ΟΣΔΕ: Η ΕΑΕ 2026 σηματοδοτεί μία από τις πιο ριζικές αλλαγές των τελευταίων ετών στη βασική ενίσχυση, καθώς με βάση το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027 ολοκληρώνεται η εσωτερική σύγκλιση και όλα τα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης εντός της ίδιας αγρονομικής περιφέρειας αποκτούν ενιαία μοναδιαία αξία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Πρόκειται για μια θεσμική τομή που αλλάζει οριστικά τους υπολογισμούς των παραγωγών, αλλά έρχεται σε μια περίοδο έντονης αναστάτωσης λόγω μπλοκαρισμένων πληρωμών και διοικητικών αδιεξόδων.
Η αλλαγή αυτή εφαρμόζεται ταυτόχρονα με σοβαρά προβλήματα στη διαχείριση των δηλώσεων ΟΣΔΕ, καθώς χιλιάδες αγροτεμάχια έχουν τεθεί εκτός πληρωμής λόγω ασυμφωνιών σε ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ και Ε9, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα για το 2026.
Τι σημαίνει η ολοκλήρωση της εσωτερικής σύγκλισης
Η βασική ενίσχυση κατανέμεται σε τρεις αγρονομικές περιφέρειες: αροτραίες καλλιέργειες, μόνιμες καλλιέργειες και βοσκοτόπους. Μέχρι σήμερα, οι πληρωμές διέφεραν ακόμη και για ίδιες καλλιέργειες, καθώς στηρίζονταν σε ιστορικές αξίες δικαιωμάτων. Με το ΟΣΔΕ 2026, σύμφωνα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, όλες αυτές οι διαφοροποιήσεις καταργούνται και κάθε δικαίωμα εντός της ίδιας περιφέρειας αποκτά την ίδια αξία ανά στρέμμα.
Αυτό σημαίνει ότι δύο παραγωγοί με ίδια επιλέξιμη γη θα λαμβάνουν πλέον την ίδια βασική ενίσχυση, ανεξάρτητα από το παρελθόν των δικαιωμάτων τους.
Οι αριθμοί της βασικής ενίσχυσης
Το ετήσιο κονδύλι της βασικής εισοδηματικής στήριξης ανέρχεται σε 829,5 εκατ. ευρώ και κατανέμεται με βάση τις επιλέξιμες εκτάσεις, όπως ορίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – DG AGRI. Η κατανομή αυτή αποτελεί πλέον τη μοναδική βάση υπολογισμού, ενισχύοντας τη διαφάνεια αλλά περιορίζοντας τα περιθώρια ευελιξίας που υπήρχαν τα προηγούμενα χρόνια.
Στο tilegrafimanews.gr μίλησαν ειδικά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία επισημαίνουν ότι η σύγκλιση αποτελεί «αμετάκλητη ευρωπαϊκή υποχρέωση», ωστόσο παραδέχονται ότι η εφαρμογή της συμπίπτει με σοβαρές διοικητικές δυσλειτουργίες που πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστούν.
ΚΥΔ σε απόγνωση – Ζητούν άνοιγμα ΟΣΔΕ 2025
Τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων βρίσκονται σε οριακή κατάσταση, καθώς ζητούν επιτακτικά να ανοίξει το ΟΣΔΕ 2025 για διορθώσεις. Όπως αναφέρουν, χωρίς διοικητικές πράξεις, χιλιάδες αγροτεμάχια παραμένουν δεσμευμένα στο σύστημα της ΑΑΔΕ, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να πληρωθούν ούτε στη βασική ενίσχυση ούτε στα οικολογικά σχήματα.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν υπάρχουν υπερβάσεις: σε αυτές τις περιπτώσεις, δεσμεύεται ολόκληρο το αγροτεμάχιο και όχι μόνο η υπερβάλλουσα έκταση, οδηγώντας σε πλήρη απώλεια πληρωμής.
500 εκατ. ευρώ σε εκκρεμότητα
Σύμφωνα με εκτιμήσεις υπηρεσιακών παραγόντων, περίπου 260 εκατ. ευρώ από τη βασική ενίσχυση του 2025 παραμένουν απλήρωτα. Αν προστεθούν οι περικοπές στην εξισωτική και στα eco-schemes, το συνολικό ποσό που κινδυνεύει να χαθεί προσεγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα ποσά αυτά θα καταβληθούν στους παραγωγούς ή αν θα επιστραφούν στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το αγκάθι των βοσκοτόπων
Ιδιαίτερη σύγχυση επικρατεί και στο θέμα των βοσκοτόπων. Αν και δημοσιεύθηκε ΦΕΚ για την κατανομή στους αιγοπροβατοτρόφους, δεν υπάρχει καμία σαφής οδηγία για τους βοοτρόφους. Επιπλέον, ο δείκτης εισοδήματος περιφερειακής ενότητας που αναφέρεται στις αποφάσεις παραμένει ασαφής, χωρίς επεξηγήσεις για τον τρόπο υπολογισμού του.
Τι αλλάζει στρατηγικά για το 2026
Η εξίσωση των δικαιωμάτων αλλάζει και τη λογική των μισθώσεων και μεταβιβάσεων. Η ιστορική αξία παύει να αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα και το βάρος μεταφέρεται πλέον αποκλειστικά στην έκταση και στη σωστή δήλωση της εκμετάλλευσης.
Για πολλούς παραγωγούς, η ΕΑΕ 2026 δεν είναι απλώς μια ακόμη χρονιά δηλώσεων, αλλά ένα σημείο καμπής που θα καθορίσει τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσής τους για τα επόμενα χρόνια. Αν δεν υπάρξει άμεση διοικητική αποσυμφόρηση, η σύγκλιση των δικαιωμάτων κινδυνεύει να εφαρμοστεί μέσα σε ένα περιβάλλον γενικευμένης αβεβαιότητας.
Ορίστε επιπλέον 250 λέξεις χρηστικού ενδιαφέροντος, γραμμένες ώστε να «κουμπώνουν» φυσικά στο ρεπορτάζ και να μπορούν να προστεθούν αυτούσιες στο τέλος ή ως ξεχωριστή ενότητα:
⸻
Τι πρέπει να προσέξουν άμεσα οι παραγωγοί ενόψει ΟΣΔΕ 2026
Με δεδομένες τις αλλαγές που φέρνει η πλήρης εσωτερική σύγκλιση των δικαιωμάτων το 2026, αλλά και τα σοβαρά προβλήματα που έχουν προκύψει στο ΟΣΔΕ 2025, οι παραγωγοί καλούνται να κινηθούν με αυξημένη προσοχή το επόμενο διάστημα. Το πρώτο και κρίσιμο βήμα είναι ο έγκαιρος έλεγχος των στοιχείων των αγροτεμαχίων τους, τόσο σε ό,τι αφορά την επιλεξιμότητα όσο και την ταυτοποίηση ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ και ιδιοκτησιακού καθεστώτος.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η σωστή δήλωση των μισθωμένων εκτάσεων, καθώς οι διασταυρωτικοί έλεγχοι με τα στοιχεία του Ε9 έχουν ήδη οδηγήσει σε μαζικές απώλειες πληρωμών. Οι παραγωγοί θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι μισθώσεις είναι ενεργές, καταχωρισμένες σωστά και χρονικά ευθυγραμμισμένες με τις δηλώσεις ΕΑΕ, ώστε να αποφευχθούν δεσμεύσεις ολόκληρων αγροτεμαχίων.
Παράλληλα, οι κτηνοτρόφοι οφείλουν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις γύρω από την κατανομή βοσκοτόπων, ειδικά ενόψει της μετάβασης στο ΟΣΔΕ 2026, καθώς η έλλειψη σαφών κριτηρίων δημιουργεί αβεβαιότητα στον προγραμματισμό των εκμεταλλεύσεων. Η έγκαιρη επικοινωνία με τα ΚΥΔ και η διατήρηση πλήρους φακέλου με όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά θεωρείται πλέον αναγκαία προϋπόθεση για τη διασφάλιση των ενισχύσεων.
Τέλος, επισημαίνεται ότι από το 2026 η αξία των δικαιωμάτων δεν θα αποτελεί εργαλείο «εξισορρόπησης» απωλειών, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη σωστή δήλωση εκτάσεων και την αποφυγή λαθών που μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια εισοδήματος.
