ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών (ΕΤΕΑΕΠ) του ΕΦΚΑ αναμένεται να παρουσιάσει πλεόνασμα για το 2024.
Του Παντελή Χαριτάκη
ΝΕΑ LIVE- ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ -Επιδόματα και Δώρο Χριστουγέννων 2024- Όλα τα ποσά
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Το θετικό αυτό οικονομικό αποτέλεσμα δημιουργεί προοπτικές για το ξεπάγωμα των αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις, μια εξέλιξη που απασχολεί πάνω από 1,2 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Πλεόνασμα 136 εκατ. ευρώ το 2024
Με βάση τα επίσημα στοιχεία του εννεαμήνου Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2024, το πλεόνασμα του ΕΤΕΑΕΠ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε ετήσια βάση στα 136 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από εισφορές ανέρχονται σε 3,07 δισ. ευρώ, ενώ τα έξοδα για πληρωμές συντάξεων και άλλων παροχών αγγίζουν τα 3,02 δισ. ευρώ. Σε δημοσιονομική βάση, που περιλαμβάνει και την κρατική χρηματοδότηση, τα συνολικά έσοδα εκτιμώνται στα 4,35 δισ. ευρώ, έναντι εξόδων 4,2 δισ. ευρώ.
Αυτή η θετική πορεία των οικονομικών του ΕΤΕΑΕΠ ανοίγει τον δρόμο για τη συζήτηση της επανεξέτασης της λεγόμενης «ρήτρας μηδενικού ελλείμματος», η οποία απαγόρευε τις αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις όσο υπήρχαν ελλείμματα στον κλάδο.
Η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος
Η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος θεσπίστηκε το 2016 με τον νόμο Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016) και ουσιαστικά πάγωσε οποιαδήποτε αύξηση στις επικουρικές συντάξεις. Σύμφωνα με τη ρήτρα, οι επικουρικές συντάξεις δεν μπορούν να αυξηθούν όσο ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης εμφανίζει ελλείμματα ή το αρνητικό αποτέλεσμα εσόδων-εξόδων είναι μεγαλύτερο από το 0,5% των συνολικών εσόδων.
Με τα σημερινά δεδομένα, το 2024 αναμένεται να είναι η πρώτη χρονιά από το 2016 που ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης θα εμφανίσει θετικό ισολογισμό. Αυτό σημαίνει ότι το υπουργείο Εργασίας θα κληθεί να εξετάσει το ενδεχόμενο αναστολής της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος και να δώσει το «πράσινο φως» για αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις.
Το κόστος των αυξήσεων
Η μέση επικουρική σύνταξη στην Ελλάδα ανέρχεται στα 190 ευρώ. Αν αποφασιστεί να αυξηθούν οι επικουρικές συντάξεις το 2025 με το ίδιο ποσοστό αύξησης που ισχύει για τις κύριες συντάξεις (2,4%), τότε το ετήσιο κόστος για την αύξηση των επικουρικών θα ανέλθει σε περίπου 72 εκατ. ευρώ.
Με το εκτιμώμενο πλεόνασμα των 136 εκατ. ευρώ, το ΕΤΕΑΕΠ θα μπορέσει να καλύψει με άνεση το κόστος αυτό, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει σημαντική αύξηση στις εκκρεμείς συντάξεις.
Η λίστα αναμονής των επικουρικών συντάξεων
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την επανεκκίνηση των αυξήσεων είναι οι εκκρεμείς αιτήσεις επικουρικών συντάξεων. Παρόλο που οι εκκρεμότητες μειώνονται, εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πρόκληση.
Τον Αύγουστο του 2024, οι εκκρεμείς επικουρικές συντάξεις που δεν είχαν απονεμηθεί για διάστημα άνω των τριών μηνών ανέρχονταν σε 48.950, έναντι 63.500 τον Ιανουάριο του ίδιου έτους. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε οκτώ μήνες οι εκκρεμότητες μειώθηκαν κατά περίπου 15.000 συντάξεις.
Ωστόσο, αν οι 48.950 εκκρεμείς συντάξεις πληρωθούν άμεσα, ο προϋπολογισμός του ΕΤΕΑΕΠ θα επιβαρυνθεί με ετήσια δαπάνη ύψους 88 εκατ. ευρώ. Επομένως, η ταχεία μείωση των εκκρεμοτήτων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για το ξεπάγωμα των αυξήσεων.
Η κρατική χρηματοδότηση και τα ενιαία ειδοποιητήρια
Παρότι η επικουρική ασφάλιση δεν λαμβάνει απευθείας κρατική επιχορήγηση, από το 2022 το ΕΤΕΑΕΠ λαμβάνει κρατική ενίσχυση για να αντισταθμίσει τις απώλειες από τη μεταφορά νέων ασφαλισμένων στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποίησης (ΤΕΚΑ). Το 2024 η κρατική χρηματοδότηση εκτιμάται στα 160 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, η εφαρμογή των ενιαίων ειδοποιητηρίων για τις εισφορές κύριας και επικουρικής ασφάλισης συνέβαλε στην αύξηση των εσόδων. Πλέον, οι αυτοαπασχολούμενοι, όπως δικηγόροι και μηχανικοί, πρέπει να καταβάλλουν και τις δύο εισφορές για να διατηρήσουν την ασφαλιστική τους ενημερότητα. Αυτή η πρακτική απέτρεψε πολλούς από το να αφήνουν απλήρωτες τις εισφορές για την επικουρική σύνταξη, ενισχύοντας έτσι τη ρευστότητα του ΕΤΕΑΕΠ.
Προς κατάργηση της «βόμβας Κατρούγκαλου»
Τα θετικά οικονομικά δεδομένα φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για την κατάργηση της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος, που παραμένει ένας από τους βασικούς μηχανισμούς συγκράτησης των αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις.
Αν το πλεόνασμα του ΕΤΕΑΕΠ επιβεβαιωθεί και συνεχιστεί η μείωση των εκκρεμοτήτων, το υπουργείο Εργασίας θα βρεθεί μπροστά σε μια σημαντική απόφαση: να απελευθερώσει τις επικουρικές συντάξεις από τα δεσμά της ρήτρας και να επιτρέψει επιτέλους τις πολυαναμενόμενες αυξήσεις.
Η εξέλιξη αυτή θα προσφέρει σημαντική οικονομική ανάσα στους συνταξιούχους και θα αποτελέσει ένα βήμα προς την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
