Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες είπε σήμερα σε διεθνείς ηγέτες κατά τη σύνοδο για το κλίμα COP31 που πραγματοποιείται στην Τουρκία ότι η αργή μέχρι τώρα απάντηση στην κλιματική αλλαγή διεθνώς έχει φέρει τον κόσμο στον δρόμο της καταστροφής
Ο κυβερνήσεις πρέπει να αγωνιστούν περισσότερο προκειμένου να διατηρήσουν τον πλανήτη για τις μελλοντικές γενιές, είπε, σχόλια που έδωσαν τον τόνο για δύο ημέρες σύντομων ομιλιών από διεθνείς ηγέτες, στη διάσκεψη του ΟΗΕ που διεξάγεται στις τουρκικές ακτές στη Μεσόγειο.
“Η στυγνή αλήθεια είναι πως η κλιματική κρίση μας ξεπερνάει. Αυτός είναι ο δρόμος προς αμοιβαία βέβαιη καταστροφή”, είπε ο Γκουτέρες, υπογραμμίζοντας τις αυξανόμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, την άνοδο της θερμοκρασίας παγκοσμίως και τις επιδεινούμενες καταστροφές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
“Όμως η επιστήμη δεν μας λέει να παραδοθούμε. Μας λέει να αγωνιστούμε περισσότερο”.
Διαπραγματευτές από σχεδόν 200 χώρες επιδιώκουν την επίτευξη συμφωνίας σε ένα σχέδιο για αύξηση του μεριδίου του ηλεκτρισμού στη χρήση ενέργειας παγκοσμίως και την αναβίωση των βαλτωμένων προσπαθειών για απομάκρυνση από τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Η σύνοδος ξεκίνησε τη, Δευτέρα, σε ένα υπόβαθρο πολέμων, ανεξέλεγκτου πληθωρισμού και άλλων κρίσεων που ανταγωνίζονται για να αποκτήσουν την πολιτική προσοχή — όμως, επίσης, εν μέσω αυξανόμενων προειδοποιητικών σημάτων για τον ρυθμό αύξησης της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.
Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο μήνα, ο κόσμος οδεύει προς υπέρβαση του ορίου υπερθέρμανσης του 1,5 βαθμού Κελσίου (2,7 βαθμοί Φάρεναϊτ) τον οποίο είχαν συμφωνήσει να επιδιώξουν οι χώρες με βάση τη Συμφωνία του Παρισιού προκειμένου να αποτραπούν τα χειρότερα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής.
Στο μεταξύ, το 2026 αποτελεί ήδη μια ξεχωριστή χρονιά με σειρά ακραίων κυμάτων καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη και την κατάρρευση παγετώνα στο Νεπάλ που προκάλεσε καταστροφική πλημμύρα με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 1.450 άνθρωποι, ενώ χιλιάδες άλλοι αγνοούνται ακόμη.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Λοράν Φαμπιούς, που είχε προεδρεύσει της συνόδου του Παρισιού για το κλίμα το 2015 και ηγείται ενός συμβουλευτικού συμβουλίου πρώην προέδρων της COP, δήλωσε χθες Τρίτη, πω οι ομιλίες των ηγετών θα πρέπει να δώσουν διπλωματική ώθηση στις διαπραγματεύσεις.
“Είναι μια ευκαιρία για τους ηγέτες να κάνουν ορισμένες ανακοινώσεις, και περισσότερο αυτή την ώρα, να εξηγήσουν πώς θα εφαρμόσουν, επειδή η λέξη κλειδί στη στην Αντάλια είναι ‘εφαρμογή'”, είπε στο Ρόιτερς.
Οι σημερινοί ομιλητές αναμένεται να συμπεριλαμβάνουν τον πρόεδρο της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, που επανεξελέγη στα τέλη Οκτωβρίου, και η χώρα του οποίου είχε φιλοξενήσει τις περσινές συνομιλίες για το κλίμα. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Κινέζος αντιπρόεδρος Χαν Ζενγκ και η πρόεδρος των Νησιών Μάρσαλ Χίλντα Χάινε θα λάβουν επίσης τον λόγο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η μεγαλύτερη ιστορικά χώρα εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου απουσιάζει από τις συνομιλίες για δεύτερη χρονιά αφότου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ –που έχει αποκαλέσει ‘απάτη’ την κλιματική αλλαγή– απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συνεργασία για το κλίμα μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο το 2025.
Πολλές άλλες χώρες, περιλαμβανομένης της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιαπωνίας, της Ιταλίας και του Καναδά, δεν έστειλαν τους ανώτατους ηγέτες τους στις συνομιλίες φέτος και δεν θα εκπροσωπηθούν στις ομιλίες των ηγετών.
“Οι μεγαλύτερες οικονομίες στον κόσμο θα πρέπει να ηγούνται της απάντησης στην κλιματική κρίση, και όχι να την αφήνουν στους άλλους”, δήλωσε ο Μοχάμεντ Άντοου, διευθυντής του κέντρου σκέψης για το κλίμα και την ενέργεια Power Shift Africa.
Η χώρα που φιλοξενεί την COP31, η Τουρκία, ωθεί τις χώρες να θέσουν έναν στόχο εξηλεκτρισμού στο κέντρο μιας τελικής συμφωνίας, αν και επικριτές λένε ότι δεν θα συμβάλει πολύ στη μείωση της υπερθέρμανσης.
Η πρόταση στοχεύει στην αύξηση του μεριδίου του ηλεκτρισμού στη συνολική παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας στο 35% μέχρι το 2035, από λίγο πάνω από το ένα πέμπτο σήμερα, μειώνοντας θεωρητικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από αυτοκίνητα, εργοστάσια και κτίρια,
Όμως η πρόταση δεν περιλαμβάνει αναφορά σε απαίτηση δημιουργίας νέας ισχύος από καθαρές πηγές ενέργειας, και οι κυβερνήσεις θα πρέπει ακόμη να αποσαφηνίσουν ένα ευρύτερο σχέδιο για μετάβαση μακριά από ορυκτά καύσιμα όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το αέριο.
Ο Γκουτέρες κάλεσε τις χώρες να επιταχύνουν τη μετάβασή τους προς καθαρές πηγές ενέργειας.
“Όπως οι δεινόσαυροι, η ενέργεια που παράγεται από ορυκτά καύσιμα πρέπει να εξαφανιστεί”, είπε. Αλλά “αυτό δεν θα γίνει από μόνο του”, κυρίως λόγω του ενεργειακού λόμπι , η στρατηγική του οποίου “είναι απλή: στρίψτε την επιστήμη, καθυστερήστε τη δράση, καθυστερήστε την ανάληψη ευθύνης”, πρόσθεσε.
“Και εκείνοι που επωφελούνται από την ενέργεια που παράγεται από ορυκτά καύσιμα πρέπει να βοηθήσουν να καταβληθεί το τίμημα για τις ζημιές που προκαλούν”, είπε ο Αντόνιο Γκουτέρες.
“Μόνο το τελευταίο τρίμηνο, οι εννέα μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρίες ενθυλάκωσαν κέρδη 95 δισεκ. δολαρίων (85,3 δισεκ, ευρώ) (..) Είναι καιρός οι κυβερνήσεις να φορολογήσουν αυτά τα κέρδη και να χρησιμοποιήσουν αυτούς τους πόρους για να βοηθήσουν τις ευάλωτες χώρες να συνέλθουν”.
Ο ΓΓ του ΟΗΕ είπε πως η εξάρτηση του κόσμου από τα ορυκτά καύσιμα πλήττει επίσης τις οικονομίες, όχι μόνο το κλίμα — υπονοώντας τις εκτινασσόμενες τιμές του πετρελαίου μετά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν που προκάλεσαν διαταραχή στις εξαγωγές πετρελαίου στη Μέση Ανατολή.
“Τα τρία τέταρτα της ανθρωπότητας ζουν σε χώρες που εισάγουν ορυκτά καύσιμα, όμηροι σε σοκ τιμών που δεν δημιούργησαν και δεν μπορούν να ελέγξουν”, είπε.
“Οι πρόσφατες συγκρούσεις καθιστούν σαφές πως αυτή είναι συνταγή για χρόνια ανασφάλεια και κατάρρευση του κόστους {επιπέδου} διαβίωσης”
