Αναμένοντας τη νομοθέτηση για τη ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ, θα πρέπει να φωτίσουμε κάποια δεδομένα που δεν τονίζονται όσο πρέπει στο δημόσιο διάλογο.
Του ΑΓΑΜΕΜΝOΝΑ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ
1. Οι ρυθμίσεις δεν απευθύνονται στους στρατηγικούς κακοπληρωτές: Το φορολογητέο αποτέλεσμα, ακόμα και για τις πιο μικρές επιχειρήσεις, δεν προσδιορίζεται από τις εισπράξεις και τις πληρωμές, αλλά από την αρχή του δεδουλευμένου: τα έσοδα και τα έξοδα αναγνωρίζονται από τη στιγμή που έχει πραγματοποιηθεί η πώληση ή η παροχή υπηρεσίας, ανεξαρτήτως αν αυτές έχουν πληρωθεί. Αυτό σημαίνει ότι μια επιχείρηση μπορεί να βρεθεί στην κατάσταση να οφείλει ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος, για εισοδήματα που δεν έχει ακόμα εισπράξει.
2. Το δημόσιο έχει διασφαλίσει την είσπραξη των οφειλών με κάθε τρόπο: Από το 2014 και μετά, οι οφειλές προς το δημόσιο είναι η πρώτη προτεραιότητα κάθε επιχείρησης. Δεν μπορεί να αδιαφορεί γι΄αυτές όπως ίσως συνέβαινε στο παρελθόν. Βάσει νόμου, η ΑΑΔΕ έχει το δικαίωμα να κάνει κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών από την πρώτη μέρα καθυστέρησης, χωρίς να επιτρέπει καν την εξόφληση αμοιβών του προσωπικού.
3. Η επιχείρηση που έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές ζει καθημερινά μέσα στην ανασφάλεια: Η δυνατότητα που έχει η ΑΑΔΕ να κάνει κατασχέσεις απροειδοποίητα, από την πρώτη μέρα καθυστέρησης, ακόμα και αν δεν γίνεται στην πράξη, δημιουργεί μια κατάσταση διαρκούς ανασφάλειας. Ακόμα και όταν η επιχείρηση λάβει την ειδοποίηση ότι πρέπει να ρυθμίσει τις οφειλές, ο χρόνος των 30 ημερών που δίνει περιθώριο, είναι ουσιαστικά εμπαιγμός, καθώς στη συνέχεια αναφέρει ότι η κατάσχεση μπορεί να πραγματοποιηθεί και πριν περάσουν οι 30 ημέρες. Ακόμα όμως και αν έχει γίνει η ρύθμιση των 12 ή 24 δόσεων, μια ενδεχόμενη καθυστέρηση στην πληρωμή της δόσης τιμωρείται με προσαύξηση 15%.
4. Απαιτείται ένα σταθερό πλαίσιο ρύθμισης των οφειλών: Η επιχειρηματικότητα έχει από μόνη της πολύ ανασφάλεια, καθώς καθορίζεται από πάρα πολλούς αστάθμητους παράγοντες. Αν σε κάποιους από αυτούς διαταραχτεί η ισορροπία, μπορεί να επιχείρηση να αντιμετωπίσει μεγάλες δυσχέρειες. Οι σχέσεις των επιχειρήσεων με το κράτος, δεν πρέπει να διέπονται από αντίστοιχη ανασφάλεια. Στο θέμα των ληξιπρόθεσμων οφειλών συγκεκριμένα, θα πρέπει να υπάρχει ένα σαφές και εφαρμόσιμο πλαίσιο έτοιμο ανά πάσα στιγμή.
5. Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο τους οφειλέτες, αλλά όλη την οικονομία συνολικά: Μια επιχείρηση που δεν είχε ποτέ στο παρελθόν ληξιπρόθεσμες οφειλές, μπορεί να αποκτήσει, επειδή ένας πελάτης της αδυνατώντας να ρυθμίσει τις δικές του οφειλές, η ρευστότητά του κατευθύνθηκε όλη προς το δημόσιο εις βάρος της επιχειρηματικής του δραστηριότητας. Το ίδιο και ένας εργαζόμενος, μπορεί να μείνει πίσω στις φορολογικές αλλά και στις λοιπές οικονομικές του υποχρεώσεις, επειδή η ΑΑΔΕ ή ο ΈΦΚΑ έκανε κατάσχεση στους τραπεζικούς λογαριασμούς του εργοδότη του.
6. Οι ρυθμίσεις των 100 δόσεων το 2015 και των 120 δόσεων το 2019 δείχνουν τον δρόμο: Τότε το κράτος ήταν σε πολύ δυσμενέστερη σχέση δημοσιονομικά, ενώ στο παγκόσμιο επιχειρηματικό περιβάλλον δεν παρουσιαζόταν η αστάθεια που έχουμε σήμερα, η οποία ξεκίνησε από την πανδημία, συνέχισε με τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, εντάθηκε με την κρίση στην Μέση Ανατολή και κλιμακώθηκε με την επιβολή δασμών και τον πόλεμο στο Ιράν. Σήμερα που το κράτος είναι σε πολύ καλύτερη δημοσιονομική κατάσταση και τα ψηφιακά εργαλεία δίνουν την δυνατότητα στις αρχές να διαπιστώσουν τυχόν κραυγαλέες καταχρήσεις, θα έπρεπε να είναι ακόμα πιο φιλικό προς τις επιχειρήσεις και όχι τόσο διστακτικό.
Συμπέρασμα
Και στο θέμα των οφειλών, βλέπουμε το κράτος να νομοθετεί με γνώμονα τον στρατηγικό κακοπληρωτή και όχι των συνεπή φορολογούμενο. Με τον τρόπο αυτό πολλαπλασιάζει τη ζημιά που κάνει ο κακοπληρωτής στην κοινωνία. Εκεί που απλά θα στερούσε ρευστότητα από το δημόσιο, τώρα στερεί από τον συνεπή επιχειρηματία την δυνατότητα να τακτοποιεί τις οφειλές του με τρόπο επωφελή και για τον ίδιο και για το κράτος και για όλο τον οικονομικό κύκλο. Αυτή είναι μια μεγάλη παθογένεια του κράτους μας: νομοθετεί με γνώμονα να τιμωρήσει τον παραβατικό και όχι να διευκολύνει τον συνεπή. Αυτό καταλήγει πάντοτε στο να επιβαρύνονται οι συνεπείς με βάρη που δεν τους αναλογούν, ενώ στον παραβατικό αποκαλύπτονται όλα τα σημεία ελέγχου, άρα και πώς θα τα ξεπεράσει. Το χειρότερο όμως είναι ότι για τον συνεπή, το κράτος από σύμμαχος γίνεται εχθρός: και μάλιστα εχθρός μεγαλύτερος και από τον παραβατικό, αφού και ο συνεπής σε ένα τόσο ασαφές και περίπλοκο περιβάλλον, κινδυνεύει να καταλήξει παραβατικός όχι από επιλογή, αλλά από αδυναμία συμμόρφωσης. Ένα σαφές, εφαρμόσιμο και εξυπηρετικό σύστημα ρύθμισης των οφειλών, θα δείξει ότι το κράτος μας έχει πλέον αποκτήσει την αυτοπεποίθηση να κάνει αυτό που πρέπει, χωρίς να φοβάται ότι οι παραβατικοί θα σταθούν εμπόδιο στην προσπάθειά του.
* Ο Αγαμέμνων Σταυρόπουλος είναι Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός
skai.gr
