Μητσοτάκης: Η νέα παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα ανοίγει έναν νέο κύκλο διπλωματικών και γεωπολιτικών συζητήσεων γύρω από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και τη συνοχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης – tilegrafimanews
Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η Σύνοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Συμμαχία επιχειρεί να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική πλευρά έθεσε εκ νέου το ζήτημα του τουρκικού casus belli, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να γίνεται λόγος για απόλυτη συμμαχική συνοχή όταν ένα κράτος-μέλος εξακολουθεί να απειλεί ένα άλλο με πόλεμο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι οποιαδήποτε συζήτηση για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες όλων των συμμάχων. Με τη διατύπωση αυτή απέφυγε να συγκρουστεί ευθέως με την Ουάσιγκτον, έστειλε όμως σαφές μήνυμα προς όλους τους συμμάχους ότι η ασφάλεια της Ελλάδας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα.
Η αναφορά στο casus belli δεν θεωρείται τυχαία. Αντιθέτως, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η Αθήνα επιδιώκει να υπενθυμίσει πως η τουρκική απόφαση του 1995, σύμφωνα με την οποία η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αιτία πολέμου, εξακολουθεί να παραμένει σε ισχύ. Για την ελληνική κυβέρνηση, το συγκεκριμένο γεγονός αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια στην πλήρη εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών.
Τι μεταδίδουν τα διεθνή πρακτορεία
Τα μεγαλύτερα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων αντιμετωπίζουν τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού ως μία προσεκτικά διατυπωμένη αλλά σαφή διπλωματική παρέμβαση.
Το Reuters εστιάζει κυρίως στην ελληνική επισήμανση ότι η ενότητα του ΝΑΤΟ προϋποθέτει σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών, ενώ σημειώνει πως η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις αμερικανοτουρκικές επαφές σχετικά με τα F-35.
Το Associated Press δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις ισορροπίες που επιχειρεί να διατηρήσει η Συμμαχία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, επισημαίνοντας ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να κρατήσει και τις δύο χώρες στον ίδιο στρατηγικό σχεδιασμό απέναντι στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα.
Παράλληλα, ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης σημειώνουν ότι η ελληνική παρέμβαση έρχεται σε μία περίοδο όπου αρκετές κυβερνήσεις της Ευρώπης επανεξετάζουν συνολικά το πλαίσιο αμυντικής συνεργασίας με την Τουρκία.
Οι αναλυτές βλέπουν νέα φάση στις ελληνοτουρκικές ισορροπίες
Στο tilegrafimanews.gr, γεωστρατηγικοί αναλυτές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιταλία και την Ελλάδα επισημαίνουν ότι οι δηλώσεις Μητσοτάκη δεν απευθύνονταν μόνο στην Άγκυρα αλλά και προς την Ουάσιγκτον και τις υπόλοιπες πρωτεύουσες της Συμμαχίας.
Αμερικανός αναλυτής εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να επιδιώκει τη διατήρηση ισορροπιών, ωστόσο δύσκολα θα μπορέσει να αγνοήσει τις ελληνικές επιφυλάξεις εφόσον παραμένει ενεργό το casus belli.
Ιταλός ειδικός σε ζητήματα ασφάλειας θεωρεί ότι η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται πλέον σε έναν από τους σημαντικότερους γεωστρατηγικούς χώρους για το ΝΑΤΟ, γεγονός που αυξάνει τη σημασία τόσο της Ελλάδας όσο και της Τουρκίας στις αποφάσεις της Συμμαχίας.
Έλληνας αναλυτής σημειώνει ότι η Αθήνα επιχειρεί να μετατρέψει ένα διμερές ζήτημα σε συμμαχικό θέμα, επιδιώκοντας να συνδέσει την ασφάλεια της Ελλάδας με τη συνολική αξιοπιστία του ΝΑΤΟ.
Η σημασία των F-35
Το πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες ισορροπίας στην περιοχή. Η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει την ένταξή της στο πρόγραμμα, ενώ η Τουρκία είχε αποβληθεί μετά την προμήθεια των ρωσικών πυραύλων S-400.
Η πιθανότητα αλλαγής της αμερικανικής στάσης προκαλεί έντονο ενδιαφέρον σε διπλωματικούς και στρατιωτικούς κύκλους, καθώς θα μπορούσε να μεταβάλει τις στρατιωτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δεν αμφισβητεί το δικαίωμα των Ηνωμένων Πολιτειών να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους, υπογραμμίζει όμως ότι οι αποφάσεις αυτές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη συμπεριφορά κάθε συμμάχου απέναντι στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.
Το μήνυμα προς το ΝΑΤΟ
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε επίσης ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών που διαχρονικά καλύπτουν και υπερβαίνουν τους στόχους των αμυντικών δαπανών της Συμμαχίας, ακόμη και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
Παράλληλα επανέλαβε τη σταθερή ελληνική θέση υπέρ της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, διευκρινίζοντας ότι αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ και όχι ανταγωνιστικά απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με την Associated Press, οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια των ευρωπαϊκών κρατών να ενισχύσουν τις αμυντικές τους δυνατότητες, διατηρώντας παράλληλα τη διατλαντική συνεργασία.
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς οι εξελίξεις γύρω από τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, το πρόγραμμα των F-35 και τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ αναμένεται να επηρεάσουν όχι μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και τη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, με διπλωματικές πηγές να κάνουν λόγο για μια νέα περίοδο έντονων γεωπολιτικών διεργασιών και συνεχών διαβουλεύσεων μεταξύ των συμμάχων.
