ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Στο επίκεντρο επιστρέφει η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, καθώς χιλιάδες δικαιούχοι με κύριες συντάξεις άνω των σχετικών ορίων διαπιστώνουν ότι η ονομαστική αύξηση δεν ταυτίζεται πάντοτε με την καθαρή μεταβολή.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Μέσα από τις υπηρεσίες του e‑ΕΦΚΑ οι συνταξιούχοι μπορούν να ελέγχουν τα ενημερωτικά τους σημειώματα, όπου εμφανίζονται χωριστά η εισφορά, η υγειονομική κράτηση και ο φόρος. Το δεύτερο ζήτημα αφορά τους εργαζόμενους συνταξιούχους και την προσαύξηση που δημιουργείται από την πρόσθετη ασφάλιση.
Πρώτο θέμα: Η ΕΑΣ και οι κλίμακες
Η ΕΑΣ επιβάλλεται κλιμακωτά στις υψηλότερες κύριες συντάξεις. Το πρόβλημα που είχε παρατηρηθεί στο παρελθόν ήταν ότι μια μικρή αύξηση μπορούσε να περάσει έναν συνταξιούχο σε επόμενο κλιμάκιο, με αποτέλεσμα η μεγαλύτερη κράτηση να απορροφά σημαντικό μέρος ή ακόμη και ολόκληρη την αύξηση. Για τον περιορισμό αυτής της στρέβλωσης προβλέφθηκε ετήσια αναπροσαρμογή των ορίων σύμφωνα με την αύξηση των συντάξεων.
Η εισφορά δεν υπολογίζεται όπως ο φόρος εισοδήματος και δεν πρέπει να συγχέεται με την κράτηση υγείας 6%. Στο ενημερωτικό εμφανίζονται διαφορετικές γραμμές. Για τον ακριβή υπολογισμό απαιτείται το ισχύον όριο του έτους, το συνολικό ποσό της κύριας σύνταξης και η κατηγορία στην οποία κατατάσσεται ο δικαιούχος.
Η τελική μεταβολή επηρεάζεται επίσης από την παρακράτηση φόρου. Ένας συνταξιούχος μπορεί να έχει μικτή αύξηση 35 ευρώ, αλλά να βλέπει καθαρά 20–25 ευρώ λόγω υγείας, ΕΑΣ και φόρου. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ο υπολογισμός είναι λανθασμένος, πρέπει όμως να ελεγχθεί.
Δεύτερο θέμα: Εργαζόμενοι συνταξιούχοι
Μετά την κατάργηση της περικοπής 30%, ο εργαζόμενος συνταξιούχος λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξη και καταβάλλει ειδικό πόρο υπέρ e‑ΕΦΚΑ από την απασχόλησή του. Όταν σταματήσει την εργασία, μπορεί να ζητήσει αξιοποίηση του πρόσθετου χρόνου ασφάλισης, ώστε να λάβει προσαύξηση στη σύνταξη.
Η νέα αυτή προσαύξηση δεν πρέπει να προκαλεί δυσανάλογη επιβάρυνση μέσω ΕΑΣ. Το πλαίσιο του 2026 προβλέπει ότι η προσαύξηση της σύνταξης λόγω εργασίας συνταξιούχου δεν συνυπολογίζεται για τον καθορισμό της ΕΑΣ. Πρόκειται για παρέμβαση με πρακτική σημασία, επειδή προστατεύει το κίνητρο παραμονής στην εργασία.
10 αναλυτικά παραδείγματα
Οι υπολογισμοί είναι απλουστευμένοι και ενδεικτικοί. Δεν ενσωματώνουν πλήρη φορολογική εκκαθάριση ούτε υποκαθιστούν το επίσημο ενημερωτικό.
1. Κύρια σύνταξη 1.200 ευρώ: Βρίσκεται κάτω από τα παραδοσιακά επίπεδα επιβολής ΕΑΣ. Εφαρμόζονται όμως υγεία και φόρος όπου αναλογεί.
2. Σύνταξη 1.400 ευρώ με μικτή αύξηση 35 ευρώ: Το νέο ποσό είναι 1.435 ευρώ. Ελέγχεται με το αναπροσαρμοσμένο όριο του έτους πριν εξαχθεί συμπέρασμα για ΕΑΣ.
3. Σύνταξη 1.500 ευρώ και ενδεικτική ΕΑΣ 3%: Η κράτηση αντιστοιχεί σε 45 ευρώ τον μήνα, πριν εξεταστούν τυχόν προστατευτικές διατάξεις του ορίου.
4. Σύνταξη 1.650 ευρώ με συντελεστή 3%: Ενδεικτική κράτηση 49,50 ευρώ. Με υγεία 6%, προστίθενται άλλα 99 ευρώ πριν από τον φόρο.
5. Σύνταξη 1.800 ευρώ με ενδεικτικό συντελεστή 6%: Θεωρητική ΕΑΣ 108 ευρώ. Η πραγματική κράτηση πρέπει να επιβεβαιωθεί από το σημείωμα και το ισχύον κλιμάκιο.
6. Σύνταξη 2.100 ευρώ με ενδεικτικό συντελεστή 7%: Θεωρητική μηνιαία κράτηση 147 ευρώ, συν την υγειονομική περίθαλψη.
7. Σύνταξη 2.400 ευρώ με ενδεικτικό συντελεστή 9%: Θεωρητική ΕΑΣ 216 ευρώ. Το καθαρό ποσό εξαρτάται σημαντικά και από τον φόρο.
8. Εργαζόμενος συνταξιούχος με σύνταξη 1.550 ευρώ και μελλοντική προσαύξηση 40 ευρώ: Η προσαύξηση από την εργασία εξετάζεται χωριστά για την ΕΑΣ, ώστε να μη χαθεί από αυξημένη εισφορά.
9. Σύνταξη 1.700 ευρώ που αυξάνεται κατά 42,50 ευρώ: Το νέο μικτό ποσό είναι 1.742,50 ευρώ. Η αναπροσαρμογή των ορίων αποσκοπεί στο να μην εξαφανιστεί η αύξηση από αλλαγή κλιμακίου.
10. Δύο κύριες συντάξεις συνολικού ύψους 2.000 ευρώ: Η ΕΑΣ εξετάζεται στο άθροισμα σύμφωνα με τους κανόνες του συστήματος, γι’ αυτό το αποτέλεσμα δεν είναι ίδιο με μία μόνο σύνταξη 1.000 ευρώ.
Οι δικαιούχοι που εντοπίζουν ανεξήγητη αύξηση της ΕΑΣ πρέπει να συγκρίνουν δύο διαδοχικά ενημερωτικά και να υποβάλουν ηλεκτρονικό αίτημα στον e‑ΕΦΚΑ. Μια απλή σύγκριση των τραπεζικών καταθέσεων δεν αρκεί, επειδή μπορεί να έχει αλλάξει ταυτόχρονα η φορολογική παρακράτηση.
