ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Παρά το πλεόνασμα που εμφανίζει ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης, οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν παγωμένες για έκτη συνεχή χρονιά, ενώ την ίδια στιγμή χιλιάδες συνταξιούχοι βλέπουν αυξημένες φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω των νέων κλιμάκων εισοδήματος.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης- tilegrafimanews.gr
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Το 2026 αποδεικνύεται έτσι μια διπλή χρονιά “αντιθέσεων”: αυξήσεις στις κύριες συντάξεις, στασιμότητα στις επικουρικές και φορολογικές αλλαγές που “ροκανίζουν” μεγάλο μέρος του καθαρού εισοδήματος.
Το «πάγωμα» των επικουρικών για 6η χρονιά
Όπως επιβεβαιώνει το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η απουσία αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις προκύπτει από την ισχύουσα νομοθεσία. Ο νόμος Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016) και ο μεταγενέστερος νόμος Βρούτση (Ν. 4670/2020) δεν προβλέπουν αυτόματες αυξήσεις, ακόμη κι αν καταγραφεί πλεόνασμα στον ΕΦΚΑ.
Αντιθέτως, ενεργοποιούν μηχανισμούς εξισορρόπησης μόνο στην περίπτωση ελλείμματος, ώστε να αποφευχθούν περικοπές.
Το ισοζύγιο του κλάδου επικουρικής ασφάλισης υπολογίζεται μόνο βάσει εισφορών, χωρίς να περιλαμβάνονται άλλοι πόροι ή αποδόσεις επενδύσεων. Έτσι, ακόμη κι αν ο ΕΦΚΑ εμφανίζει θετικό αποτέλεσμα στα συνολικά οικονομικά του, αυτό δεν μεταφράζεται σε αυξήσεις επικουρικών.
Το ρόλο του ΤΕΚΑ και η «ψευδαίσθηση» πλεονάσματος
Το πλεόνασμα του 2025 στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης οφείλεται κυρίως στην κρατική επιδότηση που χορηγείται για να καλύψει την απώλεια εισφορών, λόγω της λειτουργίας του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ).
Από το 2022, οι νέοι ασφαλισμένοι κάτω των 35 ετών ασφαλίζονται υποχρεωτικά στο ΤΕΚΑ, γεγονός που μεταφέρει ένα σημαντικό τμήμα των εισφορών εκτός του ΕΦΚΑ.
Η Εθνική Αναλογιστική Αρχή επισημαίνει ότι το “τεχνητό πλεόνασμα” δεν αποτελεί βάση για αυξήσεις, καθώς προέρχεται από κρατικούς πόρους και όχι από την οικονομική απόδοση του ίδιου του ταμείου.
Μόνο όταν οι εισφορές υπερκαλύπτουν τις υποχρεώσεις, χωρίς επιδότηση, θα μπορεί να εξεταστεί πιθανότητα αύξησης στις επικουρικές συντάξεις.
Τι προβλέπει ο μηχανισμός «πλασματικού ποσοστού επιστροφής»
Η νομοθεσία προβλέπει ότι οι επικουρικές συντάξεις μπορούν να αυξηθούν όχι λόγω πλεονάσματος, αλλά βάσει δύο παραμέτρων:
1. Των δημογραφικών δεδομένων και των εγκεκριμένων πινάκων θνησιμότητας.
2. Του “πλασματικού ποσοστού επιστροφής” των εισφορών, που εξαρτάται από τη μεταβολή των συντάξιμων αποδοχών των ασφαλισμένων του ΕΦΚΑ και του ΤΕΚΑ.
Εάν δηλαδή αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός ενεργών ασφαλισμένων ή οι αποδοχές τους, τότε θα μπορούσε θεωρητικά να προκύψει αύξηση στις επικουρικές. Όμως, όπως σημειώνουν οι ειδικοί της Eurostat, η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση των νέων ασφαλισμένων καθιστούν αυτό το ενδεχόμενο πολύ περιορισμένο για τα επόμενα χρόνια.
Οι επικουρικές στο στόχαστρο της επόμενης μεταρρύθμισης
Αρμόδιες πηγές του e-ΕΦΚΑ αναφέρουν ότι το υπουργείο εξετάζει αναλογιστική αναμόρφωση του κλάδου το 2027, με στόχο να δημιουργηθεί ενιαίος κανόνας αναπροσαρμογής για επικουρικές και κύριες συντάξεις.
Μέχρι τότε, οι επικουρικές θα παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, με μόνη διαφοροποίηση την ετήσια προσαρμογή κρατήσεων ασθένειας και φορολογικών παραμέτρων.
Οι “παγίδες” του φόρου: γιατί οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις δεν φαίνονται στην τσέπη
Την ίδια στιγμή, χιλιάδες συνταξιούχοι που είδαν αυξήσεις 2,4% στις κύριες συντάξεις βρέθηκαν αντιμέτωποι με μεγαλύτερη φορολογία.
Σύμφωνα με ανάλυση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η αύξηση των συντάξεων ανεβάζει αρκετούς δικαιούχους σε ανώτερη φορολογική κλίμακα, προκαλώντας αυξημένες κρατήσεις και μικρότερο καθαρό ποσό στην τσέπη.
Ποιοι επιβαρύνονται περισσότερο
Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εντοπίζονται:
• Σε συνταξιούχους με εισόδημα άνω των 10.000 ευρώ ετησίως.
• Σε όσους δεν έχουν προσωπική διαφορά, άρα λαμβάνουν ολόκληρη την αύξηση.
• Σε δικαιούχους πολλαπλών συντάξεων (κύρια + επικουρική).
• Σε συνταξιούχους με πρόσθετα εισοδήματα από ενοίκια, αγροτικές δραστηριότητες ή τόκους.
Για αυτούς, το φορολογικό όφελος του νέου συντελεστή εξανεμίζεται, καθώς η παρακράτηση φόρου αυξάνεται αναλογικά με το νέο μικτό ποσό σύνταξης.
Ποιοι δεν επηρεάζονται
Δεν επιβαρύνονται σημαντικά οι συνταξιούχοι με:
• Ετήσιο εισόδημα έως 8.500–9.000 ευρώ, που παραμένουν κάτω από το όριο φορολόγησης.
• Υψηλή προσωπική διαφορά, που μειώνει την καθαρή αύξηση.
• Μοναδικό εισόδημα από κύρια σύνταξη χωρίς πρόσθετες αποδοχές.
Αντίθετα, όσοι λαμβάνουν συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ και έχουν χαμηλές κρατήσεις, είδαν τις αυξήσεις να απορροφώνται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τον φόρο εισοδήματος.
Οι συστάσεις των ειδικών
Η ΑΑΔΕ και ο ΕΦΚΑ συστήνουν στους συνταξιούχους:
1. Να ελέγχουν τη μηνιαία παρακράτηση φόρου στα ενημερωτικά σημειώματα.
2. Να δηλώνουν σωστά όλα τα εισοδήματα (κύρια, επικουρική, μερίσματα), για να αποφύγουν “εκκαθαριστικά-σοκ”.
3. Να γνωρίζουν ότι τα αναδρομικά φορολογούνται ξεχωριστά και μπορεί να οδηγήσουν σε επιπλέον φόρο.
Όπως σημειώνει το Υπουργείο Οικονομικών, οι αλλαγές στη φορολογική κλίμακα από 1/1/2026 στοχεύουν στη σταδιακή μείωση των συντελεστών, αλλά η αύξηση του φορολογητέου εισοδήματος εξουδετερώνει σε πολλές περιπτώσεις το όφελος.
Το μέλλον: ενοποίηση κανόνων και προοδευτικό σύστημα
Από το 2027 σχεδιάζεται νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση, με ενοποίηση των κανόνων για κύριες και επικουρικές συντάξεις.
Στόχος, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας και τη ΔΥΠΑ, είναι να υπάρχει ενιαίος δείκτης αναπροσαρμογής που θα συνδέεται με την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και την πορεία των εισφορών.
Η Eurostat, στην τελευταία της έκθεση, εκτιμά ότι η Ελλάδα κινείται προς ένα βιώσιμο μικτό μοντέλο αναδιανεμητικού και κεφαλαιοποιητικού συστήματος, όπου οι αυξήσεις θα καθορίζονται από αντικειμενικά οικονομικά δεδομένα και όχι πολιτικές αποφάσεις.
Το 2026 φέρνει ανισορροπίες:
-Οι κύριες συντάξεις αυξάνονται ονομαστικά,
– οι επικουρικές παραμένουν στάσιμες,
– και οι φόροι αυξάνονται για μερίδα συνταξιούχων.
Η ουσιαστική βελτίωση των εισοδημάτων θα εξαρτηθεί από την πορεία των εισφορών στο ΤΕΚΑ και το e-ΕΦΚΑ, αλλά και από το αν οι φοροελαφρύνσεις του 2027 θα εξισορροπήσουν την απώλεια καθαρού εισοδήματος.
