Φοροδιαφυγή: Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση της Ελλάδας έχουν αυξήσει σημαντικά τα δημόσια έσοδα και έχουν βελτιώσει τη δημοσιονομική ανθεκτικότητά της σε εξωτερικά σοκ, όπως η αύξηση στις αποδόσεις των ομολόγων παγκοσμίως, αναφέρει σε ανάλυσή του ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης DBRS.
O οίκος σημειώνει τις ισχυρές δημοσιονομικές αποδόσεις της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια, η οποία είναι μία από τις λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καταγράφει επανειλημμένα πρωτογενή πλεονάσματα στον προϋπολογισμό, με τη συμβολή των σημαντικών μεταρρυθμίσεων στη φορολογική διοίκηση και της συγκρατημένης αύξησης των δημόσιων δαπανών.
Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα της Ελλάδας είναι επί του παρόντος πολύ ισχυρότερα από αυτά των περισσότερων άλλων χωρών της ΕΕ, αναφέρει ο DBRS, καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ το 2025 έναντι μέσου πρωτογενούς ελλείμματος 1,5% για τις άλλες χώρες της ΕΕ.
Τα φορολογικά έσοδα ενισχύθηκαν όχι μόνο λόγω του ευνοϊκού περιβάλλοντος από την ανάπτυξη της οικονομίας, αλλά και από τις διάφορες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες ενίσχυσαν την ικανότητα της κυβέρνησης να εισπράττει φόρους. «Αυτό αποδεικνύεται από τη σημαντική αύξηση των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος και τον ΦΠΑ τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ 2019 και 2025, το συνολικό μερίδιο των εσόδων από τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος στο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες».
Ο DBRS σημειώνει ότι η Ελλάδα έχει υλοποιήσει τα τελευταία χρόνια μια σειρά μεταρρυθμίσεων με στόχο τη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης της χώρας και τη μείωση της φοροδιαφυγής, όπως τη σύσταση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και την εφαρμογή διαφόρων μέτρων ψηφιοποίησης, τα οποία έχουν αυξήσει τη διαφάνεια και έχουν οδηγήσει στην υποβολή στοιχείων σε πραγματικό χρόνο από τις επιχειρήσεις προς τις φορολογικές Αρχές.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι από το 2020, τέθηκε σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα myDATA. Επιπλέον, η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και τα συστήματα της φορολογικής διοίκησης έχει βελτιώσει την είσπραξη του ΦΠΑ. «Σε συνδυασμό με την ταχεία επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η αυτόματη διαβίβαση των στοιχείων λιανικών πωλήσεων από τα POS στις φορολογικές αρχές έχει βελτιώσει τη φορολογική συμμόρφωση όσον αφορά τον ΦΠΑ, ιδίως σε κλάδους που χαρακτηρίζονται από αυξημένο κίνδυνο φοροδιαφυγής, όπως ο τομέας της φιλοξενίας, το λιανικό εμπόριο και οι υπηρεσίες προς ιδιώτες».
Ο DBRS αναφέρει ότι η βελτίωση στην είσπραξη φόρων φαίνεται και από την εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπή ότι μειώθηκε σημαντικά το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα, που ήταν από τα υψηλότερα στην ΕΕ έως τα τέλη της 10ετίας του 2010.
«Αυτή η διαρθρωτική βελτίωση στην είσπραξη φόρων δίνει στα δημόσια οικονομικά ένα σημαντικό μαξιλάρι ασφαλείας έναντι ενδεχόμενων μελλοντικών σοκ. Η ισχυρότερη συμμόρφωση διευρύνει τη φορολογική βάση και καθιστά τα κρατικά έσοδα λιγότερο εξαρτημένα από την εξέλιξη του οικονομικού κύκλου. Ως αποτέλεσμα, η δημοσιονομική απόδοση αναμένεται να αποδειχθεί πιο ανθεκτική σε περίπτωση ασθενέστερης ανάπτυξης ή γεωπολιτικών αναταραχών που επηρεάζουν το εμπόριο ή τον τουρισμό. Επιπλέον, η υψηλότερη και πιο αξιόπιστη είσπραξη εσόδων βοηθά την Ελλάδα να αντιμετωπίσει περιόδους αυξανόμενων αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ή μεγαλύτερης μεταβλητότητας στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές. Από αυτή την άποψη, τα οφέλη για τη φορολογική διοίκηση δεν αποτελούν απλώς μια προσωρινή αύξηση των εσόδων, αλλά μια διαρκή βελτίωση της ικανότητας της χώρας να απορροφά σοκ», καταλήγει η ανάλυση του καναδικού οίκου.
