωής σε κάθε γειτονιά. Για τη χώρα σηματοδοτεί το τέλος των ευρωπαϊκών προστίμων και
την πλήρη εναρμόνιση με το νέο, αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα αστικά λύματα. Πίσω από τα χιλιόμετρα και τα ποσοστά βρίσκεται μια ουσιαστική μετάβαση: η Ανατολική Αττική,
που επί δεκαετίες αποτελούσε τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική εκκρεμότητα της χώρας, μετατρέπεται στη μεγαλύτερη περιβαλλοντική της επένδυση — με έργο που δεν υπόσχεται, αλλά ήδη μετριέται.
