ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Νέο πακέτο παρεμβάσεων για τις συντάξεις χηρείας επεξεργάζεται η κυβέρνηση, με στόχο να κλείσει ένα από τα πιο ευαίσθητα και άδικα κεφάλαια του ασφαλιστικού.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, ειδικά στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης αναφέρουν ότι οι αλλαγές που εξετάζονται αφορούν κυρίως τις περικοπές μετά την πρώτη τριετία, τις μεγάλες διαφορές μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, αλλά και την ενίσχυση των 300 ευρώ σε όσους λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας.
Το βασικό πρόβλημα είναι γνωστό: ο νόμος Κατρούγκαλου είχε μειώσει τη σύνταξη χηρείας, ενώ στη συνέχεια ο νόμος Βρούτση ανέβασε το ποσοστό στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Όμως παρέμεινε η πρόβλεψη ότι μετά την τριετία, αν ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη, το ποσό μπορεί να πέσει στο 35%.
Αυτό εφαρμόστηκε σε περίπου 11.500 συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου, αλλά όχι σε περίπου 118.000 αντίστοιχες περιπτώσεις του ιδιωτικού τομέα. Έτσι δημιουργήθηκε μια τεράστια άνιση μεταχείριση, την οποία τώρα καλείται να διορθώσει ο e-ΕΦΚΑ.
Οι δύο βασικές παρεμβάσεις
Η πρώτη παρέμβαση που εξετάζεται είναι η αποκατάσταση των 11.500 συντάξεων χηρείας του Δημοσίου που μειώθηκαν στο 35%. Το σχέδιο προβλέπει επιστροφή στο 70% της σύνταξης του θανόντος και επιστροφή των περικοπών είτε σε δόσεις είτε μέσω φορολογικού συμψηφισμού.
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την κατάργηση των αναδρομικών περικοπών για όσες συντάξεις χηρείας δεν μειώθηκαν μετά το 2019. Δηλαδή, να μη ζητηθούν πίσω ποσά από δικαιούχους που συνέχισαν να λαμβάνουν το 70%, παρότι τυπικά έπρεπε να εφαρμοστεί μείωση.
Στο τραπέζι βρίσκεται και αλλαγή στον ορισμό της «σώρευσης συντάξεων». Εξετάζεται να μη θεωρείται σώρευση η σύνταξη χηρείας μαζί με μία προσωπική σύνταξη γήρατος, αλλά μόνο η λήψη δύο συντάξεων από ίδιο ασφαλιστικό δικαίωμα.
Παράδειγμα 1: Χήρα Δημοσίου με μείωση στο 35%
Χήρα συνταξιούχου του Δημοσίου λάμβανε αρχικά 840 ευρώ, δηλαδή το 70% της σύνταξης του θανόντος. Μετά την τριετία το ποσό μειώθηκε στα 420 ευρώ, επειδή είχε και δική της σύνταξη.
Αν περάσει η νέα ρύθμιση, η σύνταξη χηρείας θα επανέλθει στα 840 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά είναι 420 ευρώ. Αν η περικοπή εφαρμόστηκε για 36 μήνες, τα αναδρομικά φτάνουν τα 15.120 ευρώ μικτά, τα οποία πιθανότατα θα επιστραφούν σε δόσεις.
Παράδειγμα 2: Συνταξιούχος ιδιωτικού τομέα που δεν κόπηκε
Χήρος ασφαλισμένου του ιδιωτικού τομέα λαμβάνει σύνταξη χηρείας 700 ευρώ και δική του σύνταξη 650 ευρώ. Η περικοπή μετά την τριετία δεν εφαρμόστηκε ποτέ.
Με το νέο σενάριο, δεν θα ζητηθούν αναδρομικά από τον δικαιούχο. Δηλαδή δεν θα κληθεί να επιστρέψει ποσά για τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί διαφορετικά θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με οφειλή πολλών χιλιάδων ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ.
Παράδειγμα 3: Δικαιούχος μόνο με σύνταξη χηρείας
Χήρα 61 ετών λαμβάνει μόνο σύνταξη χηρείας 620 ευρώ και δεν έχει άλλη σύνταξη ή εργασία. Με βάση τις νέες εξαγγελίες, θα δικαιούται την ετήσια ενίσχυση των 300 ευρώ από τα 60 και όχι από τα 65 έτη.
Πρόκειται για σημαντική διόρθωση, καθώς αφορά ανθρώπους που ζουν αποκλειστικά από τη σύνταξη του θανόντος συζύγου και δεν έχουν άλλο εισόδημα. Η σχετική πολιτική περνά και μέσα από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Παράδειγμα 4: Μητέρα με ανήλικο και μειωμένη σύνταξη πριν τα 62
Ασφαλισμένη πριν από το 1993 στο ΙΚΑ, γεννημένη το 1967, με 5.500 ένσημα και ανήλικο τέκνο το 2010, μπορεί να βγει με μειωμένη σύνταξη το 2026 με όριο ηλικίας 58,5 ετών.
Αν ο συντάξιμος μισθός της είναι 1.637 ευρώ και έχει 35 έτη ασφάλισης, η μικτή σύνταξη μπορεί να διαμορφωθεί περίπου στα 1.058 ευρώ. Αν μείνει έναν ακόμη χρόνο και φτάσει τα 36 έτη, μπορεί να πάει στα 1.099 ευρώ, δηλαδή να κερδίσει περίπου 41 ευρώ τον μήνα.
Παράδειγμα 5: Ασφαλισμένος με 39 προς 40 έτη
Ασφαλισμένος με 39 έτη και συντάξιμο μισθό 2.715 ευρώ λαμβάνει περίπου 1.735 ευρώ μικτά. Αν παραμείνει έως τα 40 έτη, η σύνταξη μπορεί να φτάσει στα 1.805 ευρώ.
Το κέρδος είναι 70 ευρώ τον μήνα ή 840 ευρώ ετησίως. Αυτό δείχνει γιατί πολλοί παλαιοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να καθυστερήσουν λίγους μήνες την αίτηση, ώστε να πιάσουν υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης.
Ρεκόρ αιτήσεων το 2026
Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά μαζικής εξόδου στη σύνταξη. Οι αιτήσεις έχουν ήδη ξεπεράσει τις 75.000 στο πρώτο τετράμηνο και η χρονιά μπορεί να οδηγήσει σε πάνω από 215.000 νέες συνταξιοδοτήσεις.
Οι λόγοι είναι τρεις: φόβος για μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας, ανησυχία για τα πλασματικά έτη και δυνατότητα εργασίας μετά τη σύνταξη χωρίς περικοπή της κύριας σύνταξης.
Στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους εκτιμούν ότι οι αποφάσεις για τις συντάξεις χηρείας θα πρέπει να κλείσουν σύντομα, ώστε να μη συνεχιστεί η άνιση μεταχείριση μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.
Στο tilegrafimanews.gr ειδικά στελέχη του Υπουργείου Εργασίας τονίζουν ότι στόχος είναι «να μη δημιουργηθούν νέες αδικίες στην προσπάθεια διόρθωσης των παλαιών». Αυτό σημαίνει ότι οι αλλαγές θα πρέπει να είναι καθαρές, κοινωνικά δίκαιες και δημοσιονομικά ελεγχόμενες.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε πλήρη αποκατάσταση ή σε μερική διόρθωση. Για χιλιάδες χήρες και χήρους, όμως, το ζητούμενο είναι ένα: να σταματήσει η αβεβαιότητα και να υπάρξει επιτέλους ενιαίο, καθαρό και δίκαιο πλαίσιο για τις συντάξεις χηρείας.
