Σαφές μήνυμα στήριξης προς Ελλάδα και Κύπρο και έκκληση προς την Τουρκία για αυτοσυγκράτηση, αποχή από μονομερείς ενέργειες και σεβασμό του διεθνούς δικαίου απηύθυνε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ραφαέλε Φίτο, μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Θα συνεχίσουμε να εμμένουμε στη θέση μας και να στεκόμαστε στο πλευρό της Ελλάδας και της Κύπρου», τόνισε ο κ. Φίτο κατά τη συζήτηση για τις «κλιμακούμενες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, μετά τις επίμονες τουρκικές προκλήσεις».
Η παρέμβασή του ήρθε ενώ νωρίτερα ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης είχε καλέσει την Κομισιόν να περάσει «από τα λόγια στις πράξεις», θέτοντας μεταξύ άλλων το ερώτημα εάν προτίθεται να προτείνει στοχευμένες κυρώσεις κατά της Τουρκίας.
Ο Ραφαέλε Φίτο υπογράμμισε ότι η βιώσιμη αποκλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ευρύτερα στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί «ουσιώδες στοιχείο» τόσο για την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια όσο και για την προώθηση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας.
«Στρατηγικό συμφέρον» η συνεργασία με την Τουρκία
Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε την Ανατολική Μεσόγειο περιοχή «γεωστρατηγικής σημασίας» για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας το ισχυρό αποτύπωμα της ΕΕ μέσω της Ελλάδας και της Κύπρου.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Τουρκία είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα, σύμμαχος της πλειονότητας των κρατών-μελών και «βασικός εταίρος» της Ένωσης. Όπως είπε, υπάρχει «στρατηγικό συμφέρον» να συνεχιστεί η συνεργασία και να παραμείνει η Τουρκία «προσδεδεμένη» στην ΕΕ, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι ευρωτουρκικές σχέσεις αντιμετωπίζουν «σημαντικές προκλήσεις».
Αναφερόμενος στην επίσκεψη που πραγματοποίησαν στην Τουρκία στα τέλη Ιουνίου η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας και οι επίτροποι Μάρτα Κος και Μάγκνους Μπρούνερ, ο κ. Φίτο είπε ότι η ευρωπαϊκή πλευρά κάλεσε την Άγκυρα «να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, να απέχει από οποιαδήποτε μονομερή ενέργεια που θα αύξανε τις εντάσεις και να δεσμευθεί στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, όπως αυτή κατοχυρώνεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν σαφή θέση για αυτά τα ζητήματα», πρόσθεσε.
Ανάλογο μήνυμα προς την Άγκυρα είχε στείλει η Κάγια Κάλας, τονίζοντας ότι η Τουρκία οφείλει να σέβεται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών και να απέχει από μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
«Η Τουρκία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία»
Ο Ραφαέλε Φίτο επανέλαβε ότι «η Τουρκία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών-μελών της ΕΕ, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Κυπριακό, καθώς έχει οριστεί ειδικός εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ζήτημα. Όπως ανέφερε, η ΕΕ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην επανέναρξη των συνομιλιών και στην εποικοδομητική εμπλοκή της Τουρκίας.
«Είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της ΕΕ και συνάδει με την εντολή που έχουμε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι «ολόκληρη η Κύπρος αποτελεί μέρος της ΕΕ και ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι πολίτες της ΕΕ».
Η ευρωπαϊκή πλευρά είχε απευθύνει πρόσφατα αντίστοιχο μήνυμα για την Κύπρο, με την Κάγια Κάλας να επισημαίνει ότι η Άγκυρα πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Καταλήγοντας, ο κ. Φίτο τόνισε ότι οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας πρέπει να αντιμετωπίζεται «μέσω καλόπιστου διαλόγου, αυτοσυγκράτησης και σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας», στο πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών του Δεκεμβρίου 2023.
«Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και εκείνων των κρατών-μελών της, καθώς και στη διαφύλαξη της περιφερειακής σταθερότητας. Θα συνεχίσουμε να κρατάμε τη θέση μας, στεκόμενοι χωρίς αμφιβολία στο πλευρό της Ελλάδας και της Κύπρου», τόνισε
